Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі, Англиядағы Хамлет.

Гейл – Англияның Солтүстік Йоркширдегі Уэнслидейлдегі Хаустың оңтүстігіне қарай 0,4 миль (1 км) жерде орналасқан шағын ауыл. Ол өтетін бұршақ ағысы және BBC телеарнасының "Қайта жаңғырту" бағдарламасында көрсетілген ескі диірменімен әйгілі.

Тарих

Гейл бастапқыда шаруашылық қонысы болған, бірақ 18 ғасырдың соңында халық саны шамамен 350-ге дейін өсті. Жұмыс орындары жергілікті карьерлерде, Следдейлдегі көмір шахталарында және Гейл Бек өзеніндегі сумен жұмыс істейтін мақта фабрикасында болды. Бек өзені Гейл арқылы Хоусқа қарай тік құлауымен және ауылдан 2 км жоғарыда орналасқан Эйсгилл сарқырамасымен әйгілі. Кейіннен халық саны азайды. Қазіргі заманда халық саны санақ мақсатында Хоустың приходтық аумағында тіркеледі. Тарихи тұрғыдан алғанда, ауыл Айсгарт приходтық аумағында, Ханг Вест уапакесінде орналасқан. Гейл қазір Ричмондшир ауданындағы Хоустың приходтық аумағының бір бөлігі болып табылады. Ауылдың шығысында, жақын орналасқан Бейнбридждегі римдік лагерьдің бекінісінің қалдықтары сақталған. Кам Хай Фелл жолы Гейлдің жанынан өтті, ал ауылдың өзі Гейл Бек өзенінен көпір немесе арқау орналасқан жер болуы мүмкін. Гейл Бек өзенінің батысында, ІІ санаттағы Гейл көпіріне дейін арқау сақталған. Ауыл арқылы өтетін басты жол шығыстан батысқа қарай бағытталған; Хоуеске қарайтын жол 1829 жылға дейін Хоуес-Кендал жол құрылысы актісінің аясында ашылмаған. Николаус Певснер өзінің «Англияның ғимараттары; Йоркшир, Солтүстік Райдинг» атты кітабында Гейлді «өзінің ауылдық ерекшелігімен, Хоуес сияқты күрделі, тіпті итальяндық тас ауылдай әсем» деп сипаттаған. 20 ғасырға дейінгі ескі ауылдың орталық бөлігі 2001 жылы ескерткіштерді қорғау аймағы деп жарияланды, ал қалған тұрғын үйлердің көпшілігі Хоуеске қарайтын солтүстік жол бойында орналасқан. Гейлде 1755 жылға дейін салынған методист шіркеуі болды. Шотландиядағы Сандеманиандармен байланысты методист сектасы бұрын ауылмен байланысты болған, бірақ қазір олардың шіркеудің шығысында орналасқан зираты ғана қалды. Шіркеу ауылдық институтқа айналдырылып, қазір ІІ санаттағы ескерткіш болып саналады.

Өнеркәсіп

1780 жылдары салынған Гейл Милл қазір ІІ* санаттағы ғимарат, қорғалатын ескерткіш және 2004 жылы BBC-нің «Жаңарту» байқауында үшінші орын алды. Бастапқыда мақта илеу тірмені болған ол 1878 жылы ағаш кесу тірменіне айналдырылды. Бұл – құрылымы өзгермеген ең көне мақта тірмені, ал 1878 жылы Уильямсон (Кендал) компаниясы жасаған Томсон қос вихрь турбинасы әлі күнге дейін бастапқы орнында сақталған әлемдегі ең көне су турбинасы деп саналады. Тірмен қалпына келтіріліп, қазір көпшілікке ашық. Гейл Бектен суды тірменге жеткізу үшін арна салынған. Бұл арна ағашпен қапталғандықтан, «пентрауг» деп аталады. Тірмен үшін оңтүстікке қарай, Бекке жақын тегіс жерде қойма да салынған. Бұл су ағыны азайған кезде, суды түнде жинап, келесі күні қажет болғанда тірменді қуаттандыру үшін пайдалану мақсатында салынған. Ауылдың оңтүстігінде және батысында орналасқан Следдейл төбелері мен аңғары жергілікті тұтыну үшін отын ретінде көмір мен торфты қамтамасыз еткен. Гейл мен Хоустың ішіндегі және айналасындағы көптеген ғимараттар ауылдың оңтүстігіндегі Скар-Хед және Ист-Шоу карьерлерінен алынған карбон құмтастан салынған.