Кіріспе

Католик шіркеуінің аумағы

Австралиядағы Балларат қаласында орналасқан Балларат епархиясы, Мельбурн шіркеуінің провинциясындағы епархия болып табылады. Бұл Мельбурн архиепископтығының суфрагандық епархиясы және 1874 жылы құрылған. Оның географиясы Виктория штатының батыс, Виммера және Малли аймақтарын қамтиды. Кафедралық собор Баллараттағы Сент-Патрик соборында орналасқан. Епархия Австралияда дін қызметкерлері мен діни ордендердің мүшелері жасаған сексуалдық зорлық-зомбылықтың көптеген деректерімен танымал. 2017 жылдың желтоқсан айында "Нью-Йорк Таймс" газетінде "Балаларға қатысты сексуалдық зорлық-зомбылық туралы ең ауыр жарияланымдар Балларат сияқты қалалардағы дауларға ортақтасқан" делінген, бұл Корольдік комиссияның балаларға қатысты зорлық-зомбылыққа институционалдық жауаптарды зерттеу нәтижелерін жариялағаннан кейін айтылды. Балларат епархиясындағы дін қызметкерлері мен бауырластар құрбандарды бөлісіп, осал балалар туралы ақпарат алмасып, бір-бірін қорғаған: Комиссияның мәліметтеріне сәйкес, зорлық-зомбылық бұрынғыдан да ұйымдасқан түрде жүзеге асырылған. 2021 жылы Австралиядағы алғашқы маңызды шешімде епархия өзінің дін қызметкерлері жасаған зорлық-зомбылық үшін өтемақы төлеуге жауапкершілігі бар екені анықталды. 2020 жылдың мамыр айында жаңадан жарияланған Комиссия есебінің мәліметтері бойынша, Балларат епархиясының бұрынғы дін қызметкері Джордж Пелл 1973 жылдан бастап шіркеудегі сексуалдық зорлық-зомбылық туралы білген. Ол 2012 жылдың 16 қазанында епископқа тағайындалды. Епископ Пол Бёрд (17 шілде 1949 жылы туған) - Ең Қасиетті Құтқарушылар қауымының (Редемпторист) миссионерлік мүшесі.

Басқа ақпарат

Епархия Оңтүстік Австралия шекарасымен (Аделаида архиепископиясы және Порт-Пири епархиясы), Мюррей өзенімен (Уилканния-Форбс епархиясы) және Оңтүстік мұхитымен шектеседі. Шығыс жағынан Сандхерст епархиясы мен Мельбурн архиепископиясы жатыр. Епархияда 52 приход, 39 дін қызметкері және 4 приход жетекшісі бар. Епархияның тақырыптық орталығы – Санкт-Патрик соборы, Балларат қаласы.

Балаларды жыныстық қорлау

Балларат епархиясы католиктік діни қызметкерлер мен діни ордендердің мүшелері жасаған жыныстық зорлауларға қатысты қылмыстық істер, сот отырыстары және жалғасып жатқан тергеулерді қамтитын, католиктік жыныстық зорлау оқиғасының бір бөлігі болды.

Виктория үкіметі тергеуді бастады

2012 жылы Виктория Парламенті діни және басқа да үкіметтік емес ұйымдардың балаларды зорлау мәселесі бойынша сауалнама құрды. Сауалнаманың есебі 2013 жылғы 13 қарашада Парламентке ұсынылды, ал Үкімет 2014 жылғы 8 мамырда сауалнама ұсынған ұсынымдарға жауап берді. Жыныстық зорлықтың жүйелі проблемасы Виктория полициясының шіркеулердегі балаларды зорлауды қарастырған парламенттік сауалнамаға ұсынған құжаттарында айқындалды. "Полицияның құпия есептерінде Викториядағы католик дін қызметкерлерінен зорлық көрген кем дегенде 40 адамның өзіне қол жұмсағаны туралы мәліметтер бар, сондай-ақ шіркеудің өте жоғары деңгейдегі өзіне қол жұмсау және ерте өлім туралы хабардар болғаны, бірақ үнсіздік сақтағаны көрінеді". ABC телеарнасы хабарлағандай, кардинал Джордж Пелл Виктория парламенттік сауалнамасында "кейбір шіркеу мүшелері басқа дін қызметкерлерінің балаларды жыныстық зорлауын жасыруға тырысқан" деп мәлімдеді. 1980 жылдан бері Балларат епархиясына қатысты балаларды жыныстық зорлау туралы 130 шағым және расталған шағымдар түсті. Балларат епархиясының кем дегенде 14 дін қызметкеріне балаларды жыныстық зорлау туралы бір немесе бірнеше шағым және расталған шағымдар жасалды.

