Малазиядағы FT5 федералды тас жолы: солтүстіктен оңтүстікке қарай бағытталған басты магистраль. Перaктан Жохорға дейін өтеді, қалалар мен айналымдарды қамтиды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзиядағы жол
Road in Malaysia
5-ші федералды трасса – Малайзия түбегінің батыс жағалауымен өтетін үш солтүстік-оңтүстік бағытты негізгі федералды трассалардың бірі. Бұл федералды тас жол солтүстіктегі Перак штатының Джелапанг қаласынан оңтүстіктегі Джохор штатының Скудай қаласына дейін созылады.
Federal Route 5 is one of the three north–south oriented backbone federal roads running along the west coast of Peninsular Malaysia, Malaysia. The federal highway runs from Jelapang, Perak in the north to Skudai, Johor in the south.
Жолдың аясы
5-ші федералды жол – Малайзия түбегіндегі үш солтүстік-оңтүстік бағытты федералды магистральдық автомобиль жолының бірі; қалған екеуі – 1-ші және 3-ші федералды жолдар. Парит Джавада FT5 бағыты Муарға қарай Джалан Абдул Рахман FT5-ке ауыстырылады, онда ол үш айналым (Халиди айналымы, Сүлеймен айналымы және Бентайян айналымы) арқылы өтеді. FT5 бағыты Бентайян айналымында Jalan Bakri FT5-ке қайтадан ауыстырылады, ол кейін Сұлтан Исмаил көпірі FT5 және Jalan Kesang FT5 болып жалғасады. Парит Бунга түйіскен жерінде FT5 бағыты тағы да солға бұрылып Lebuh AMJ FT5 болады. Кесанг түйіскен жерінде FT5 бағыты екі жолақты Мелака-Муар тас жолы FT5-ке ауыстырылады, ал Lebuh AMJ өзінің бағыт нөмірін FT19-ға өзгертеді. Муар-Мелака тас жолы FT5 Дуйонг қиылысында аяқталады, онда ол Семабок түйіскен жеріне дейін Lebuh AMJ FT19-бен тоғысады, онда FT5 бағыты Jalan Semabok FT5-ке ауыстырылады. Малакка қаласында 5-ші федералды жол ескі көшелердің жиынтығы арқылы өтеді, содан кейін ол Jalan Tengkera FT5 болады, ол Мелака-Порт Диксон тас жолының FT5 бөлігін құрайды. Мелака-Порт Диксон тас жолы FT5 Лукутта аяқталады, онда FT5 бағыты Jalan Sepang FT5 бағытына ауыстырылады, ал жолдың өзі Серембан-Порт Диксон тас жолы FT53 болып жалғасады. 5-ші шақырымда, Батак Рабит маңындағы Кланг-Телүк Интан тас жолының FT5 бөлігінде 5-ші федералды жол Сұлтан Юсуф көпірі FT5 арқылы Ситиаванға ауыстырылады, ал Кланг-Телүк Интан тас жолы өзінің бағыт нөмірін FT58-ге ауыстырады. Ситиаваннан бастап, Перак штатындағы Ипох қаласындағы солтүстік соңғы нүктесіне дейін 5-ші федералды жол негізгі жағалау магистралі болуын тоқтатады; оның орнын 60-шы және 1-ші федералды жолдар басады. Ситиаваннан 5-ші федералды жол соңғы рет Ипох-Лумут тас жолы FT5 арқылы Ипох маңындағы Джелапангтағы солтүстік соңғы нүктесіне қайта бағытталады, онда жол Солтүстік-Оңтүстік Э1 және Джалан Куала Кангсар FT1-мен Джалан Джелапанг А1 арқылы байланысады.
