Канадалық патолог Джозеф Форд Энтони МакМанус және гистохимияға қосқан үлесі

Кіріспе

Канадалық патолог (1911-1980)

Джозеф Форд Энтони Макманус (13 шілде 1911 – 4 наурыз 1980) – канадалық патолог, ол гистопатологияда ең көп қолданылатын бояулардың бірі – Макманус кезеңдік қышқыл Шифтің бояуын жасауымен әйгілі. Джо Макманус 1940-1950 жылдары гистохимияның қарқынды дамуы мен қолданылуы кезеңіндегі пионер болды. Сонымен қатар, ол ерекше көзге түсетін микроскопист еді. Ол "Жекстагломерулярлы кешен" терминін бүйрек түтікшесінің макула денсасы мен артериолалық гранулярлы жасушалардың арақатынасын білдіру үшін қолданды. Оның байқауы бойынша, алыс түтікше жасушаларының Гольги аппараты макула денсадағы ядролардың астына бұрылып, макула денса мен артериолалық жасушалар арасындағы базалық мембрана болмады. Оның гломерулалық ескіру және мансап соңында диализдік бүйректер туралы жарияланымдары бүйрек морфологиясын ең мұқият зерттеуге негізделген.

Білім

Д. Дж. Ф. А. Макманус 1911 жылғы 13 шілдеде Канаданың Нью-Брансуик провинциясындағы Блэквилл қаласында дүниеге келген. 1933 жылы Фордэм университетін бітіргеннен кейін, ол Онтарио штатындағы Кингстон қаласындағы Квинс университетіне оқуға түсті, онда 1938 жылы медицина докторы (MD) дәрежесін алды. Сондай-ақ ол университеттік футбол командасында ойнады және жеңіл салмақта бокспен айналысып, студенттер арасындағы чемпионатта жеңіске жетті. Квинс университетін бітіргеннен кейін Джонс Хопкинс университеті мен Корнелл университетінің Нью-Йорк ауруханасында патологоанатом ретінде жұмысқа қабылданды. Ол Канадаға оралып, Канада Корольдік әскери медицина корпусына әскери қызметке жазылды.

Әскери қызмет және ертедегі зерттеулер

1940-1945 жылдары Макманус Канада Корольдік әскери медициналық корпусында қызмет етті. Англияда, Фарнсборо қаласының сыртындағы Альдершотта орналасқан No.8 Канадалық жалпы ауруханасында қызмет еткен кезде ол профессор Дж.Р. Бейкермен танысты. Бейкердің Оксфорд университетінің зоология және салыстырмалы анатомия кафедрасындағы зертханасында доктор Макманус фосфолипидтерді көрсетуге арналған Судан қара B әдісін қоса алғанда, бірнеше гистохимиялық процедураларды әзірледі. Бұл жұмыс микроскопиялық құрылым химиясын анықтаудағы оның ықпалын бастауын белгіледі. 1944 жылы ол Бельгия мен Нидерландыдағы далалық госпитальдерде қызмет ете отырып, континентке шабуыл жасаған одақтас экспедициялық күштеріне қосылды. Доктор Харольд Тейлор осы кезде Джоның фундаментальды биологияға деген қызығушылығы байқалғанын айтады. Доктор Тейлор Макманустың ізімен үш әскери госпитальге барды, және әрқайсысында ол Макманустың қалдырған мұрасын тапты: доктор Тейлор кездескен ең жақсы даярланған гистология мамандары. Оларға McManus Periodic acid Schiff бояуын қолданып, қалыпты бүйректерді зерттеуге ерекше көңіл жеткізілді, бұл оның юкстагломерулярлық кешеннің табиғаты туралы ерекше үлесіне әкелді. Бұл оқиға, басқа кез келген оқиғадан гөрі, оның болашақ ғылыми мансабының жарқындығын жақсы көрсетеді. Көптеген дәрігерлер армиядағы зертханалық жұмысты қиындық деп санағанда, Макманус қолда бар ресурстарды барынша тиімді пайдаланды. Гистохимияның көптеген принциптері соғыс басталғанға дейін қалыптасқан, бірақ оларды физиологиялық және патологиялық проблемаларға қолдану, негізінен, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін медициналық ғылымға жасалған үлес болды. Ол майор шенімен құрметті түрде запасқа шығарылды. Соғыстан кейін Бейкер профессорының кафедрасына Бейт мемориалдық стипендиясы бойынша оралды. 1946 жылы осы стипендия кезінде шырышты заттардың альдегидтік компоненттерін бояуға арналған Периодикалық қышқыл Шифф (PAS) реагенті әдісінің толық сипаттамасы жасалды. Бұл бояу әдісінің бүйрек морфологиясын зерттеуге тигізген әсері жақсы белгілі. Шындығында, доктор Макманустың бүйрек аурулары туралы классикалық монографиясы осы әдістің тиімділігіне негізделген.

