Шы Цзун: Қысқа ғұмырлы Хуэйді патшалығының императоры
Shi Zun
Шы Цзун (349 ж.с.) – Қытайдың Кейінгі Жао әулетінің императоры (183 күн). Ши Худың ұлы, Ши Леден кейін билікке келген. Тарих, саясат, императорлар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ши Цун (349 жылы қайтыс болған) қысқа ғана уақытқа (183 күн) Цзе тайпасы басқарған кейінгі Чжао әулетінің императоры болды. Ол әкесі Ши Ху (У императоры) қайтыс болғаннан кейін билік құрған төрт императордың екіншісі еді. Оны кейде император болғанға дейінгі лауазымымен – Пэнчэн патшасы (彭城王) деп те атайды.
Shi Zun (died 349) was briefly (for 183 days) an emperor of the Jie led Chinese Later Zhao dynasty. He was the second of four short lived emperors after the death of his father Shi Hu (Emperor Wu). He is sometimes referred to by his title prior to becoming emperor, Prince of Pengcheng (彭城王).
Ши Ху билік құрғанға дейін және оның кезінде
Ши Цун Ши Ху мен оның (содан кейін) сүйіктісі Чжэн Интаоның ұлы болды, ол Ши Хуға үлкен ұлы Ши Суйді (石邃) тудырды. 333 жылы Ши Ху өзінің ағасы және Кейінгі Чжаоның негізін қалаушы императоры Ши Ле қайтыс болғаннан кейін билікті қолға алғаннан кейін, ол жаңа император Ши Хонгты өзін Вэй ханзадасы және барлық ұлдарын ханзадалар етіп тағайындауға мәжбүр етті. Осы кезде Ши Цун Ци ханзадасы болып тағайындалды. 334 жылы Ши Ху таққа отырды, ал 337 жылы өзін «Жаратушы хан» (Tian Wang) деп жариялағаннан кейін, Ши Суйден басқа барлық ұлдарынның атағын герцогтарға өзгертті, сондықтан Ши Цун Пэнчэн герцогы болды. Оның анасы Чжэн ханшайымы императрица болды, ал ағасы Ши Суй мұрагерлік ханзада болды. Бірақ 337 жылы Ши Суй әкесін өлтіруді жоспарлағандығы үшін жазаланды, ал императрица Чжэн дәрежесін төмендетіліп, Донхай герцогинясы болды. Ши Ху билігінің көп бөлігінде Ши Цун генерал қызметін атқарды. 348 жылы Ши Ху өзінің екінші мұрагерлік ханзадасы Ши Хуанды (石宣) ағасы Ши Таоны (石韜) өлтіргені үшін жазалағаннан кейін, мұрагерлік ханзаданы кімге тағайындауды ойлады. Ресми Чжан Джу (張舉) Ши Худың екі ұлын – Ши Цунды, оның әдеби қабілеттері мен ізгіліктері үшін, және Ши Бинді (石斌) әскери стратегияларды білгені үшін мақтады. Алайда, Чжан Чайдың ұсынысы бойынша Ши Ху кіші ұлы Ши Шиді мұрагерлік ханзада етіп тағайындады.
Shi Zun was a son of Shi Hu and his (then )favorite, Zheng Yingtao, who also bore Shi Hu his oldest son, Shi Sui (石邃). After Shi Hu seized power after the death of his uncle and Later Zhao's founding emperor Shi Le in 333, he forced the new emperor Shi Hong to create him the Prince of Wei and all of his sons princes—and it was this time that Shi Zun was created the Prince of Qi. Shi Hu would seize the throne in 334, and after he declared himself "Heavenly Prince" (Tian Wang) in 337, he changed the ranks of all of his sons except Shi Sui to dukes, and so Shi Zun became the Duke of Pengcheng. His mother Princess Zheng was created empress, while his older brother Shi Sui was created crown prince. Later in 337, however, Shi Sui would be executed for plotting their father's death, and Empress Zheng was also demoted in rank to Duchess Dowager of Donghai. During most of Shi Hu's reign, Shi Zun apparently served as a general. In 348, after Shi Hu executed his second crown prince, Shi Xuan (石宣) for having assassinated his brother Shi Tao (石韜), he considered whom to make crown prince. The official Zhang Ju (張舉) recommended two of Shi Hu's son—Shi Zun, whom he praised for having literary abilities and virtues, and Shi Bin (石斌) the Duke of Yan, whom he praised for knowing military strategies. However, based on Zhang Chai's recommendation, Shi Hu created his youngest son Shi Shi crown prince instead.