Федералды үкіметтің тергеуі

2015 жылдың мамыр айында Балаларды жыныстық зорлауға институционалдық жауаптар жөніндегі Корольдік комиссия, 2013 жылы басталып, барлық мемлекеттік үкіметтер қолдаған Корольдік тергеу комиссиясы, балаларды жыныстық зорлаудан зардап шеккендерге, олардың отбасыларына және Балларат қауымына қатысты Католик шіркеуінің тиісті органдарының жауабын тергеуді бастады. Комиссияның отырысында Баллараттың Сент-Жозеф үйінің тұрғындары мен бұрынғы оқушылары, Баллараттың Сент-Алипиус бастауыш мектебі, Баллараттың шығысындағы Сент-Алипиус шіркеуі, Баллараттың шығысындағы Сент-Патрик колледжі және Баллараттың Сент-Патрик бауырларының бастауыш мектебінен балаларды жыныстық зорлаудың Балларат қауымына тигізген әсері туралы куәліктер тыңдалды. Балаларды жыныстық қылмысқа тартуы үшін сотталған дін қызметкерлері де комиссия алдында сөйлеуге немесе мәлімдеме жасауға шақырылды. 2016 жылы Баллараттағы Балаларды жыныстық зорлауға институционалдық жауаптар жөніндегі Корольдік комиссия барысында орташа жасы 13-ке жуық 853 баланың бір немесе бірнеше христиан бауырларынан жыныстық зорлық көргені және кем дегенде 30 құрбанның өз-өзіне қол жұмсағаны анықталды. 281 христиан бауырласына балаларды зорлау бойынша шағымдар келіп түсті, ал қауым өтемақы ретінде 37,3 миллион австралиялық доллар төледі. Мортлейк мектебінде 10 мен 16 жас аралығындағы барлық балалар Джерард Ридсдейлден зорлық көрген. Бір құрбандық Сент-Алипиус бастауыш мектебінің сыныбының суретін көрсетіп, 33 баланың 12-сі зорлықтан кейін өз-өзіне қол жұмсағанын мәлімдеді. Корольдік комиссияның Баллараттағы іс-шарасын зерттеу барысында жеке тергеуші Глинис МакНайтқа Christian Brothers компаниясы арқылы ақы төленгені анықталды. Ол Дойл Консидин адвокаттары деп аталатын заң фирмасы арқылы Эдвард Даулан бауырласының жыныстық зорлық жасаған құрбандарын қудалаған. МакНайттың баяндамасында куәларды манипуляциялау стратегиясы сипатталған, мысалы, құрбанды сотта "оңай құлатқыға болады" және "Ол адамның өзі өте жүйкелі, ашуға бейім, көз жасын төгіп, жаман сөздерге оңай берілетін" делінген. Сондай-ақ, полиция қызметкері Блэр Смит тергеушілердің қысымынан және сот ісінің бұзылуынан құрбандарды қорғауға тырысқаны туралы мәлімделген. Блэр Смит Викториядағы христиан бауырластарын дұрыс тергеген алғашқы детективтердің бірі болды, оның 1990 жылдардың басындағы жұмысы Эдвард Дауланның сотталуына әкелді; ол христиан бауырластарының "Мафия ұйымы сияқты жұмыс істейтінін" айтты. Сондай-ақ, Christian Brothers бауырластардың зұлымдық жасағанын білген, бірақ полицияға хабарламаған және педофил Роберт Бест, Эдвард Даулан және Стивен Фаррелл бауырластарын қорғау үшін 1,5 миллион доллар жұмсағаны анықталды. Сент-Алипиус мектебінің қызметкерлерінің басым көпшілігі педофилдер екені анықталды. Корольдік комиссияның Баллараттағы Католик шіркеуінің билігі туралы соңғы есебі 2017 жылдың 6 желтоқсанында жарияланды. Комиссия епископ Малкернстің әрекет жасамағанын анықтады: "Епископ Малкернс (көрнекті педофил Джеральд) Ридсдейлді полицияға