Кіріспе

Теннесси Уильямстың 1951 жылғы пьесасы "Роза татуировкасы" – Теннесси Уильямстың 1949 және 1950 жылдары жазған үш актілік пьесасы. 1950 жылдың 29 желтоқсанында Чикагодағы премьерадан кейін, ол пьесаны 1951 жылдың 2 ақпанында Бродвейдегі премьерасы үшін және келесі айда New Directions баспасында жариялау үшін тағы да түзетулер енгізді. 1955 жылы осы пьеса бойынша фильм түсірілді. "Роза татуировкасы" Миссисипиде күйеуінің өлімінен кейін әлемнен қол үзген және қызынан да солай істеуін күтетін итальян-американдық жесір әйелдің тарихын айтады. Оқиға Билокси қаласына жақын жерде болған. Джейкоб Адлер бұл оқиғаның Оңтүстік Америка Құрама Штаттарының мәдениетімен байланысы жоқ екенін, себебі сюжеттің "Оңтүстікке ешқандай қатысы жоқ" екенін мәлімдеді.

Өмірбаян

Нағыз өмірде Сицилиядан шыққан адамдар 1800 жылдардың соңында Нью-Орлеан маңындағы аймақта жеміс өнеркәсібімен айналысқан. Роберт Рианың сөзіне қарағанда, драматургтің Марион Блэк Ваккаро есімді досы болған және драматург "әлдеқанда" осы дос арқылы Ваккаро ағайындыларының жеміс бизнесін қалай құрғанын білген болуы мүмкін.

Өндірістер

Бродвейдің түпнұсқалық пьесасында Морин Степлтон, Филис Лав және Илай Уоллах ойнады. 1951 жылғы Бродвей спектакльінің басқа да актерлік құрамында Мартин Балсам мен Вивиан Нейтан болды. «Роза татуировкасы» атты алғашқы қойылым 1951 жылдың 3 ақпанында Мартин Бек театрында (қазір Аль Хиршфельд театры) көрсетілді және 1951 жылдың 27 қазанында 306 қойылымнан кейін аяқталды. Продюсері – Шерил Кроуфорд, авторы – Теннесси Уильямс, қосымша музыканы Дэвид Даймонд жазды, сахналаушы – Дэниел Манн, сахналық безендіруші – Борис Аронсон, костюмдерді Роза Богаднофф, жарық дизайнын Чарльз Элсон жасады, бас менеджер – Джон Йорк, сахна менеджері – Ральф Де Лауни, дирижер және арфашы – Нетти Друзинский, музыканттар: Майкл Данци, Джек Линкс және Франк Кутак, өндірісші – Бей Лаврен, баспасөз өкілі – Вольф Кауфман. 1953 жылдың 5 шілдесінде «Үздік пьесалар» бағдарламасында бұл пьеса бір сағаттық радио адаптациясы ретінде қайта қойылды. Радиодраманың жазбалары архивтерде және жеке коллекцияларда сақталған. 1966 жылы пьеса қайта жаңғыртылды, тағы да Морин Степлтон қатысты, ал Филис Лавтың орнына Роза Дель Роза рөлін Мария Туччи орындады. Туччи «Үздік әйел актер» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығына ұсынылды. Милтон Катселас режиссерлігімен қайта қойылған спектакль 9 қарашадан 31 желтоқсанға дейін Билли Роуз театрында (қазір Ндерландер театры) 62 рет көрсетілді. Сахналық безендіруші – Дэвид Р. «Текс» Баллоу, костюмдерді Фрэнк Томпсон, жарық дизайнын Пегги Кларк жасады, сахна менеджері – Рей Лэйн, баспасөз өкілдері – Артур Кантор мен Арти Соломон. 1995 жылдың 23 наурызынан 30 сәуіріне дейін Энтони ЛаПаглиа мен Мерседес Рюль қатысқан екінші қайта қойылған спектакль Circle in the Square театрында 73 қойылым көрсетілді, кастингті Стюарт Ховард пен Эми Шехтер жасады, режиссері – Роберт Фолс. Сахналық безендіруші – Санто Локасто, костюмдерді Кэтрин Зубер, жарық дизайнын Кеннет Познер, дыбыс дизайнын Джон Килгор, шаш пен макияж дизайнын Клаус Лулла, парик дизайнын Джон Эйтчисон жасады, бас менеджер – Дон Ро, менеджмент жөніндегі кеңесші – Гордон Г. Форбс, сахна менеджері – Пегги Петерсон, сахна менеджерінің көмекшісі – Вм. Hare, ал диалект жаттықтырушысы – К. С. Лигон. New Directions Publishing 2010 жылы драматург Джон Патрик Шанлидің жаңа кіріспесімен пьесаны қайта басып шығарды. Мариса Томейдің қатысуымен және Трип Каллманның режиссерлігімен үшінші Бродвей қайта қойылған спектаклі 2019 жылдың 19 қыркүйегінде American Airlines театрында алғашқы көрсетілімін берді, ал ресми премьерасы 15 қазанда өтті.

Дау

1957 жылы 12 мамырда Дублиндегі Пайк театрында Анна Манахан басты рөлде ойнап, ирланд суретшісі Реджинальд Грей сахналық безендіруші ретінде "Роза татуировкасы" қойылымы сахналанды. Ұзаққа соқпай, театрға ирланд полициясы басып кірді және режиссер Алан Симпсон еденге презервативті түсіруді еліктегені үшін "әдепсіз ойын-сауық" ұйымдастырды деген айыппен тұтқындалды. Уильямстың пьеса сценарийінде шоу барысында қалтадан презервативтың түсіп қалуы көзделген, бірақ Пайк театры бұл әрекетті имитациялап, оның жанжал тудыратынын білген. "Роза татуировкасының" жабылуына қарсы зиялылық көтеріліс Ирландиядан ғана емес, сонымен қатар драматургтер Сэмюэл Беккет, Шон О'Кейси және Брендан Бехан бастаған Еуропадан да көтерілді. Кейін Симпсон босатылды. Сот судьясы О'Флинн: "Айыпталушыны тұтқындау арқылы спектакльді тоқтату мақсатына қол жеткізілетінін ғана болжауға болады" деп шешім шығарды. Бұл істің салдарының бірі – театрды жабуға мәжбүрлемес бұрын, оған қарсы қойылған кез келген айыпты дәлелдеу қажет болды.