Кіріспе

Биг Вэлли – Канаданың Альберта провинциясының орталық бөлігінде орналасқан ауыл. Ол Ред Дир қаласының оңтүстік-шығысында, Стетлерден оңтүстікке және Драмхеллерден солтүстікке қарай 56 тас жолында, Стетлер округінің №6 ауданында жатыр.

Мал шаруашылығы дәуірі

Биг Вэлли Альберта 1910 жылға дейін мекендеу басталды; адамдар бай топырақтың және «Прерия жүні» деп аталатын табиғи шөптің құндылығын сезді. Жатақтар мал шаруашылығымен айналыса бастады және қала кеңейді. Биг Вэллидің оңтүстік-шығысындағы жердің Императорлық жалға алуы Пат Бернске тиесілі мыңдаған акр жерді құрады. Жердің көп бөлігі табиғи флорасын сақтау үшін экологиялық резерватқа айналды.

Темір жол дәуірі

1911 жылы Канаданың Солтүстік темір жолы (CNoR) Биг-Вэлли арқылы рельс төсеуді бастады. 1912 жылы Биг-Вэллиде үлкен дөңгелек депо, мал айдау алаңдары, теміржол аулалары, су мұнарасы, көмір тиеу алабы, теміржолдың жалпы күтіп-жөндеу мекемелері бар дамыған терминал салынды. 1914 жылы ол 500 тұрғыны бар ауылға айналды, ал 1920 жылы 803 адамға дейін өсіп, қала мәртебесін алды. Канаданың Солтүстік темір жолы мен Гранд-Тронк-Пасифик темір жолдарының бірігуінен кейін, Канаданың Ұлттық темір жолы (CNR) құрылды. Олар Биг-Вэлли арқылы теміржол салудың қажеті жоқ деп есептеді. Бүгінде теміржолдың қалдықтарын аралап көруге болатын жеке бағытталған экскурсия бар. 1986 жылдың қараша айында Central Western Railway Corp. (кейін Railink) CNR рельсінің Ферлоу түйіспелі (Камроз қаласынан оңтүстікке қарай жеті миль) мен Мунсон түйіспелі (Драмхеллер қаласынан солтүстікке қарай шамамен жеті миль (11 км)) аралығындағы бөлігін сатып алды. Олар астықты лифттер арасында жүйелі түрде тасымалдай бастады. Railink желінің көп бөлігін металл жинау компаниясына сатты, қазір рельстер Стетлерден Биг-Вэллиге дейін созылады. Бұл қалған бөлігі Шығыс Орталық Альберта мұра қоғамына (ECHAC) тиесілі. Alberta Prairie Steam Tours (Стетлердегі ұйым) ECHAC-тан рельс пайдалану құқығын жалдап алып, бу локомотивтерімен саяхаттар ұйымдастырады.

Көмір дәуірі

Ертедегі зерттеушілер Red Deer өзенінің тік жарларында, Big Valley-дің шамамен батысында көмірді тапты. Кейін Big Valley-дің шетінде бірнеше шағын шахталар ашылды; бірақ осы көптеген шахталардың ішіндегі ең ірісі (Big Valley Collieries) 1912 жылы құрылды. Big Valley-дің солтүстігінде орналасқан бұл шахтада 100-ден астам адам жұмыс істеді және оның өзіне мектеп пен қонақ үйі болды. Big Valley көмірінің бәрі жұмсақ сортты, тек тұрғын үйлерді жылытуға ғана жарамды еді. Бұл жұмсақ көмірге деген сұраныс көп жылдар бойы жоғары болды және шахталар 1950 жылы Big Valley-де газ бен мұнайдың табылуына дейін дерлік жұмыс істеді. Қаланың солтүстігінде орналасқан соңғы жергілікті шахта – 1952 жылы жабылған "ашық карьер" (Strip Mine) болды.

