Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гвинеяның бұрынғы премьер-министрі
Former Prime Minister of Guinea
Сидя Туре (1945 жылы туған) – гвинеялық саясаткер. Ол 1996 жылдан 1999 жылға дейін Гвинея премьер-министрі қызметін атқарды және қазір Республикалық күштер одағының (UFR) президенті болып табылады, ол оппозициялық партия.
Sidya Touré (born 1945) is a Guinean politician. He was Prime Minister of Guinea from 1996 to 1999 and is currently the President of the Union of Republican Forces (UFR), an opposition party.
Премьер-министр
Бұрын Кот-д'Ивуарда жер аударылған, «реформаға бейім технократ» саналған Турэ, 1996 жылдың 9 шілдесінде президент Лансана Конте тарапынан Премьер-министр етіп тағайындалды. Бұл, 1984 жылдан бергі алғашқы премьер-министр тағайындамасы болды. 1996 жылдың ақпанындағы төңкеріс әрекетінен кейін жасалған Турэнің тағайындалуы, Контенің реформалар жүргізуге жасаған тытысының бір бөлігі ретінде сипатталды. Алайда, Турэнің реформалық саясатының бірнеше жылынан кейін, Конте бағытын өзгертіп, Турэні қызметтен босатып жіберді.
Having previously been in exile in Côte d'Ivoire, Touré, who was considered a "reform minded technocrat", was appointed as Prime Minister by President Lansana Conté on 9 July 1996, becoming Guinea's first Prime Minister since 1984. Touré's appointment, which followed a coup attempt in February 1996, was characterized as part of an effort by Conté to pursue reforms. However, after a few years of Touré's reformist policies, Conté appeared to change course and dismissed Touré,
2003 жылдың қараша айының басында, басқа да ірі оппозициялық көшбасшылармен бірге Турэ, сайлаудың еркін және әділ өте қоймауы, сондай-ақ үкіметтің оппозиция талаптарын қабылдамауына байланысты 2003 жылғы желтоқсан айындағы президенттік сайлауды бойкоттайтынын жариялады. 2003 жылдың соңында Турэ Конакри маңындағы Гбессияда митинг ұйымдастырғаннан кейін студенттік наразылықтар басталды. Нәтижесінде Турэ ұсталып, сұраққа тартылды. Кейін, 2004 жылдың сәуір айының соңында ол тұтқындалып, бір түнге қамауға алынды. Турэ үкіметті құлатуға қастандық жасады деген айып тағылды, бірақ кепілдікпен босатылғанымен, саясатқа қатысуына және басқа елдерге саяхаттауына тыйым салынды. 2004 жылдың шілдесінде апелляциялық сот оны айыптан босатты. Турэ 29 қыркүйекте қамаудан босатылып, үйіне оралды (ол сонымен қатар UFR штаб-пәтері болды) және үйінің тоналғандығын анықтады. 2009 жылдың 1 қазанында ол, осындай зорлық-зомбылықтан кейін оппозицияның үкіметпен келісімге келуі мүмкін емес екенін және жоспарланған сайлаудың бейтарап билік астында өткізілуі керек екенін мәлімдеді. Ол хунтаның ұлттық бірлік үкіметін құру туралы ұсынысын қабылдамады, халықтың 28 қыркүйектегі оқиғалардан күйреп, шокқа түскенін айтты. Турэнің сөзіне сүйенсек, ең маңызды міндет – наразылық білдірушілерге оқ атуға бұйрық берген адамды анықтау.
Along with the other major opposition leaders, Touré announced in early November 2003 that he would boycott the December 2003 presidential election due to concerns that it would not be free and fair and the government's failure to accept opposition demands. After Touré organized a rally in the Conakry suburb of Gbessia in late 2003, student riots broke out, and as a result Touré was detained and questioned. Subsequently, in late April 2004, he was arrested and detained for one night. Touré was charged with plotting to overthrow the government, and although he was released on bail, he was barred from politics and from travelling to other countries. He was cleared of the charges by an appeal court in July 2004. Touré was released from custody on 29 September and returned to his home (which was also the UFR headquarters), discovering that it had been ransacked. On 1 October 2009 he said that the opposition could not talk to the government in the wake of such violence and that planned elections needed to be held under a neutral authority. He rejected the junta's offer of a national unity government, saying that the people were mourning and were in a state of shock from the events of 28 September; according to Touré, the immediate priority was to determine who gave the order to open fire on the protesters.
2010 жылғы президенттік сайлау
2010 жылғы маусымдағы президенттік сайлауда UFR үміткері ретінде қатысқан Турэ негізгі үміткерлердің бірі болды, бірақ нәтижесінде 13,62% дауыс алып үшінші орынға табан тіреді. Ол бастапқыда сайлау қорытындысына наразылық білдірді, бірақ Жоғарғы Сот оны бекіткеннен кейін, 2010 жылдың 22 шілдесінде бірінші турдың нәтижесін қабылдады: «Құрбан болдық па, болмадық па, біз институттарға құрмет көрсетіп, алға жылжуымыз керек деп ойлаймын». Бірінші орынды алған Селу Даллейн Диалло екінші турда екінші орын алған Альфа Кондемен күш сынасқанына қарамастан, Турэнің қолдауы жеткілікті болды, сондықтан ол екінші турдың нәтижесіне әсер ете алатын, үміткерді қолдау арқылы «патша жасаушы» рөлінде қарастырылды. «Біз екі үміткерге де үкімет құру жөніндегі ұсыныстарымызды ұсынамыз», – деді Турэ, сондай-ақ, «Біз одақ құруды көздейміз және екі көшбасшымен келіссөздердің нәтижесін күтеміз» деп қосты. 2021 жылдың қыркүйегінде Сидя Турэ 10 айлық Еуропадағы жер аударылыстан кейін Гвинеяға оралды.
Standing as the UFR candidate for the June 2010 presidential election, Touré was one of the main candidates, but ultimately he placed third, receiving 13.62% of the vote. He initially challenged the results, but after they were confirmed by the Supreme Court, he publicly accepted the outcome of the first round on 22 July 2010: "Whether we are a victim or not, I think we should start by respecting the institutions and moving on." Despite his failure to win a place in the second round, in which first place candidate Cellou Dallein Diallo was to face runner up Alpha Condé, Touré had enough support that he was perceived as a potential "kingmaker" who could sway the second round outcome by endorsing a candidate. "We shall submit our proposals for government to both the candidates", Touré said, adding that "it is an alliance that we are after and we shall wait and see the outcome of negotiations with the two leaders." In September 2021, Sidya Touré returned to Guinea after 10 months of exile in Europe.