Кіріспе

Америкалық феминисттік ұйым (1968–1973)

радикалды феминисттік ұйым

"Феминисттер" (кейде "Феминисттер – Жыныс ролін жоюға бағытталған саяси ұйым" деп те аталады, бұрын "17 қазан қозғалысы" деп белгілі болған) – 1968 жылдан 1973 жылға дейін Нью-Йорк қаласында белсенділік танытқан екінші толқын радикалды феминисттік ұйым.

Тарих

1968 жылы Нью-Йорк қаласының Ұлттық әйелдер ұйымының (NOW) бөлігінен NOW радикалды жеткіліксіз деп ойлаған мүшелер тобы құрылды. Бастапқыда құрылған күнімен аталған, бірақ жақын арада "Феминисттер" деп өзгертілді. Ти Грейс Аткинсон 1971 жылы топтан кеткенге дейін топтың басты тұлғасы және бейресми жетекшісі болды; басқа да белгілі мүшелеріне Анн Коэдт (1969 жылы Нью-Йорк радикалды феминистерін құруға қатысқан), Шейла Майклс, Барбара Мехрхоф, Памела Кирон және Шейла Кронан кірді. "Феминисттердің" ең танымал әрекеті 1969 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорк қаласының Некеге тіркеу бюросы алдында пикет ұйымдастырып, неке шартына қарсы үнқатысулар таратқан кезде болды: "Әйелдерге қатысты барлық кемсітушіліктер осы құлдық сияқты тәжірибемен байланысты және онымен ақталады. Біз некелерді жоймайынша ерлер мен әйелдер арасындағы теңсіздікті жоя алмаймыз".

Идеология

Гермейн Грирдің "Әйел евнух" (1970) еңбегінде феминисттер қоғамда көшбасшылықты жоққа шығарды, "еркектерді жау ретінде бейнеледі", "Махаббатты" "жәбірленушінің зорлаушыға жауабы" деп сипаттады және "некеге қатысты меншік құқығы" мен жатырдағы жүктілік "енді болмайды" деп сенді. Феминисттер әйелдердің патриархалдық жыныстық ролдерді бойға сіңіру арқылы қысымға ұшырап, нәтижесінде жалған санадан зардап шегеді деп санайтын. Осы қысымды ролдерден азат болу үшін феминисттер феминистік қозғалыстың еркектерден толығымен тәуелсіз болуы керек екенін айтты және соңында әйелдердің жеке өмірінде де еркектерден азат болуы керек деген тұжырымға келді. Бұл топ жыныстық революцияға қарсы күресті, оны еркектерге әйелдердің денелеріне оңай қол жеткізуге мүмкіндік беретін жай ғана құрал деп есептеді. Ти Грейс Аткинсон порнографияны ерекше сынға алған алғашқы радикалды феминисттердің бірі болды. Олар бастапқыда әйелдердің бойдақ болуын жақтады, кейіннен саяси лесбияндықты қолдады. Феминисттердің сепаратистік идеялары олардың мүшелік квотасында көрінді, онда еркектермен бірге тұратын әйелдердің саны мүшелердің үштен бірінен аспауы шектелді, ал 1971 жылы үйленген әйелдер мүлдем қабылдамады. Аткинсонның кеткенінен кейін Феминисттер матриархатты қолдау және "әйелдер дінін" дамытуға көшті, бұл идеялар кейіннен мәдени феминизм ретінде танылды. Феминисттер 1973 жылы таратылғанымен, мәдени феминизмнің, сепаратистік феминизмнің және порнографияға қарсы феминизмнің дамуында маңызды рөл атқарды (Барбара Мехрхоф кейін Порнографияға қарсы әйелдер ұйымының ұйымдастырушысы болды), бұл бағыттар 1970-ші жылдардың соңында радикалды феминизмде басымдық алды.