Кіріспе

Бельгиядағы мемлекеттік университет

Гент университеті (Universiteit Gent, қысқартылып UGent) – Бельгияның Гент қаласында орналасқан мемлекеттік зерттеу университеті. Фландрияда орналасқан Гент университеті – 50 000 студент пен 9 000 қызметкерден тұратын Бельгияның ең ірі университеттерінің бірі. Университет сондай-ақ Гент университетінің кітапханасын (ішінде әйгілі Бокенторенді) және Бельгиядағы ең ірі ауруханалардың бірі – Гент университетінің ауруханасын қолдайды. Гент университеті Фландрияның басқа аймақтарындағы серіктес кампустармен және Оңтүстік Кореяның Сонгдо қаласындағы Global Campus-пен қатар, Еуропа ішінде де, сыртында да көптеген университеттермен серіктестіктер мен бағдарламаларды жүзеге асырады. Бельгия мемлекеті құрылмас бұрын іргесі қаланған университет 1817 жылы Голландия королі Вильгельм I құрған. Бұл аймақ Бірінші француз империясының күйреуінен кейін Нидерланд Біріккен Корольдігінің құрамына енген. Сол жылы ол Гент университетімен бірге оңтүстік провинциялар үшін тағы екі университет құрды: Лиеж университеті мен Левен мемлекеттік университеті. 1830 жылғы Бельгия революциясынан кейін, жаңадан құрылған Бельгия мемлекеті Гент университетін басқаруды бастады. 1930 жылы UGent Бельгияда голланд тілінде білім беретін алғашқы университет атанды. Бұрын француз тілі (алғашқыда латын тілі) Université de Gand-та стандартты академиялық тіл болып келген. 1991 жылы университетке кең ауқымды автономия берілді және атауы Гент мемлекеттік университетінен (Rijksuniversiteit Gent, қысқартылып RUG) қазіргі атауына өзгертілді.

XIX ғасырда құрылған

Гент орта ғасырлардағы Еуропаның ең ірі және маңызды қалаларының бірі болды. Генттегі университет 1817 жылдың 9 қазанында ашылды, алғашқы ректоры – JC van Rotterdam. Голландия королі Вильгельм I сол жылы Гент, Льеж және Лёвен университеттерін құрды. Бұл Нидерланд Корольдігінің оңтүстік провинцияларында (кейін Бельгияға айналатын) академиялық дамудың қалыптасуын ынталандыру саясатының бір бөлігі болды. Бастапқы төрт факультет гуманитарлық ғылымдар (әдебиет), құқық, медицина және ғылымнан тұрады, оқыту тілі латын тілі болды. Бірінші жылы 190 студент және 16 профессор болды. 1830 жылғы Бельгия революциясынан кейін студенттер саны төмендеді, ең жоғары көрсеткіші 414 студентті құрады. Гуманитарлық және ғылыми факультеттер университеттен таратылғанымен, олар бес жылдан кейін, 1835 жылы қайта құрылды. Осы кезде француз тілі латын тілінің орнына оқыту тіліне айналды. Гент университеті қазіргі заманғы органикалық химияның негізін қалауда маңызды рөл атқарды. Фридрих Август Кекуле Гентте бензолдың құрылымын ашты, ал Август Кекуленің шәкірті Адольф фон Баер (Иоханн Фридрих Вильгельм Адольф фон Баер) органикалық химияға үлес қосты. 1882 жылы Сидони Верхелст ғылым және фармакология салаларында Гент университетінің алғашқы әйел студенті болды.

ХХ ғасырдағы өзгерістер

1903 жылы фламанд саясаткері Лодевик Де Рает голланд тілінде оқытуды бастау үшін сәтті науқан жүргізді, ал алғашқы курстар 1906 жылы басталды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гент университеті бастапқыда жаулық әрекеттерге байланысты, ал кейіннен академиялық қызметкерлер мен студенттердің Бельгия оккупацияланғанда сабақтарды қайта бастаудан бас тартқаны үшін жабылды. Мориц фон Биссинг, оккупацияланған Бельгияның неміс генерал-губернаторы, соғысқа дейінгі тілдік бөліністі пайдаланып, аумақты басқаруды жеңілдетуге тырысты. «Фламанд халқына қатысты саясат» (Flamenpolitik) 1916 жылы іске қосылды. Оккупациялық неміс әкімшілігі Гент қаласында Бельгиядағы алғашқы голланд тіліндегі университетті – Vlaamsche Hoogeschool (Фламанд жоғары оқу орны) ашты. «Фон Биссинг университеті» деп аталған Vlaamsche Hoogeschool 1916 жылы құрылды, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін таратылды, ал Гент университеті француз тілінде оқытуды қайта бастады. 1923 жылы кабинет министрі Пьер Нольф университетті голланд тіліндегі университет ретінде бекіту туралы ұсыныс енгізді, және бұл 1930 жылы іске асты. Аугуст Вермелен Бельгиядағы голланд тіліндегі университеттің алғашқы ректоры болды. Екінші дүниежүзілік соғыста университеттің неміс әкімшілігі профессорлық-оқытушылар құрамын ауыстырып, адал жақтастарды тағайындау арқылы неміс бағытын қалыптастыруға тырысты. Соғыстан кейінгі кезеңде Гент университеті 1950-1960 жылдары Фландрияда жоғары білім беруді демократияландыру саясатын ұстанғаннан кейін айтарлықтай үлкейді. 1953 жылы 3000-нан астам, ал 1969 жылы 11500-ден астам студент болды. Факультеттер саны 1957 жылы қолданбалы ғылымдардан бастап он бірге дейін өсті. 1968 жылы экономика және ветеринария, психология және педагогика, сондай-ақ 1969 жылы биоинженерия және фармацевтикалық ғылымдар факультеттері ашылды. 1960 жылдары Гент университетінде, әсіресе өнер және философия факультеті орналасқан Бландийн айналасында студенттердің бірнеше наразылық акциялары болды. Ең ауыр наразылық 1968 жылдың мамыр айынан кейін 1969 жылы өтті.

