Кіріспе

Химиялық қосылыстар класы. Алкилфосфохолиндер – синтезделген, фосфолипидтерге ұқсас молекулалар, олардың ерекше биологиялық және терапиялық белсенділігі бар. Олар – тізбек ұзындығы, қанықпау дәрежесі және цис-қос байланысының орналасуымен ерекшеленетін алифалық ұзын тізбекті спирттердің фосфохолин эфирлері. Алкилфосфохолин аналогтарын қолдану глиомалар және ми метастаздары сияқты белгілі бір түрдегі қатерлі ісіктерді емдеуде пайдалы екені анықталды. Бұл аналогтар митоздың сигналдық трандукция жолдарын тежеу және қатерлі ісік жасушаларының апоптозын іске қосу арқылы әрекет етеді. Алкилфосфохолин аналогтары ДНК зақымдануын және миелотоксичность тудырмайтындықтан, басқа дәрілерге қарағанда ракқа қарсы тиімді ем болып табылады. In vitro зерттеулерде алкилфосфохолиндердің адам торлы қабықтың пигменттік эпителийі (RPE) жасушаларының бөлінуіне кедерілтетіні байқалды. Бұл пролиферативті витреоретинопатияны емдеуде маңызды, себебі бұл жағдай ретиналық мембраналардың аномальды өсуі мен жирылуы арқылы ретинаның жарылуына алып келуі мүмкін, ал RPE жасушалары осы процесті жеңілдетуде маңызды рөл атқарады. Эксперименттік жағдайда алкилфосфохолиндердің адам RGE жасушаларындағы протеинкиназа C белсенділігін in vitro төмендетуге қабілетті екені көрсетілді, бұл адам RPE жасушаларының бөлінуіне кедерілтетін бір гипотезалық механизм болып табылады.

Эруцилфосфохолин

Эруцилфосфохолин – алкилфосфохолиннің аналогы, оны адамдарда ми ісіктерін емдеу үшін қолдануға болады. Эруцилфосфохолин аналогының қолданылуы басқа алкилфосфохолин аналогтарымен салыстырғанда ерекше, себебі бұл пациенттің көкейкештеріне тікелей енгізілуі мүмкін екені анықталған алғашқы аналог. Бұл аналогтың астроцитома және глиобластома жасушаларын емдеуде пайдалы екені белгілі болды, бұл жасушалар кейбір химиотерапия әдістеріне төзімді болып табылады. Ол жасуша циклындағы сигналдық жолдарды өзгертеді және ісік жасушаларының G2 немесе M фазасында жасуша циклының тоқтауына себеп болады, сондай-ақ апоптозды тудыру қабілетіне ие.