жіберу және Ридсдейлдің балалармен байланысын шектеу үшін тиімді шаралар қабылдамауымен өз міндетін тағы да орындамады". Комиссия епархияның құрылымын, мәдениетін және басқаруын атап өтіп, мынадай қорытынды жасады: "Епископ Мулкернс пен епархиядағы басқа да жоғары лауазымды дін қызметкерлерінің мінез-құлқының ең ықтимал түсіндірмесі - олар жанжал қаупін азайтуға және Католик шіркеуінің беделін қорғауға тырысты. Мельбурн есебі Балларат епархиясының бұрынғы епископы Питер Коннорстың 'балаларды жыныстық зорлау туралы шағымдарға қатысты хат-хабарларда және жазбаларда көл-көсір немесе елеусіз тіл қолдануды' қолдайтын мәдениеттің бір бөлігі екенін анықтады". Балаларды жыныстық зорлауға институционалдық жауап беру жөніндегі Корольдік комиссияның 28-іс бойынша Католик шіркеуінің Баллараттағы билігін зерттеу жөніндегі есебінен үзінділер: Тағы бір құрбандық Балларат қауымындағы жалпы зиянды сипаттады: Баларат қауымындағы созылмалы жыныстық зорлық-зомбылық көптеген еркектердің қоғамның өнімді мүшелері бола алмайтындығына және шын мәнінде қауымға эмоционалды, әлеуметтік немесе қаржылық ауыртпалық әкелгеніне әкелді. Кардинал Джордж Пелл Корольдік комиссияға қылмыстардың шоғырлануы "кездейсоқтық" екенін айтты. Соңғы есепте 16.6-дан 16.26-ға дейінгі ұсыныстар қоса алғанда, ұсыныстар берілді. Олар міндетті хабарлау/ұлттық стандарттарды енгізуді, семинария немесе діни білім беру кезеңінде және одан кейін үміткерлерді тексеруді, епархиялық дін қызметкерлері үшін ерікті ұстанысты енгізуді, канондық қылмыстық істерге қатысты құжаттарды жою қажеттілігін алып тастауды, балаларды жыныстық зорлауға қатысты канондық шараларды бастау үшін мерзімді шектеуді алып тастауды, епархия епископының шіркеу мектептеріндегі директорлар мен мұғалімдердің жұмыс берушілері емес екеніне көз жеткізуді, канон заңнамасына өзгерістер енгізуді және ашықтықты арттыруды қамтиды. Корольдік комиссиядан кейін The Age газеті Викториядағы педофил дін қызметкерлерінің құрбандарды бөлісу үшін бірлесіп жұмыс істегенін және бұрын ойланғаннан гөрі ұйымдасқандығын хабарлады. Джон алғашқы лентасын байлады. Бірінші тыңдау күніне қарай, ленталар мектеп қоршауына ғана емес, Сент-Алипиус бастауыш мектебінің, Сент-Патрик соборының, Баллараттың шығыс кіреберістерінің және Балларат соттарының сыртында да байланды. Тыңдауға келген құрбандар ленталарды жағасына тағып келді. Отырыстар басталғаннан кейін, ленталар Сент-Алипиустан алынып тасталды және қауымның кейбір мүшелері оларды қайта байлады. Олардың бірі Маурин Хэтчер "Дауысты қоршау" деп аталатын Facebook парақшасын құрды, ол әлі де жұмыс істеп тұр. Жыныстық зорлық-зомбылық тарихы бар жерлер құрбандарды қолдау белгісі ретінде ленталармен белгіленді. "Дауысты қоршау" қозғалысы халықаралық деңгейде де тарады, құрбандар оны Римге алып барып, тіпті Римдегі университетте осы тақырыпта сөйледі. Балларатта да "Дауысты қоршау" шеруі өтті. Епархия Корольдік комиссия институционалдық жауаптар жөніндегі есебінің соңғы ұсыныстарын жариялағаннан үш күн өткен соң ленталарды алып тастады.

