Самуэль Звемер: Исламға миссионер, саяхатшы және ғалым

Кіріспе

Америкалық миссионер, саяхатшы және ғалым (1867–1952)

Самуэль Маринус Цвемер (12 сәуір 1867 – 2 сәуір 1952), «Исламға елші» деген лақап атымен танымал, американдық миссионер, саяхатшы және ғалым. Ол Мичиган штатының Врисленд қаласында дүниеге келген. 1887 жылы ол Хоуп колледжін (Мичиган штаты, Холланд қаласы) бітіріп, «А» бағасын алды. 1890 жылы Нью-Брансуик теологиялық семинариясынан магистр дәрежесін алды. Оның басқа да ғылыми дәрежелері: 1904 жылы Хоуп колледжінен докторлық дәреже, 1918 жылы Маскингем колледжінен докторлық дәреже, 1919 жылы Рутгерс колледжінен докторлық дәреже. 1890 жылы Айова штатының Пелла қаласында реформаланған шіркеуге қызметке бекітілгеннен кейін, 1891 жылдан 1905 жылға дейін ол Бусра (Бахрейн) және Арабияның басқа да аймақтарында миссионер болып жұмыс істеді. Ол Араб миссиясының (1890–1913) мүшесі болды. Ол Бахрейндегі Американдық миссия ауруханасын құрған. Цвемер 1913 жылдан 1929 жылға дейін Египетте қызмет етті. Ол Кіші Азияны кеңінен аралап, Лондонның Корольдік географиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1930 жылдың 1 қазанында ол Принстон теологиялық семинариясында Дінтану және Христиандық миссиялар профессоры болып тағайындалды, онда ол 1937 жылға дейін сабақ берді. 1896 жылдың 18 мамырында Эми Элизабет Уилкске үйленді. Америкалық миссионерлік қоғамы одан бас тартқаны белгілі болғандықтан, ол шетелге жалғыз өзі кетті. Ол 35 жыл бойы «Мусульмандық әлем» басылымын шығарды және өңдеді. Ол көптеген христиандарды, әсіресе дәрігерлерді, медбикелерді, уағыздаушылар мен мұғалімдерді ислам елдерінде миссионерлік жұмыс істеуге ықпал етті. Цвемер жетпіс жасқа келгенде Принстон колледжі семинариясының факультетіндегі белсенді қызметтен зейнеткерлікке шықты, бірақ кітаптар мен мақалалар жазуды және жариялауды, сондай-ақ көптеген қоғамдық сөздерді жалғастырды. Цвемер Нью-Йорк қаласында сексен төрт жасында қайтыс болды. Рут А. Такердің сөзіне сәйкес, докторлық диссертациясын қорғаған (Ph.D.) Самуэль Цвемердің «шамамен қырық жылдық қызметі ішінде оннан да аз адамды дінге келтіргенімен», оның «миссияға ең үлкен үлесі – мұсылмандар арасында жақсы хабар тарату қажеттігіне христиандарды шақыру болды».

Samuel Marinus Zwemer (April 12, 1867 – April 2, 1952), nicknamed The Apostle to Islam, was an American missionary, traveler, and scholar. He was born at Vriesland, Michigan. In 1887 he received an A. B. from Hope College in Holland, Michigan, and in 1890, he received an M. A. from New Brunswick Theological Seminary in New Brunswick, New Jersey His other degrees include a D. D. from Hope College in 1904, a L. L. D. from Muskingum College in 1918, and a D. D. from Rutgers College in 1919. After being ordained to the Reformed Church ministry by the Pella, Iowa Classis in 1890, he was a missionary at Busrah, Bahrein, and at other locations in Arabia from 1891 to 1905. He was a member of the Arabian Mission (1890–1913). He is the founder of American Mission Hospital in Bahrain. Zwemer served in Egypt from 1913 to 1929. He also traveled widely in Asia Minor, and he was elected a fellow of the Royal Geographical Society of London. On 1 October 1930, he was appointed at the Princeton Theological Seminary, as the Professor of the History of Religion and Christian Missions, where he taught until 1937. He had married Amy Elizabeth Wilkes on May 18, 1896. He was famously turned down by the American Missionary Society, which resulted in him going overseas alone. He founded and edited the publication The Moslem World for 35 years. He was influential in mobilizing many Christians, especially doctors, nurses, preachers and teachers, to go into missionary work in Islamic countries. Zwemer retired from active work on the faculty of Princeton College Seminary at the age of seventy, but continued to write and publish books and articles as well as doing a great deal of public speaking. Zwemer died in New York City at the age of eighty four. According to Ruth A. Tucker, Ph. D., Samuel Zwemer's converts were "probably less than a dozen during his nearly forty years of service" but his "greatest contribution to missions was that of stirring Christians to the need for evangelism among Muslims".

