Кіріспе

1990 жылы Джон Гуардың "Алты байланыс дәрежесі" пьесасы – американдық драматург Джон Гуардың 1990 жылы алғаш рет сахнаға қойылған пьесасы. Пьеса драма саласындағы Пулитцер сыйлығына және үздік пьеса үшін Тони сыйлығына ие болды. Пьесада әлемдегі әрбір адамның басқа барлық адамдармен алты таныс арқылы байланысқа ие екендігі туралы экзистенциалдық идея зерттеледі, осылайша "алты байланыс дәрежесі" пайда болды. 1993 жылы осы атпен фильм түсірілді.

Қысқаша мазмұны

Пол есімді қара нәсілді жігіт Нью-Йорктегі Централь Парктің жанында тұратын өнер сатушысы Флан Киттредж пен оның әйелі Луизаның үйіне келеді. Полдың ұрлау әрекеті кезінде кішігірім пышақ жарақат алған, және ол Гарвард университетіндегі балаларының досы екенін айтады. Киттредждер Пол Сезанның суреті үшін ақша жинауға тырысып жатыр, енді олардың үйінде осы жарақаттанған бейтаныс адам бар. Пол Нью-Йоркте Бродвей мюзиклі "Коштар" фильмінің нұсқасын түсіріп жатқан әкесі Сидни Пуатьемен кездесетінін айтады. Пауль өз оқиғасымен оларды таңғалдыруды жалғастырады, бірақ шын мәнінде бұл бәрі өтірік: Пауль Гарвард студенті емес және Киттредждер туралы мәліметтерді ол азғырған студенттен алды. Ақырында Пол олардың үйін алаяқпен кездесу үшін пайдаланады, бірақ оны қылмысты түрде ұстайды. Полиция шақырылады, бірақ Пол қашып кетеді. Көп ұзамай Пол Рик есімді сезімтал жігіт пен оның қызына қарсы тағы бір қулық-сұмдық жасайды. Наив жас жұп үлкен қалаға жаңадан көшіп келді және Пауылдың қулық-сұмғағына сүйене отырып, оны өзінің бай әкесімен бәрін реттеп алғанға дейін бірге тұруға шақырады. Пауыл оларға Флан Киттредж екенін айтады. Үшеуі жақсы достар болады, Пол өзінің нәсілшіл әкесімен алыстағандығын айтады; қыз Рикке Полға ақша бермеуді айтады. Бір күні түнде Пол Рикті қалаға шығарып, ақша алу үшін оны азғырады. Сол түні Рик Элизабетке Полдың кеткенін, ақшаларының барлығын алғанын және Полмен жыныстық қатынаста болғанын айтады. Ашулы күйінде ол Риктің әкесі ұлының жыныстық қатынасына күмәнмен қарағанын айтады. Көп ұзамай Рик өз-өзіне қол жұмсайды. Өкінішке орай, Пауыл Киттредждерді көмекке шақырады. Балаларымен қарым-қатынасы нашар болғандықтан, Уиза Паульға эмоционалды түрде жақын болып, оларды құрбан еткеніне қарамастан, оған қандай да бір жолмен көмектесе аламын деп үміттенеді. Ұзаққа созылған және ауыр телефон арқылы сөйлескеннен кейін ол өзін полицияға беруге келіседі; алайда, тұтқындау кезінде ол ерлі-зайыптылармен бөлінеді. Олардың күш-жігеріне қарамастан, Уизаның тағдыры Фланнан әлдеқайда көп, оның тағдыры шешілмеген, мүмкін қайғылы аяқталуынан басқа. Пьесаның соңында ол ойланудың ең танымал монологын айтады:

Тарихи құю

1990 жылғы Off Broadway актерлік құрамы 1990 жылғы Broadway актерлік құрамы 1992 жылғы West End актерлік құрамы 1993 жылғы фильм актерлік құрамы 1st National Tour актерлік құрамы 2017 жылғы Broadway қайта қойылымы актерлік құрамы Уиса Киттредж Стокард Ченнинг Марло Томас Эллисон Джени Флан Киттредж Джон Куннингэм Пол Шелли Дональд Сазерленд Джон Куннингэм Джон Бенджамин Хики Пол Джеймс МакДаниел Кортни Б. Вэнс Адриан Лестер Уилл Смит Нтаре Мвин Кори Хокинс Кристин Гриффит және Свузи Курц 1989 жылы Стокард Ченнингтің актерлік құрамға іріктелуіне дейін Уиса Киттредж рөлін оқу семинарларында орындады. Ченнинг бастапқыда қолжетімді болмады және Нил Саймонның «Джейк әйелдері» атты басқа пьесада Бродвейге қатысуға міндеттенді. Аталған пьесаның Бродвейдегі көрсетілімі жойылды. Ченнинг бұрын Джон Гуардың «Көк жапырақтар үйі» пьесасында ойнаған, және ол оған Бродвейден тыс ресми қойылымдағы рөлді ұсынды. Кейіннен Куртс Бродвейде Ченнингтің орнына шықты.

