Кіріспе

Хедвиг Ягеллон (Jadwiga Jagiellonka, Hedwig Jagiellonica; 21 қыркүйек 1457 – 18 ақпан 1502), "Хедвигис" деп крещение алған, поляк ханшайымы және Ягеллон әулетінің мүшесі, сондай-ақ неке арқылы Бавария герцогинясы болды. Краков қаласында туған ол Польша королі Казимир IV және Австрия эрцгерцогинясы Елизаветаның үлкен қызы еді.

Өмір

1468 жылы оның қолына Мажарстан королі Матиас Корвин үмітттенді, ол сол жылдың 8 сәуірінде Оломоуц епископы Протас Чернохорский з Босковичті өкілі ретінде жіберді. Бұл неке арқылы венгр билеушісі Богемия тағына таласқан Георгий Подебрадскийге қарсы бағалы одақтас алуды көздеді. Сонымен қатар, Казимир IV-нің екінші қызы Софиямен император Фридрих III-нің ұлы және мұрагері, Австрияның эрцгерцогы Максимилианның некелесуі туралы келіссөздер басталды. Осылайша, Польша королі Австрия мен Венгрияның болашақ билеушілерінің өзінің ұрпақтары болатынына кепілдік берді. Матиас Корвиннің Хедвигтің қолына қол жеткізу әрекеттерін император да, Папа Павел II де қолдады. Алайда, 1462 жылдан бері Казимир IV Георгий Подебрадскиймен одақтас болды, бұл Польшаның Тевтон орденіне қарсы Он үш жылдық соғыстан кейін Папа Пий II-ге күдік тудырды. Сонымен қатар, ханшайымның анасы Елизавета да Маттиасты шаруа, кішкентай бойлы, влах, ит деп атап, оған лайық емес деп мәлімдеді. Дегенмен, епископ Протас патша Казимир IV-нің 1467 жылдың 27 сәуірінде дүниеге келген жаңа ұлының крест әкесі болып таңдалды, оған императордың құрметіне Фридрих деп ат қойылды. 1469 жылы Богемия Корольдігінің католик партиясы Маттиас Корвинусқа ресми түрде тәжді ұсынды. Георгий Подебрадский Польшадан қолдау іздеді, олардың көмегіне қарықтары ретінде Казимир IV-нің үлкен ұлы Владиславтың мұрагерлікке ие болатынын уәделеді. Осы Польша-Богемия одағынан қорқып, Корвин тағы да Хедвигтің қолын сұрады, бірақ одан бас тартты. 1470 жылдың 20 қазанында Казимир IV және Фридрих Грац қаласында келісімге келді, сондай-ақ Хедвиг пен Максимилианның мүмкін болатын некесі де талқыланды. Матиас Корвин 1471 жылдың шілдесінде және 1473 жылдың қыркүйегінде Хедвигтің қолын тағы да сұрады, бірақ Елизавета патшайымының соңғы бас тартуына дейін. 1473 жылдың басында Бавария герцогы Мюнхеннің Альберт IV жіберген екі кеңесшісі Польшаға некеге тұру туралы ұсыныспен келді, бірақ Казимир IV бұл ұсыныстан бас тартты, өйткені сол кезде ол өзінің үлкен қызы мен Бавария герцогы Ландшуттың ұлы және мұрагері Людовик IX-тың некелесуі туралы келіссөздер жүргізіп жатқан болатын. Казимир IV өзінің оңтүстік-батыс шекарасын Богемия Корольдігінен қорғау үшін (оның ұлы Владислав пен Матиас Корвиннің арасындағы бәсекелестікке байланысты) Бавариямен тығыз одаққа кіруді шешті. 1473 жылы поляк депутаттары Станислав Куроцветски мен Павел Ясиенский Ландшут сотына Хедвиг пен Георгийдің некелесуі туралы келіссөздер бастау үшін жіберілді. Нәтижесінде, 7 немесе 10 қыркүйекте 1474 жылы Бавария герцогы Людовик IX Ландшут Хедвигтің қолын ұлы үшін сұраған ресми хабарлама жіберді. Келіссөздер Ленчица мен Радом қалаларында өтті, онда 30 желтоқсанда Георгийге үйленуге келісті. Келесі күні неке шартына қол қойылды. Хедвигке келесі бес жыл ішінде 5 бөліп төлеуге болатын 32 000 венгр алтыны мөлшерінде қалыңдық ретінде берілді. Польша ханшайымының жаңа үйіне сапары 100 000 алтынға бағаланды. Болашақ жұбайлардың туысқандық байланыста болғандықтан (Хедвигтің анасы Альберт V Австрия королі Георгийдің әкесінің әжесі Маргарет Австрия королінің ағасы болған), поляк корольдік канцлері Уриэль Горка 1475 жылы Римге барып, қажетті рұқсатты сұрады, оны сол жылдың 26 мамырында Папа Сикст IV берді. Хедвиг отбасымен бірге Познаньге келді, онда 10 қазан 1475 жылы олармен қоштасты. Ол шамамен 1200 атты әскермен бірге 23 қазанда Виттенбергке келді. Оған басқалармен бірге Чиецин герцогы Болеслав II-нің жесірі Анна да еріп жүрді. 1475 жылдың 14 қарашасында Хедвиг пен оның серігі Ландшутке келді, бұл оқиға атақты ортағасырлық Ландшут тойына себеп болды. Той рәсімі сол күні Санкт-Мартин шіркеуінде өтті, ал қызметті Зальцбург архиепискобы Бернхард фон Рор өткізді. Тойға бірнеше неміс билеушілері қатысты, соның ішінде император Фридрих III және оның ұлы Максимилиан, Альбрехт III Ахилл, Бранденбург курфюрсі, Зигмунд, Таяу Австрия архигерцогы және Тироль билеушісі, Филипп, Пфальц курфюрсі, Альберт, Баден Хахберг маркграфы, Вюртембергтің Штутгарт және Вюртембергтің Эберхард V графтары Урах, Ландграф Людовик I Леухтенберг және Геннеберг графы Отто Ашах. Ал келесі күні 9 000 адам қатысқан той болды. 1479 жылы Хедвиг әкесі қайтыс болғаннан кейін Бавария Ландшут герцогинясы болды. Оның некесі сәтті болмады, күйеуі алкогольге тәуелді және әйелдерге құмар болған. 1485 жылы Георг әйелін Ландшут герцогтік сарайынан қуғынға салып, Бургхаузен қамалына орналастырды, онда ол өзінің сарайымен және көптеген қызметшілермен тұрды, бірақ – замандас жазбагерлердің айтуынша – әлемнің барлық қуанышынан айырылып, жалғыздығымен ғана көңіл көтеріп жүрді. Оның балаларымен бірге жер аударылғаны белгісіз. Ол 1502 жылдың 18 ақпанында Бургхаузен қамалында күтпеген жерден қайтыс болды. Ол Бургхаузенге жақын Райтенхаслах цистерциандық монастырына жерленді. Монастырь 1803 жылы секуляризацияланғанда, оның қабір тасы қиратылды. Алайда, оның қабірі болған жерде шіркеу еденінде ескерткіш тас бар. Өзінің хаттарына "geborene Königin von Polen" (туғаннан Польша королевасы) деп қол қойған Хедвиг отбасымен тығыз байланыс ұстамады. 1503 жылдың 31 қаңтарында оның ағасы, Польша королі Александр оның он бір ай бұрын қайтыс болғанын білмегенін хабарлады.