Мұнайдың көтерілуі

1950 жылдардың басына дейін аймақта көмір өндіріліп келді. 1940 жылдардың соңында Альберта тауларындағы қырау сейсмикалық жұмыстарды шығысқа қарай, Стетлерге қарай жылжытты. Бұл жылжу Үлкен Аңғар маңында мұнайдың табылуына әкелді. Бірақ одан да маңыздысы, бұл округ бойынша мұнай мен газды кең ауқымды іздестіруге жол ашты. Осы іздестірулердің нәтижесінде келесі жылы, Үлкен Аңғардың оңтүстігінде, Альбертада Big Valley No. 7 ашылды. Бұл ұңғыма 1950 жылдың қыркүйек айында аяқталды. Дамығаннан кейін Фенн Биг Вэлли кені 78,2 гектар (30,2 шаршы миль) аумақты қамтыды. Бұл кен орнынан 51 миллион текше метрден астам (321 миллион баррель) мұнай және 2,4 миллиард текше метрден астам (85 миллиард куб футы) ерітінді газ өндірілді. Бұл кен орнынан әлі де аз көлемде мұнай мен газ өндіруге болады. Мұнай мен газ қабаты жер бетінен 1660 метр (5445 фут) тереңдікте жатыр. Ең жоғары өнімділік кезеңінде Фенн Биг Вэлли кені Gulf үшін күніне 5352 текше метр (35 000 баррель), ал Shell және Esso үшін сондай мөлшерде мұнай өндірді. No. 7 ұңғымасының бастапқы бөлігі ғана өмір бойы 95 700 текше метр (626 000 баррель) мұнай өндірді. Бүгінде Үлкен Аңғар ландшафтын безенген көптеген сорғылар тоқтап тұр. Мұнай өнеркәсібінің маңызды символы – Мемориалдық саябақта орналасқан мұнай сорғысы.

Тарихи орындар

Таудағы Сент-Эдмунд ағылшын шіркеуі (Көк шіркеу) 1916 жылы салынған. Оның құрылысын Каролина Леффлер (Англияда) қаржылай көмектесу арқылы бастады, ол балалар киімдерін тігіп сатудан түскен 500 долларлық бастапқы төлемді жинады. Ол ақшаны Калгари Англикан епархиясына жіберіп, оны Канада батысындағы олар лайық деп тапқан кез келген жерде Англикан шіркеуін ашуға жұмсауды сұрады. Сол кезде, кен өндіру, мал шаруашылығы және теміржол саласы гүлденген Биг Вэлли жаңа шіркеу үшін табиғи таңдау болды. Сент-Эдмунд шіркеуін жергілікті шебер Уолтер Деннис салған. Ғимаратта бастапқы орындықтар (кейбір қосымшалармен), сорғы органдары және басқа да жиһаздар сақталған. Шіркеудегі соңғы реткі қызмет 1960 жылдары өткізілді, содан кейін ғимарат тез тозып, ауа райының әсеріне ұшырады. 1974 жылғы қажылық тойына дайындық жасаған топ жергілікті ағаш өңдеу комбинатынан қолданылмаған көк бояу алып, бұрынғысымен салыстырғанда қаймақ түсті болған шіркеуді көк түске бояды.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Биг Вэлли ауылының жалпы 186 жеке тұрғын үйінің 159-ында 331 адам тұратын, бұл 2016 жылғы 346 адамнан өзгеше. Жер аумағы - 154,5 км², 2021 жылғы халық тығыздығы - 78,5 адам/км². Биг Вэлли ауылының 2017 жылғы муниципалдық санақ бойынша халқы 349 адамды құрады, бұл 2015 жылғы муниципалдық санақ бойынша 347 адамнан өзгеше. Статистика Канадасы жүргізген 2016 жылғы халық санағында Биг Вэлли ауылының 346 тұрғыны бар еді, олардың 189 жеке тұрғын үйдің 167-сінде тұрады, бұл 2011 жылғы 364 адамнан өзгеше. Жер аумағы - 154,5 км², 2016 жылғы халық тығыздығы - 78,5 адам/км².

География

Биг Вэлли Альбертаның орталық бөлігінде орналасқан. Биг Вэлли поселкесі Стетлерден оңтүстікке қарай, 56-шы тас жолдан бір шақырым қашықтықтағы шағын және қарбалас қауымдастық. Биг Вэлли Батл-Ривер туристік аймағының оңтүстік бөлігінде орталықтап орналасқан. 1996 және 2001 жылдар аралығында Биг Вэллиде халық саны 10,4%-ға артқан.

Өнер және мәдениет

2005 жылдың жазынан бастап Биг Вэлли амфитеатрында жергілікті таланттар өнер көрсетеді, оның ішінде ескі және заманауи кантри музыкасы, бірге ән салу және әңгіме айту сессиялары ұйымдастырылады. 2007 жылдың 5 маусымында ауылда Биг Вэлли Жаратылыс ғылымы мұражайы ашылды. Мұражай, Жаратылыс туралы айтылғандарға ғылыми дәлелдер бар екенін мәлімдейді.

Гольф

Биг Вэлли гольф алаңы ауылдың батыс жағында орналасқан. Бұл қиын тоғыз тесікті алаң, құмды жасыл тереңдікте көптеген төбелер бар.