Мансап

Рэймонд Луллдың өмірбаянында Цвемер Луллдың місіондық қызметін үш бөлікке бөлді және біз Цвемердің өзінің қызметін қарастыру үшін де осы кең санаттарды пайдалана аламыз: Жаңарушылық, Жазу және Іскерге алу.

Евангелизм

1889 жылы Цвемер Джеймс Кантинмен бірге Семинарияда Америка араб миссиясын құрды. Звемер өзінің миссионерлік қызметіндегі маңызды қадамды 1890 жылы Арабияға барып, мұсылман қауымымен тікелей жұмыс істеу деп есептеді. Осы кезеңде оның негізгі уағыздау тәсілі әдебиет тарату және жеке сөйлесу болды. Ол Мәсіхтің құдіретін жеткізуде қарсыластық және иректік тәсілдерді қатар қолданды, бұл "студенттік еріктілерге тән" еді. Оның адамдармен кездейсоқ әңгімелесулері оның шебер және шығармашылық жеке уағыздаушы болғанын көрсетеді.

Жазу

Лулл дәстүрімен, Цвемер "жарты ғасырдан астам уақыт бойы ағылшын тілінде жылына шамамен бір кітап жариялап, зор мұра қалдырды". Осы үлкен әдеби жобаның бір бөлігі ретінде ол 1912 жылы Каир қаласына көшіп, "Мұсылманға арналған христиан әдебиетін өндіру орталығы" ретінде жұмыс істеу үшін Найл миссиялық баспасымен бірге жұмыс істеді. 1910 жылы Эдинбургте өткен Дүниежүзілік миссионерлік конференциясының нәтижесінде ол 1911 жылы "Мұсылман әлемі" атты тоқсандық журналын құрды, себебі "Егер христиан шіркеулері мұсылман әлеміне Ілхабарды жеткізуді көздесе, олар оны білуі және тануы керек". Ол 1947 жылға дейін оны редакциялап, шығындарының көп бөлігін жеке қаржысынан төледі. Ол мұсылмандарға арналған Америкалық христиан әдебиет қоғамын (А.Х.Ә.Қ.М.) құрды, ол евангелистік әдебиеттерді шығару үшін 250 мың доллардан астам қаражат жинады. Оның Конституциясы Цвемердің баспа бетінің 'Мұхаммеданға Ілхабарды жеткізуде ерекше құндылығы бар, тірі куәгерге жабық көптеген есіктерге кіруге мүмкіндік береді және Ілхабарды тұрақты, батыл және тиімді түрде жариялай алады' деген сенімін білдірді. Цвемер баспа бетін өзінің миссиялық стратегия бағдарламасында "ұлттардың жазылуына арналған жапырақтар" деп қарастырды.

Жұмысқа қабылдау

Звемердің үшінші маңызды қадамы 1929 жылы Принстон университетінде профессорлық қызметке тағайындалуы болды, бұл миссионерлік қозғалысты дайындау және жұмысқа алу дәуірін баптады, дегенмен бұл оның мансабының басынан-ақ маңызды аспектісі болған. Ұзақ демалыс кезеңінде ол Студенттік еріктілер қозғалысының саяхатшы өкілі болды, ал оның миссияға шақырудағы шешендігі туралы аңыз тарады. Оның жолға салынған күндері тым көп болды: 1914 жылы Америкада ол 113 күн ішінде елдің барлық аймақтарында 151 дәріс оқыды. У.Г.Т. Гейрднер оны «шалбар киген бу машинасы» деп атады. Дж. Кристи Уилсон кіші былай деп қорытындылады: «Спир мен Звемер христиан тарихындағы кез келген екі адамнан гөрі көбірек жас жігіттер мен қыздарды миссионерлік қызметке баулуға ықпал еткен». «Жаңа мүмін болғандар өздерінің сенімдерін білдіруде ерекше қайрат көрсетті». Нәтижесінде Бахрейндегі Ұлттық Евангелистік шіркеуі бүгінге дейін өз қызметін жалғастыруда. Ол таратуға көмектескен көптеген үнқатыстар мен кітаптардың қанша адамға әсер еткенін білу мүмкін емес. Оның кітаптары бүгін де маңызды өзгерістер жасауда, ал оның төрт айда бір рет жарияланатын журналы маңызды ғылыми басылым ретінде шығарылуда. Звемердің тығыз байланыста болған Студенттік еріктілер қозғалысының жұмысы арқасында 14 000 жас миссионерлік қызметке аттанды.