Ридсдейлді қорғағаны және азаматтық іс қозғағаны

2019 жылдың 13 қыркүйегінде Балларат диоцезі диоцездің жоғары лауазымды дін қызметкерлері Ридсдейлге қатысты сексуалдық зұлымдық туралы шағымдарды білгенін және кейіннен оны қудалаудан қорғауға тырысқанын мойындады. Бұл мойындау Ридсдейлдің құрбандарының бірі диоцезге қарсы азаматтық сотқа шағымданғаннан кейін жасалды. Пелл өзін кінәлі деп танымады, ал сот оның сотқа дайындалу отырысын 2018 жылдың 5 наурызында бастауға белгіледі, ол төрт аптаға созылуы күтілуде. Ватиканның үшінші ең жоғары лауазымды шенеуірі кардинал, осындай айыптауларға тап болған әлемдегі ең жоғары католик дін қызметкері. Пеллдің Мельбурн Рим-католик архиепископы қызметін атқарган кезінде жасалған сексуалдық шабуылға қатысты айыптауларды күштен шығару туралы апелляциясы Виктория Жоғарғы сотында қабылданбағаннан кейін, Балларат епископы Пол Берд Пеллдің Балларат диоцезімен байланысын мойындады және кешірім сұрады. Пеллге қарсы екі жаңа сексуалдық зұлымдық айыбы, ол 1970 жылдары Балларат диоцезі басқаратын жетімханада қызмет еткен кезінен туындады, 2020 жылы телеарнадағы ерекше бағдарламада жарияланды. 2006 жылға дейін жалпы 53 балаға зиян келтіргені және тағы 12 баланы сексуалдық тұрғыдан зорлағаны айыпталған Джеральд Ридсдейл екі жағдайда да кінәлі деп танылды және жалпы 33 жылға бас бостандығынан айырылды. Ридсдейлдің туысы Дэвид Ридсдейл комиссия алдында оның ағасы оны 11 жастан 15 жасқа дейін сексуалдық тұрғыдан зорлағанын куәландырды. Кейінірек 2020 жылдың мамырында Пеллдің 1982 жылы Джеральдты Сиднейге ауыстыруға көмектескені белгілі болды. Роберт Чарльз Бест, христиан бауырласы, Виктория облыстық сотында 11 баланы сексуалдық тұрғыдан зорлауға қатысты 27 қылмыс жасағаны үшін сотталды. Стивен Фрэнсис Фаррелл, христиан бауырласы, 1970 жылдардың ортасында Баллараттағы Сент-Алипиус мектебінде сабақ берген кезде бір баланы зиян келтіргені үшін 2013 жылы сотталды. Бұл сот үкімі 1997 жылы осы мектепте екі бауырласты зиян келтіргені үшін тоғыз айыптау бойынша сотталғаннан кейін болды. Пол Дэвид Райан, 1990-1991 жылдар аралығында бір құрбанға қатысты зиян келтіруге қатысты үш айыптауды мойындағаннан кейін 2006 жылы 18 айға бас бостандығынан айырылды. Эдвард Даулан (Тед Бейлс) 1971-1986 жылдар аралығында 16 жасқа толмаған балаларды зиян келтіру және бір рет ұятсыздық жасау бойынша 33 айыптауды мойындады. Сот оның христиан бауырласы болғаннан бастап 14 жыл бойы алты мектепте сегіз жастағы осал балаларды пайдаланғанын анықтады. Даулан екі рет түрмеге қамалды, алғаш рет 1996 жылы алты жарым жылға, содан кейін 2015 жылы. Питер Туми, 1970 жылдары Мельбурндағы католик орта мектебінде 10 оқушыға сексуалдық зиян келтіргенін мойындаған христиан бауырласы. Сидни Мори. Терренс Пидото жеті жыл үш айға сотталды, ол зорлау және 16 жасқа толмаған баланы зиян келтіруді қоса алғанда, 11 айыптаудан кінәлі деп танылды. Ол екінші сотталу алдында, бірінші жазасын өтеудің бірінші жылында қайтыс болды. 1999 жылдың ақпан айында Брайан Десмонд Коффи діни қызметкер айыптауларды мойындамады. Ол 6 мен 11 жас аралығындағы сегіз ұл мен бір қызға қатысты 12 рет зиян келтіргені үшін кінәлі деп танылды. Оған үш жылға шартты түрме жазасы берілді. 2021 жылы судья Форрест Коффидің бір құрбанына қатысты маңызды шешім қабылдады, ол: "Мен диоцездің осындай төлемге жауапкершілігі болуының себебін көре алмаймын, өйткені ол тікелей Коффидің әрекеттерімен байланысты және өтемақы беруге бағытталған." 1998 жылы діни қызметкер Роберт Патрик Клэффи 1978 жылы жол апатында оның қарындасы қайтыс болғаннан кейін 12 және 13 жасар екі баланы зиян келтіргені үшін кінәсін мойындады. 2014 жылы оған 1970-1992 жылдар аралығында жеті балаға қатысты 16 рет зиян келтіру және бір рет зиян келтіру айыптары тағылды. 2016 жылдың қазан айында ол қылмысты мойындап, 18 жылға бас бостандығынан айырылды. 2020 жылдың 8 мамырында Клэффи 1969 мен 1992 жылдар аралығында 14 баланы сексуалдық тұрғыдан зорлағаны үшін әлі де түрмеде отырғаны және оның құрбандарының бірі Джозеф Барретт Балларат диоцезіне қарсы сотқа шағым түсіргені белгілі болды. Полиция "католик мафиясы" деп сипатталған жасыруға қатысты. Дей ісі туралы Casefile True Crime Podcast Case 34: The Catholic Mafia, 24 қыркүйекте 2016 жылы хабарланды. Леонард Монк. Питер Колли. Әке Питер Джеймс Колли 1993 жылы екі айыптауды мойындады: Мони Пондстағы қоғамдық дәретханада ересек ер адамға зиян келтіру және заңды күзеттен қашу. Джерральд Лео Фицджеральд, христиан бауырласы. Балаларды сексуалдық зұлымдыққа қатысты институционалдық жауапкершілік туралы комиссия Фицджеральдтың жаңа орындарға жылжытылғанын және шағымдар түскеннен кейін де балаларға қол жеткізуге мүмкіндігі болғанын анықтады. Бір құрбан Фицджеральдтың мінез-құлқының типін комиссияға былай сипаттады: "Бауырлас Фицджеральд 1974 жылы оның 3-сынып мұғалімі болды. Ол мектеп бітірген әр жұма күні бауырлас Фицджеральд оқушыларын тізімге қойып, сүйіскенін айтты. Ол кейбіреулерін тілімен сүйді." Бауырлас Кеннет Пол МакГлейд.

