Кіріспе

Говард Линдсей жазған пьеса

"Одақтың жағдайы" – американдық драматургтер Рассел Крауз және Говард Линдсейдің ойдан шығарылған республикалық президенттік үміткер туралы пьесасы.

Өндірістер

Одақтың жағдайы 1945 жылғы 6 қарашада Вашингтондағы Ұлттық театрда көрсетілді. "Нью-Йорк таймс" газетінің рецензенты пьесаның "епті және жақсы ойналғанын" атап өтті. Пьесаның премьерасы 1945 жылғы 14 қарашада Бродвейдегі Хадсон театрында өтті және 765 қойылымнан кейін 1947 жылғы 13 қыркүйекте жабылды. Бретайн Виндуст режиссерлік еткен, актер құрамында Ральф Беллами (Грант Мэтьюс), Рут Хасси (Мэри Мэтьюс), Маргало Гиллмор (Кей Торндэйк), Майрон МакКормик (Спайк МакМанус) және Майнор Уотсон (Джеймс Коновер) ойнады. Бұл актер Эрнест Борньиннің кішкентай рөлдегі дебюті болды. Екі драматург те 1946 жылғы драма саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды. Джон Л. Тухи: "Пулитцер сыйлығын "Одақтың жағдайына" бергенімен, Пулитцер комитеті саяси мазмұны бар қойылымдарға деген әуестігін тағы да көрсетті." Пьеса 2006 жылғы қыркүйек айында Вашингтондағы Форд театрында қойылды.

Сюжет

1946 жылы бірнеше дос Джеймс Коновердің Вашингтондағы үйінде жиналады. Джеймс шамамен 60 жаста, онымен бірге ұзақ жылдар бойы саяси тілші болған Спайк Макманус, 40-қа жасқа келген Грант Мэтьюс, кәсіпкер және 30-дардағы Кэтрин (Кей) Торндайк бар. Республикалықтар президенттікке Грант Мэтьюсті ұсынды. Грант әйелі Мэриден бөлініп кеткен, және ол газет баспашысы Кей Торндайкпен романтикалық қарым-қатынаста.

Өмірбаян

Журналист-драматург Сидни Блюменталдың айтуынша, "Пьесадағы оқиғалар 1940 жылы республикашылдардың президенттікке күтпеген үміткері болған, электр компаниясының басшысы Уэнделл Уилкиге сілтеме жасайды. Бұл – күтпеген үміткер болған кәсіпкер туралы пьеса." Герральд Бордманның сөзіне қарағанда, "Көптеген сыншылар мен көрермендер Мэтьюсте қайтыс болған Уэнделл Уилкинің іздерін байқады".

Сыни жауап

Льюис Николс, «Нью-Йорк Таймс» газеті үшін жазған мақаласында: «Әрбір бала АҚШ президенті болу құқығын мұраға алады, бірақ осы туралы жақсы пьеса жазу үшін қосымша талант керек. Тамаша күлкілі тұстар мен жағдайлармен, саясат туралы жаңа комедияда оны фарсқа айналдырмайтын сезімталдық та жеткілікті». Кейінірек жазған бір бағанасында Николс: «"Мемлекеттік мәлімдеме" – бұл маңызды мақсаты бар комедия. Ол неге адалдық орнына келісімдер жасалуы керек, неге ел халқы идеалдарға деген сенімін қайтадан жоғалтып жатыр деген сұрақтарды жылдам қарастырады. Пьесаның кейбір тұстары авторлардың саяси тұрғысынан ерекше ой білдірген марқұм Венделл Уилкиге құрмет көрсеткенін көрсетеді, бірақ бұл комедия – өмірбаян емес».

Фильм

1948 жылы пьеса Франк Капра режиссерлік еткен фильмге бейімделді. Фильмде Спенсер Трейси және Кэтрин Хепберн басты рөлдерде ойнайды.