Теология

Звемердің теологиясы, ата-анасының кальвинизміне ұсқынды, ол барлық нәрседе Құдайдың жоғарылығын көріп тұратын. Киелі кітап оның сенімінде және мінсіз қызметі туралы ойлауында негізгі болды, сондай-ақ оның сөздік қорында да көрінетін. Ол Исламның Құдай туралы ілімін зерттеді, бастапқыда Киелі кітаптағы Құдаймен күрт контрасттарды байқады, бірақ уақыт өте келе оның көзқарасын жұмсартты. Ол Исламдағы Құдай туралы толыққанды түсінікті мақтап, оны "Шығыстың кальвинизмі" деп санады, тіпті Каирдегі кабинетінің қабырғасына және "Мұсылман әлемі" журналының мұқабасына "Бисмилланы" іліп қойды. Ол Исламның монотеизмді түсінуін оның үлкен күші және бірге үлкен кемшілігі деп санады. Оның пікірінше, Құдайды тану үшін Үштік туралы түсінік қажет, әйтпесе Құдай белгісіз және жеке болып көрінеді. Сондықтан ол Жанның кіруі және Құтылу туралы ілімдерді бағалап, "Астық ордасының даңқы" және өзінің сүйікті еңбегі "Сыбайдың даңқы" тақырыбында маңызды жұмыстар жазды. Мұсылмандар үшін ол қиындық туғызса да, ол оларды уағыздауда маңызды деп есептеді. Звемердің Құдайы – даналыққа толы және барлық нәрсені қамтитын: "ешқашан келісімге немесе ұступтарға қанағаттанбаңыз", оның орнына "толық бағынуды" талап етеді.

Миссиология

Звемердің Құдай туралы толық көрінісі оның миссионерлік ілімінің қозғаушы күші болды: «Миссиялардың басты мақсаты адамдардың құтқарылуы емес, Құдайдың даңқы». Ол бұл ұлы көзқарасты Кальвиннен тікелей алғанын айтады: «Құдай бүкіл әлемді, оның Ізгі хабарының таралуы арқылы, Өзінің даңқының сахнасы ретінде жаратты». Звемердің Құдайдың шексіз күші мен жоғарылығына деген осы шайқалмас сенімі, «мүмкін емес нәрселердің даңқын» көрсету үшін оны «Исламдың бесігіне» жетеледі. Оның Таяу Шығыста Ізгі хабардың жеңіске жететініне деген сенімі де осылай берік болды. Дегенмен, бұл жеңіске жетуге бағытталған миссиология негізінен айқышпен байланысты: «Мәсіх – жеңімпаз, Оның жеңістері әрқашан шығын, қарапайымдық және азап арқылы жеңіліске ұшыраған». Бұл Звемер үшін тек теория емес, өйткені ол өрісте бауыры мен екі қызын жоғалтқан. Лайл Вандер Верф Звемердің миссионерлік тәсілін «Христоцентрлік антропологиялық» деп сипаттайды, яғни Евангелие хабары Батыс өркениетіне немесе «білім берудің қайырымдылық бағдарламаларына» қарағанда мұсылман үшін ең қажетті нәрсе болып табылады. Звемер өзінің миссионерлік теологиясын былай қорытындылайды: «Құдайдың егемендігі негіз болса, Құдайдың даңқы мақсат, ал Құдайдың еркі қозғаушы күш болса, миссионерлік қызмет бүгін ең қиын миссионерлік міндеттердің ең қиынына – мұсылман әлемін жаңаруға» қарсы тұра алады.

Екклезиология

Звемер үшін шіркеу қымбат еді, себебі ол шын мәнінде «Құдайдың Өзінің қанымен сатып алған шіркеуі» еді. Оның деноминацияларға қатысты көзқарасы экуменикалық және кеңдікке толы болды, және реформаттық дәстүрде кейде байқалатын тар көзқарастың қарамағына түспеді. Ол құрған Араб кеңесі анық түрде «деноминациялық емес» деп белгіленді. Ол папалар Григорий VII және Иннокентий III-ті жоғары бағалады. Ол Шығыс православие шіркеулерінің мұсылман миссионерлік қызметіне қосылуын асық күтті. Оның «Мұсылман әлемі» журналының алғашқы редакторылық мақаласында оның мақсаты «шіркеутің ешқандай фракциясын немесе бөлігін көрсетпеу, бірақ сөздің ең жақсы мағынасында кеңдікке ұмтылу» екені айтылды. Оның ұраны: «Маңызды мәселелерде бірлік, маңызды емес мәселелерде еркіндік, ал барлық істерде қайырымдылық». Дегенмен, ол маңызды мәселелердің қандай екенін нақты айқындады. Мұндай экуменизмге деген құштарлық исламға миссионерлік қызмет атқаруға деген оның терең құштарлығымен байланысты: «қоғамға қатысты мәселелер тым маңызды және шұғылдық жағдайы соншалық, біріккен күштерден басқа ештеңе көмектесе алмайды».