Өндіріс тарихы

Бұл спектакльдің премьерасы Бродвейден тыс Мици Э. Ньюхаус театрында, Линкольн орталығында 1990 жылдың 16 мамырында өтті. Стокард Ченнинг өзінің рөлі үшін «Оби» сыйлығын ең үздік әйел актер ретінде жеңіп алды. Гуаре сценарийі үшін де «Оби» сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылдың 8 қарашасында Бродвейде тұңғыш рет көрсетілу үшін спектакль Вивиан Бомонт театрына көшірілді. Джерри Закс режиссерлік еткен бұл қойылым 1992 жылдың 5 қаңтарында 485 қойылымнан кейін аяқталды. Келли Бишоп Бродвейде Уиса рөлін алмастырып ойнады, ал Лора Линни Тесс рөлін алмастырып Бродвейдегі дебютін жасады. Бродвейдегі түпнұсқалық қойылым төрт «Тони» сыйлығына ұсынылып, «Ең жақсы режиссерлік» номинациясында Закс жеңімпаз атанды. 1992 жылы АҚШ-та ұлттық тур іске қосылды. Вероника Хамель де Чикагодағы алғашқы қойылымда Уиса рөлін сомдады. Бұл спектакль 1992 жылы Ұлыбританияда Корольдік сот театрында дебют жасап, кейін Вест-Эндтегі «Комедия» театрына көшірілді. 2010 жылы бұл пьеса Лондондағы «Олд Вик» театрында Лесли Манвиллдің Оиса рөлінде ойнауымен қайта жанданды. 1995 жылы Канаданың Торонто қаласындағы «Канада сахнасында» Фиона Рид Оуиса, Джим Мезон Флан және Найджел Шон Уильямс Пауыл рөлінде ойнады. Уильямс пен Рид екеуі де өздерінің қойылымдары үшін «Дора Мавор Мур» сыйлығын жеңіп алды, Уильямс – «Басты рөлдегі ер адамның үздік орындауы» (Пьеса), ал Рид – «Басты рөлдегі әйелдің үздік орындауы» (Пьеса) номинацияларында. 2004 жылдың мамырында Майкл Буффонг Манчестердегі «Корольдік биржада» Лиза Эйххорн Уисса Китрэдж, Филипп Бретхертон Фландр Китрэдж және О.Т. Фагбенле Пауыл рөлінде ойнаған қойылымға режиссерлік етті. О.Т. Фагбенле өзінің орындауы үшін «MEN» сыйлығын жеңіп алды. Пьеса 2017 жылдың 5 сәуірінде Этель Бэрримор театрында Бродвейде шектеулі мерзімге қайта қойылды, онда Эллисон Жанни, Джон Бенджамин Хики және Кори Хокинс ойнады, ал режиссерлік жұмысын Трип Каллман жүзеге асырды.

Өмірбаян

Пьеса 1980 жылдары актер Сидни Пуатьедің ұлы екеніне бірнеше адамды көндірген алаяқ және қарақшы Дэвид Хэмптонның нағыз өмірінен шабыттанды. Жазушы Джон Гуар Ингер МакКейб Эллиотт пен оның күйеуі Осборн Эллиоттпен дос болған. 1983 жылдың қазан айында Хэмптон Эллиоттардың Нью-Йорктегі пәтеріне келді, олар оған түнеуге рұқсат берді. Ертесі күні таңертең Ингер Эллиотт Хэмптонды тағы бір ер адаммен бірге төсекте тауып, кейін полиция шақырды. Эллиоттар Гуарға осы оқиғаны айтты, ол жылдар өткен соң пьеса жазуға осыдан шабыт алды. Пьеса сынға ұшырап, қаржылық табысқа жеткеннен кейін Хэмптон Гуарға қысым көрсеткені үшін сотталып, ақталды; ол оқиғаның нағыз өмірдегі басты кейіпкері ретінде, ол ешқашан алмаған пайданың үлесін алуға тиіс деп ойлады. Пьесаға зор әсер еткен – Дж.Д.Сэлинджердің «Чардағы күзгі күн» романы. Оған тікелей сілтемелер бар, мысалы, кейіпкер «Чардағы күзгі күн» туралы жазған диссертациясын түнеуге қонаққа шақырған отбасыға түсіндіреді. Сондай-ақ, сценарийде және фильмнің түсірілімдерінде кейіпкерлердің Холден Колфилд сияқты мінез-құлқы мен көзқарастарына ие болуы сияқты, одан да нәзік сілтемелер жасалған.

Фильмге бейімделу

Гуаре пьесаны 1993 жылы Фред Шеписи режиссерлік еткен фильмге бейімдеді. Чаннинг фильмдегі ойыны үшін "Оскар" сыйлығының "Ең үздік әйел рөлі" номинациясына ие болды.

Бродвейдің түпнұсқалық қойылымы

1991 жылғы марапаттау рәсімі Санат Тұрғызылған үміткер Нәтиже 1991 Тони сыйлығы Ең үздік пьеса Ең үздік актерлік рөлді сомдаған актер Кортни Б. Вэнс Ең үздік актрисалық рөлді сомдаған актриса Стокард Ченнинг Ең үздік пьеса режиссері Джерри Закс Драмалық үстел сыйлығы Ең үздік жаңа пьеса Ең үздік актрисалық рөлді сомдаған актриса Стокард Ченнинг Ең үздік пьеса режиссері Джерри Закс Сыртқы сыншылар тобының сыйлығы Ең үздік жаңа Бродвей пьесасы Ең үздік актрисалық рөлді сомдаған актриса Стокард Ченнинг Ең үздік режиссер Джерри Закс Нью-Йорк драма сыншылары тобының сыйлығы Ең үздік пьеса Джон Гуар Кларенс Дервент сыйлығы Ең үміткер ер актер Джеймс МакДаниел