From 1940 to 1945, McManus served in the Royal Canadian Army Medical Corps. While he was stationed in England at Aldershot outside of Farnsborough at No.8 Canadian General Hospital, he met Professor J. R. Baker. It was in Baker's laboratory in the Department of Zoology and Comparative Anatomy at Oxford University, Dr. McManus developed a number of histochemical procedures including a Sudan black B procedure for demonstrating phospholipids. This work was to mark the beginning of his influence in identifying the chemistry of microscopic structure. In 1944, he joined the allied expeditionary force in the invasion of the continent with the British Liberation Army serving in field hospitals in Belgium and the Netherlands. Dr. Harold Taylor has pointed out that it was at this time that Joe's interest in fundamental biology became evident. Dr. Taylor happened to follow after McManus in three army hospitals, and in each he found that McManus had left a legacy: the best trained histology technicians Dr. Taylor had ever encountered. They had been painstakingly taught to use the McManus Periodic acid Schiff stain to study normal kidneys, which led to his unique contributions on the nature of the juxtaglomerular complex. That anecdote probably illustrates better than any other the early promise of a distinguished scientific career. Where many other physicians had found laboratory work in the army a chore, McManus had made the very best use of the available resources. Many of the principles of histochemistry had been established before the outbreak of war, but developing and applying them to the physiologic and pathologic problems were mainly a post World War II contribution to medical science. His honorable discharge carried the rank of Major and following the war, he returned to Professor Baker's department as a Beit Memorial Fellow. It was during this fellowship in 1946, the details of the Periodic acid Schiff (PAS) reagent method for the staining of aldehyde components of mucosubstances were delineated. The impact of this staining procedure on the study of the kidney morphology is well known. Indeed, Dr. McManus' classic monograph on Medical Diseases of the Kidney is based upon the usefulness of the method.

Академиялық мансап

1946 жылдың соңында Англиядан кеткеннен кейін доктор Макманус алдымен Алабама университетінде, содан кейін екі жылдан соң Вирджинияда патологияның доценті қызметін атқарды. 1953 жылы ол Алабама университетіне оралып, келесі 8 жыл бойы патология профессоры болды. Сол жерде Роберт Моури, Чарльз Луптон және Сидни Кентпен бірлесіп, кафедра ғылыми зерттеулер мен білім беру саласындағы ең танымал медициналық орталықтардың біріне айналды. 1960 жылы ол доктор Роберт Моуримен бірлесіп «Staining Methods» (Бояу әдістері) атты еңбекті жазды; бұл оқулық стандартты зертханалық процедураларға жаңа гистологиялық және гистохимиялық әдістер арқылы тінді зерттеуді интеграциялады. 1960 жылы Оксфордта бір жылдық демалыстан кейін, ол өзінің алғашқы ашылуын жасаған зертханада жұмыс істеді, содан кейін Индиана университетінде оқытушылық лауазымға қабылданды. Ол докторлық және философия докторлығын (M.D./Ph.D.) біріктіретін бағдарламаның пионері болды және 1965 жылға дейін осы бағдарламаны дамытты. Осы кезеңде оның жұмысы көптеген M.D./Ph.D. түлектерінің дамуына үлкен үлес қосты, олардың көптегені бүгінде маңызды академиялық лауазымдарды иеленуде. Индианада жұмыс істеген кезінде ол «Медицинаның негізгі идеялары: Медицина тарихының қысқаша шолуы» атты еңбегін жазды. Философиялық тұрғыдан жазылған бұл мәтін әлі де көп сұранысқа ие. Медициналық білім берудегі осы тәжірибесі 1966 жылы «Жалпы патология» оқулығының жарық көруіне де мүмкіндік берді. 1962-1963 жылдары, қоғамның 50 жылдық мерейтойында, ол Америка эксперименталды патологтар қоғамының президенті болды. 1965 жылдан 1970 жылға дейін Мэриленд штатындағы Бетеста қаласында Эксперименттік биология жөніндегі американдық қоғамдар федерациясының атқарушы директоры болып қызмет етті. Оның көрегендігі мен ынтасы Федерацияның жаңа кезеңіне жол ашты, бұл ғылыми қауымдастыққа көрсетілетін қызметтердің айтарлықтай өсуіне әкелді. Содан кейін ол Оңтүстік Каролина медицина университетінің деканы болып тағайындалды. 1970-1974 жылдар аралығында Оңтүстік Каролина медицина университетінің деканы қызметін атқару кезінде ол аймақтық аурухана басшыларымен бірлесіп, бакалавриат және аспирантуралық медициналық білім беру үшін штаттық ауруханалардың консорциумын құруға ықпал етті. Ол өзінің ғылыми еңбектері мен академиялық жетістіктері арқылы көптеген жас зерттеушілерді тартты және оларға үнемі шабыт берді. Декандық қызметтен кейін Макманус Оңтүстік Каролина медицина университетінде зерттеу жұмысына қайта оралды, соның нәтижесінде ұзақ мерзімді диализден кейін бүйректерде болатын гистопатологиялық өзгерістердің егжей-тегжейлі сипаттамасы жасалды.