"Қышқы соғыс" аяқталғаннан бері

1991 жылы университет Фламанд қауымдастығы үкіметі автономияны кеңейткеннен кейін Rijksuniversiteit Gent (RUG) атауын ресми түрде Universiteit Gent (UGent) деп өзгертті. Саясат және әлеуметтік ғылымдар факультеті 1992 жылы қосылды. Гент университетінде 1953 жылы Андре Влерик негіздеген, бастапқыда Өнімділік зерттеулері мен талдау орталығы деп аталған бағдарлама болды. Кейін бұл бағдарлама Институт профессоры Влерик менеджменті деген жеке мектепке айналды. 1999 жылы KU Leuven университетімен бірлесіп, екі университеттен бастапқыда бар MBA бағдарламаларын біріктіріп, жаңа құрылған институтты Vlerick Leuven Gent Management School деп атады. 2006 жылы мектеп өзін Vlerick Business School деп қайта брендтеді. KU Leuven және Гент университеті әлі де бизнес мектебінің негізгі мекемелері болып табылады, оның көптеген профессорлары Лювен немесе Гент қалаларында да дәріс оқиды. Дегенмен, UGent бірігуден кейін де MBA бағдарламаларын ұсынуын жалғастыруда.

Ұйымдастыру және құрылым

Гент университеті 130-дан астам жеке бөлімшесі бар он бір факультеттен құралған. Бұған қоса, университет Звийнаарде ғылыми паркін және Гринбридж ғылыми паркін күтіп ұстайды.

Кітапхана

Бландийнбергте орналасқан Бокенторен Гент университетінің кітапханасына үй иесі, онда шамамен 3 миллион том кітап бар. Университет кітапханасы Google Books кітапхана жобасына қатысты. Басқа да маңызды жинақтардың ішінде, грек тіліндегі Жаңа Өсиеттің ерте қолжазбасы – Папирус 30 сақталады. Университет сонымен қатар 2017 жылы ашылған Гент қаласының орталығындағы жаңа қоғамдық кітапхана және медиа орталық – De Krook-ты дамытуға серіктес.

Атақ және рейтингтер

Гент университеті Левен католиктік университетімен бірге әлемнің үздік 100 университетінің қатарында тұрады. 2017 жылы ол Әлемдік университеттердің академиялық рейтингісінде (немесе Шанхай рейтингісінде) 69-шы, ал QS World University Rankings бойынша 125-ші орынға ие болды. 2021 жылы Гент университеті U.S. News & World Report бойынша әлемдік деңгейде 85-ші, ал Times Higher Education бойынша 96-шы орынды алды. Экономика және бизнес басқару факультеті де Халықаралық бизнес мектептерін дамыту қауымдастығының (AACSB) аккредитациясын алды.

Халықаралық қатынастар

Университет Бельгияда, Еуропа бойынша және бүкіл әлемде көптеген серіктестіктерді сақтайды. Бельгия ішінде Гент университеті Бельгияның координацияланған микроорганизмдер жинақтары мен Влаамс Биотехнология институтын қолдайды. Еуропа шеңберінде ол Santander Network, Enlight (бұрынғы U4) Network және 3i University Network мүшесі болып табылады. Сонымен қатар, ол Еуропалық жоғары инженерлік білім беру және ғылыми-зерттеу мектептерінің конференциясына қатысады. Одан бөлек, университет көптеген университеттермен Эразмус және Эразмус Мундус бағдарламалары аясында ынтымақтасады; соңғысының шеңберінде ол Ауылдық дамыту саласындағы халықаралық ғылым магистрі және Топырақ және жаһандық өзгерістер саласындағы халықаралық ғылым магистрі (IMSOGLO) бағдарламаларын жетекшілік етеді. Еуропадан тыс, Гент университеті барлық алты континентте алмасу бағдарламаларын жүзеге асырады. Бұл аяда Оңтүстік Кореядағы кампусы және 3C серіктестігі қызмет етеді.

Қатысқан үлестер мен инновациялар

Гент университеті COinS және Unipept әзірлеуге зор үлес қосты.