Ақылынан азып бара жатқан адамның күнделігі

Кіріспе

1963 жылы түсірілген Реджинальд Ле Боргтың фильмі

"Ақылсыздың күнделігі" – Реджинальд Ле Боргтың режиссерлік еткен, Винсент Прайс, Нэнси Ковак және Крис Уорфилдтің басты рөлдерде ойнаған 1963 жылғы американдық қорқыныш фильмі. Продюсер Роберт Кент жазған сценарий Гай де Мопассанның 1887 жылы жазылған "Le Horla" ("Хорла") әңгімесінен алынған.

Сюжет

Француз билеушісі және әуесқой мүсінші Саймон Кордье (Винсент Прайс) жерленгеннен кейін, оның құпия күнделігі Саймонның пастор досы тарапынан үстел басында жиналған адамдар тобына, Саймонның қызметшілеріне және полиция капитанына оқылып беріледі. Күнделік Саймонның қатыгез бір күшпен байланысқа түскенін ашады. Көрінбейтін, бірақ денелі, «хорла» деп аталатын бұл күш, шектеулі психокинез және толыққанды сананы бақылауға қабілетті. Кордьеге тән хорла – адамдарды ақылдан шығаруға арналған зұлым күштердің бірі болып көрінеді. Кордье хорламен алғаш рет төрт адамды өлтіруге итермелеген тұтқынмен кездескенде танысады. Хорла тұтқынды басып алып, Кордьені өлтіруге тырысады, бірақ ол өзін қорғап, қасақана тұтқынды өлтіреді. Сот судьясы тұтқынның проблемаларын мұраға алады, себебі хорла оған шабуылдай бастайды. Хорла Кордьенің өмірін қиратуға кіріскенде, ол ақыл-есінен жаңылып бара жатқанынан қорыққандықтан, хоббиге ие болуды ұсынатын психиатрға жүгінеді. Кордье бұрынғы мүсіншілік қызығушылығын қайта жаңғыртуды шешеді және жолда модельмен танысады. Модель – жергілікті әйел, Одет Малотт, ол қазірдің өзінде тұрмысқа шыққан. Жақсырақ өмірді қалайтын ол, Кордьені сүйемін деп мәлімдейді, ал ол да оған өзінің махаббатын білдіреді. Бірақ хорла модельді Кордьенің көзімен көргендей сұлу емес, ал алтын іздеуші деп санайды және Кордьені оған сол ретте қарауға мәжбүрлейді. Бұл Кордьенің санасында қақтығыс тудырады, өйткені ол өзінің лауазымына сай, мінезді дұрыс бағалай алмайтындықтан күмәнданады. Ақыл-есінен жаңылып, Кордье Одетті пышақтап өлтіреді. Оның кесілген денесі өзеннен табылады, бірақ оның күйеуі (Кордье емес) қылмысқа кінәлі деп танылады. Өзінің және басқалардың өміріне қауіп төнген кезде, ол хорланың бар екеніне көз жеткізеді және оның зұлымдығын тоқтату үшін қатаң шаралар қабылдау қажет деп шешеді. Ол түнде хорланы үйіне шақырады. Оның жақындағандығын сезгенде, Саймон май шамды перделерге лақтырып, үйді өртейді. Саймон хорланы жоқ қылады, бірақ үй өртеніп жатқанда өзі де құрбан болады. Фильм Саймонның күнделігін оқығаннан кейін үстел басында отырған адамдармен аяқталады. Кейбіреулер Саймонның ақыл-есінен жаңылып, хорланың жоқ екенін айтады, ал басқалары күмәнданып, хорланың болуы мүмкін екенін ойлайды. Діни қызметкердің пікірінше, зұлымдық бар жерде, хорла да бар.

Following the funeral of Simon Cordier (Vincent Price), a French magistrate and amateur sculptor, his secret diary is read out by Simon's pastor friend to a group of people gathered around the table, Simon's servants, and a police captain. The diary reveals that Simon has come into contact with a malevolent entity. The invisible yet corporeal being, called a horla, is capable of limited psychokinesis and complete mind control. It is implied that Cordier's particular horla is one of a whole race of evil beings which devote themselves to driving humans insane. Cordier first interacts with the horla when he meets a prisoner whom the entity drove to murder four people. The horla possesses the inmate and attempts to kill Cordier, who in self defense accidentally kills the man. The magistrate inherits the prisoner's troubles as the horla turns its hauntings toward him. As the horla begins to destroy Cordier's life, he fears he is going mad and seeks help from an alienist, who suggests that he take up a hobby. Cordier chooses to pick up his old interest in sculpture, meeting a model along the way. The model, a local woman by the name Odette Malotte, is already married. Wanting a better life, she claims to love Cordier and he pledges his love to her in turn. The horla insists the model is not the charming jewel that Cordier sees, but instead a conniving gold digger, and compels Cordier to treat her as such. This sets up a conflict in Cordier, that he might not be the astute judge of character that his title indicates. In an episode of insanity, Cordier murders Odette with a knife. Her decapitated body is found in the river, but her husband (not Cordier) is blamed for the crime. As his and others' lives are put in jeopardy, he becomes convinced of the horla's existence and decides drastic measures are needed to end its evil. He lures the horla into his house at night. When his presence is felt, Simon hurls an oil lamp towards the curtains, setting the house ablaze. Simon succeeds in destroying the horla, but not without sacrificing himself as the house burns in flames. The film concludes with the people seated around the table after reading Simon's diary. Some believe Simon was mad and that the horla does not exist, others are unsure and believe that the horla might have existed. The priest's opinion is that wherever evil exists, the horla exists.

Өндіріс

Фильм бастапқыда "Хорла" деп аталды. Түсірілім 1962 жылдың 18 шілдесінде басталды. Режиссер Реджинальд Ле Борг Хорланың дауысы бұрмаланған күйде шығуын қалағанын айтты, бірақ продюсер Эдвард Смолл оның анық естілуін талап етті, режиссер бұл қателік деп ойлады.

Үй медиасы

Фильм 2011 жылдың 15 қаңтарында Willette Acquisition Corp. компаниясы арқылы DVD форматында жарық көрді.

Қабылдау

"Айбанаттың күнделігі" фильміне сыншылардың пікірі әртүрлі болды. The New York Times газеті фильм туралы жағымсыз пікір білдіріп, оны "көзді ашарлықтай емес" деп бағалады.