After leaving England in late 1946, Dr. McManus took up a position as Assistant Professor of Pathology first at the University of Alabama and then two years later in Virginia. In 1953 he returned to the U of A and he became Professor of Pathology for the next 8 years. It was there in collaboration with Robert Mowry, Charles Lupton and Sidney Kent, that the department became one of the best known medical centers for research and education. In 1960 he teamed with Dr. Robert Mowry to write Staining Methods; a handbook integrating newer histological and histochemical methods of tissue examination into standard laboratory procedures. After a one year sabbatical in Oxford in 1960 working back at the same lab where he had made his earlier discovery, McManus accepted a teaching position at Indiana University. He was a pioneer in the combined M. D. / PhD. program there until 1965. Through this period, his work was pivotal to the development of a number of MD PhD graduates, many of whom hold important academic positions today. While at Indiana he wrote The Fundamental Ideas of Medicine: a Brief History of Medicine. Written from a philosophical point of view, this text is still much sought after. This experience in medical' education also brought to fruition the publication of a textbook, General Pathology, in 1966. He became the President of the American Society of Experimental Pathologists in 1962 1963, the year of the Society's fiftieth anniversary. From 1965 to 1970, he served as the Executive Director of the Federation of American Societies for Experimental Biology in Bethesda Maryland. His vision and enthusiastic leadership set the scene for a new phase of Federation affairs resulting in considerable growth in services to the scientific community. Next he was appointed to be the Dean of the Medical University of South Carolina. During his four year tenure (1970–1974) as Dean of the Medical University of South Carolina, he provided the impetus for the establishment, with area hospital leaders, of a consortium of statewide hospitals for undergraduate and postgraduate medical education. He recruited an outstanding faculty with his own scholarship and academic achievements attracting many young investigators for whom he was a constant source of inspiration. Following the deanship, McManus returned to research at the Medical University of South Carolina, producing a detailed description of the histopathologic changes occurring in kidneys after long term dialysis.

Азаматтық құқықтарды қорғау

Азаматтық құқықтарды жақтаушы, 50-жылдардағы Алабама университетінде қызмет еткен кезінде Макманус жиі Бермингемнен Тускиги университетіне қара академиктерге көмектесудің кейде қауіпті болған тұсында дәріс оқуға барып тұратын. Бірмингем ауруханасында алғашқы қара нәсілді медициналық зертхана техниктерін жұмысқа алу және оқыту да оның міндеті болды. Оңтүстік Каролина университетінде деканы болып жұмыс істеген кезінде Макманус аз ұлт өкілдерін қабылдау бағдарламасын құрды және бұрынғы досы доктор Миддлтон Лэмбрайтты аз ұлтты студенттердің деканы қызметіне тағайындады. Міне, доктор Лэмбрайтқа арналған Конгресс жазбаларынан алынған үзінді: "Ол тәуекелге баруға және жаңа мүмкіндіктерді іздеуге сенді. 1971 жылы оған Оңтүстік Каролина медицина университетінің Медицина колледжінде хирургия бойынша көмекші декан және доцент лауазымы ұсынылып, ол оны қабылдады. Ол былай деді: «Әкем өзінің ұлын ешқашан кіре алмайтын мекеменің қызметкері мен оқытушысы ретінде шақыруға болатынын естігенде қатты қуанған болар еді». Ол Оңтүстік Каролина штатындағы нәсілдік бөліну туралы айтты."

"Канадалық медицина қауымдастығының журналынан"

Көп жылдар бойы американдық азамат болғанмен, Джо Макманус 30 жылдан астам уақыт бойы атқарған көптеген талапкерлік кәсіби және ғылыми лауазымдарына қарамастан, канадалық достарына баруды және көптеген канадалық жиналыстарға қатысуды жалғастырды. Оның Канадаға деген тұрақты қызығушылығы және жиналыстардағы біздің ғалымдарымызға көрсеткен қолдауы мен жылы қарым-қатынасы – оны канадалықтардың есте сақтауының лайықты себебі. Оның мансабының кейінгі жылдарында онымен танысқандар үшін, ол даулы ғылыми, кәсіби немесе саяси мәселелерде өз пікірін білдіру қажет деп ойлағанда, қандай да қиындықтарға қарамастан, ерлікпен күресушінің батылдығын көрсетті. Ол Квинс университетінің ең көрнекті түлегі болғандықтан, университетпен үнемі байланыста болып, Квинс университетінің медициналық факультетінің 100 жылдығына арналған ғылыми бағдарламаға қатысты.