Ши Шиге қарсы төңкеріс
349 жылы Ши Ху ауырып қалғандықтан, Ши Цун мен Ши Биді Ши Ши үшін ко-регенттер ретінде қызмет етуге ниеттенді, бұл Ши Шидің анасы император Лиу мен Чжан Чайды көңілсіздікке түсірді. Император Лиу мен Чжан Ши Цунды Гуанчжунға жіберу және Ши Биді өлімге кесу туралы жарлық шығарды. Ши Ху қайтыс болғаннан кейін Ши Ши таққа отырған соң, Ши Цунды ынталандыру үшін оған құрметті атақтар берілді, бірақ ол қанағаттанбады. Ши Ху сол жылы императорлық атақ алғаннан кейін және барлық ұлдарын ханзадалар етіп тағайындағаннан кейін, ол қазір Пэнчэн ханзадасы атанды. Ол генералдар Яо Ижун (姚弋仲), Пу Хун (蒲洪), Лю Нин (劉寧), Ухсин герцогы Ши Мин және Ван Луан (王鸞)пен одақтасты, олардың ешқайсысы Ши Шидің таңдалуына риза болмады. Олар бас қала Еченге (鄴城, қазіргі Хэбэй провинциясының Хандан қаласы) аттанып, оны оңай басып алып, Чжан Чайды өлтірді. Ши Цун император Лиудың жесір анасынан Ши Шиді тақтан түсіру және өзіне тақ беру туралы жарлық жасады, содан кейін Ши Ши мен император Лиудың жесір анасын өлімге кесті. Ол анасын, бұрынғы император Чжэньді, жесір император ретінде құрметтеді, ал әйелін, ханшайым Чжанды, император етіп тағайындады. Сонымен қатар, Ши Биннің ұлы Ши Янды (石衍) мұрагер хан етіп тағайындады, бұл оның асырап алған туысы Ши Минді көңілсіздікке түсірді, өйткені ол оған мұрагер хан болады деп уәде берген еді.
As Shi Hu grew ill in 349, he intended for Shi Zun and Shi Bin to serve as co regents for Shi Shi, disappointing Shi Shi's mother Empress Liu and Zhang Chai. Empress Liu and Zhang forged edicts sending Shi Zun to Guanzhong and executing Shi Bin. After Shi Shi took the throne shortly after Shi Hu's death, Shi Zun was offered honored titles with intent to appease him, but he was not satisfied. He, by now with the title Prince of Pengcheng (after Shi Hu claimed imperial title earlier in the year and created all of his sons princes), allied with the generals Yao Yizhong (姚弋仲), Pu Hong (蒲洪), Liu Ning (劉寧), Shi Min the Duke of Wuxing, and Wang Luan (王鸞), none of whom was particularly happy about Shi Shi's selection, marched to the capital Yecheng (鄴城, in modern Handan, Hebei), capturing it easily and killing Zhang Chai. Shi Zun then forged an edict from Empress Dowager Liu deposing Shi Shi and granting himself the throne, and then executed Shi Shi and Empress Dowager Liu. He honored his mother, the former Empress Zheng, as empress dowager, while creating his wife Princess Zhang empress. Further, he created Shi Bin's son Shi Yan (石衍) crown prince, disappointing Shi Min, his adoptive nephew, whom he had promised to make crown prince.
Билік
Көңілі қалғанмен, Ши Мин кейіннен Ши Цунның әскерін жетектеп, Ши Цунның ағасы Ши Чонгты (石沖) Пей патшасын жеңіп, өлтірді. Ши Ши мен Ши Чонгтың әскерлерін жеңгеннен кейін Ши Мин үкіметте үлкен билікке ие болғысы келді, бірақ Ши Цун оның тілегін қабылдамады. Келесі бірнеше айда Кейінгі Жаоның жергілікті генералдары, сырттай Ши Цунның билігіне бағынып, орталықтан қиындықтар күтіп, біртіндеп алшақтады. Кейінгі Жаоның құлдырап бара жатқанын сезінген көршілес мемлекеттер – Бұрынғы Ян және Цзинь оған қарсы жорықтар жоспарлады, бірақ негізгі шабуылдар Ши Цунның билігі аяқталғаннан кейін ғана басталды. Осы қиындық Ши Цун Ши Миннің өшпенділігін сезген кезде туды. Ол император жесір Чжэннің алдында князьдер жиынын шақырды және Ши Минді өлімге кесетінін жариялады. Бірақ император жесір Чжэн бұл шешімге қарсы болды, ал Ши Цун ойлана бастады. Осы уақытта князьдердің бірі, Иян патшасы Ши Цзянь, Ши Цунның жоспары туралы Ши Минге хабарлады, және Ши Мин дереу әскерін Ши Цунды тұтқындауға жетектеді. Содан кейін Ши Мин оны (император жесір Чжэн, император Чжан, тәж шаһзада Ян және Ши Цунға сенген бірнеше шенеуніктермен бірге) өлімге кесті және Ши Цзяньды император етті.
Despite his disappointment, Shi Min subsequently led Shi Zun's forces in defeating and killing Shi Zun's brother Shi Chong (石沖) the Prince of Pei, who had declared Shi Zun a renegade for having murdered the rightful heir Shi Shi. After his accomplishments in defeating Shi Shi and Shi Chong's forces, Shi Min wanted greater power in the government, but Shi Zun denied his wishes. During the next few months, Later Zhao local generals, while still outwardly obeying Shi Zun's authority, began to gradually peel away from the central government, expecting further trouble to come at the center. Also sensing that Later Zhao was crumbling, neighboring states Former Yan and Jin planned invasions against it, although the main invasions would not come until after Shi Zun's reign. That trouble came as Shi Zun, realizing Shi Min's anger toward him, summoned a gathering of princes before Empress Dowager Zheng, in which he announced he was going to execute Shi Min. However, Empress Dowager Zheng opposed this action, and Shi Zun hesitated. Meanwhile, one of the princes, Shi Jian the Prince of Yiyang, informed Shi Min of Shi Zun's plan, and Shi Min quickly led his troops in arresting Shi Zun. Shi Min then executed him (along with Empress Dowager Zheng, Empress Zhang, Crown Prince Yan, and a number of officials that Shi Zun trusted) and made Shi Jian emperor.