Пеллге қарсы айыптаулар

2017 жылы Рим Куриясында қызмет еткен Пелл Мельбурн және Балларат архиепископтық аймақтарында болған кезінен туындайтын жыныстық зорлық-зомбылық айыбымен бетпе-бет келу үшін Ватиканнан экстрадицияланды. Берни мен Питер Кларк деген екі адам Пеллді бала кезінде балаларды жыныстық қатынаста маскүнемдікке ұшыратты деп айыптапты. ABC сонымен қатар Пеллдің Мельбурндағы айыптаулары жойылғаннан кейін Аянның дұрыстығын қорғады және үшінші эпизодтың қайта көрсетілімдерін уақытша алып тастады, сондықтан ол жаңартылып, ақыр соңында қалпына келтірілуі мүмкін; барлық үш эпизод та ABC Radio веб-сайтында қол жетімді. 2020 жылдың 11 сәуірінде Пелл Sky News журналисі Эндрю Болтпен 2020 жылдың 14 сәуірінде Sky News Australia телеарнасында эфирге шыққан сұхбатында Католик шіркеуінің жыныстық зорлық-зомбылық жағдайларын қалай қарағанынан "қасірет шегетіні" және оны "омыртқа" деп сипаттаған зорлық-зомбылық туралы әрекет жасамағаны әлі де оны қинайтыны туралы мәлімдеді. 2020 жылдың 13 сәуірінде полиция Аян кітабында талқыланған айыптауларды тергей бастады. 2020 жылдың 6 мамырында Корольдік комиссияның Балаларды жыныстық қорлауға институционалдық жауап беру жөніндегі баяндамасында Пеллдің Ридсдейлдің жасаған қорлау туралы білгені анықталды. Пелл комиссия алдында "оған қатысты ештеңе істемегенін" мойындады, өйткені жас оқушы оған Эдвард Даулан бауырлас өзін жыныстық тұрғыдан қорлайтынын айтты, бірақ тергеуге көмектесу оның міндеті екендігін жасыруға тырысты. Бұл бөлімдер бұрын жарияланбаған. Пелл комиссия алдында "оған қатысты ештеңе істемегенін" мойындады, өйткені жас оқушы оған Эдвард Даулан бауырлас өзін жыныстық тұрғыдан қорлайтынын айтты, бірақ сонымен қатар тергеуге көмектесу оның міндеті екендігін жасыруға тырысты. Комиссияның баяндамасында сондай-ақ Рисдейлдің Сиднейге ауысуына көмектесудегі рөліне қатысты: "Біз кардинал Пеллдің бас директордың оны алдағаны туралы дәлелдемелері сенімі жоқ екеніне сенімдіміз. Біз епископ Пеллдің қасақана алдап кеткенін мойындамаймыз". Дэвид өзінің зорлық-зомбылық туралы айтқаннан кейін "[Пелл] менің өсіп келе жатқан отбасым және олардың қажеттіліктерін қамтамасыз етуім керектігі туралы айта бастады" және "Ол менің отбасым үшін жақын арада көлік немесе үй сатып алуым керектігін айтты" деді. Жаңа тізімге Корольдік комиссиядан туындайтын зиянды өтеу талаптары кіреді. Рысдейл мен Роберт Клэффи сияқты Балларат епархиясының діни қызметкерлеріне қатысты сот процестері мен Пеллге қарсы сот процестері тізімді құруда маңызды рөл атқарды.