The Federal Route 5 is one of the three north–south backbone federal highways in Peninsular Malaysia; the other two are the Federal Routes 1 and 3. At Parit Jawa, the FT5 route is diverted to Jalan Abdul Rahman FT5 to Muar, where it passes three roundabouts (Khalidi Roundabout, Sulaiman Roundabout and Bentayan Roundabout) before the FT5 route is diverted once again to Jalan Bakri FT5 at Bentayan Roundabout, which later continues as the Sultan Ismail Bridge FT5 and Jalan Kesang FT5. At Parit Bunga Interchange, the FT5 route is once again diverted to the left to become Lebuh AMJ FT5. At Kesang Interchange, the FT5 route is diverted to the two lane Melaka–Muar Road FT5, while the Lebuh AMJ itself changes its route number to FT19. Muar–Melaka Road FT5 ends at Duyong Intersection where it overlaps with the Lebuh AMJ FT19 to Semabok Interchange, where the FT5 route is diverted to Jalan Semabok FT5. At Malacca City, the Federal Route 5 passes through a maze of old streets before it becomes Jalan Tengkera FT5 where it forms a part of the Melaka–Port Dickson Road FT5. The Melaka–Port Dickson Road FT5 ends at Lukut, where the FT5 route is rerouted to Jalan Sepang FT5, while the road itself continues as the Seremban–Port Dickson Road FT53. At Mile 5, Klang–Teluk Intan Road FT5 near Batak Rabit, the Federal Route 5 is diverted to Sultan Yusuf Bridge FT5 to Sitiawan, while the Klang–Teluk Intan Road changes its route number to FT58. Starting from Sitiawan, Perak to its northern terminus at Ipoh, the Federal Route 5 ceases to be the main coastal trunk road; its role is taken by Federal Route 60 and Federal Route 1. From Sitiawan, the Federal Route 5 is rerouted for the last time to Ipoh–Lumut Highway FT5 to its northern terminus at Jelapang near Ipoh, where the road is linked to the North–South Expressway E1 and Jalan Kuala Kangsar FT1 via Jalan Jelapang A1.
Тарих
5-ші федералды жол 1887 жылы салынған Малакка қаласынан Мерсимуға дейінгі қысқа жол ретінде басталды. 1911 жылы Джохор мемлекеттік үкіметі британдық отаршылдық үкіметімен бірлесіп, Джохор Бахрудан Бату Пахат пен Муарға дейінгі жол желісін жасады. Нәтижесінде 1919 жылы Бату-Пахат-Клуанг-Мерсинг жолы аяқталды, онда Бананг айналма жолының Сога тауы қиылысына дейінгі бөлігі қазіргі 5-ші федералды жолдың бір бөлігін құрады. 1939 жылы Селангордың Клангтан Сепангқа дейінгі және Кланг пен Телук Ансоннан автомобильшілерге арналған жағалаудағы жолдар ашылды. Сол жылы Скудай-Понтиан жолы FT5 және Бату-Пахат-Понтиан жолы FT5 құрылысы аяқталды. 1967 жылы ескі Бота көпірі FT5 үлкен су тасқыны салдарынан құлап, Ипох пен Лумут арасындағы көлік байланысын тоқтатты. Нәтижесінде, жалпы құны 3,1 млн теңгені құрайтын жаңа алмастыру көпірі, FT5 Сұлтан Идрис Шах II көпірі ретінде салынды. Жаңа Сұлтан Идрис Шах II көпірінің FT5 құрылысы 1973 жылы аяқталып, 1973 жылдың ақпан айында автомобильшілерге ашылды. 1967 жылы Муар мен Бату-Пахаттағы екі көпір автокөлік жүргізушілері үшін жол ақысы төленетін көпірлер ретінде ашылды. Chase Manhattan Bank-тен 9 миллион теңгелік несие арқылы қаржыландырылған федералды үкімет 1965 жылы екі көпірдің құрылысын бастады және 1967 жылдың басында аяқтады. Муардағы көпір Сұлтан Исмаил көпірі деп аталды. Екі жол ақысы Таңжунг Агас пен Песерайда орнатылды. Алайда, жоба бастапқы мердігердің жұмысты аяқтамауынан туындаған кешіктірулер салдарынан дау тудырды. Нәтижесінде 1976 жылы Куала-Сэлангор көпірінің құрылысын аяқтау үшін жаңа мердігерді іздеу үшін жаңа тендер жарияланды. Осы арада 1977 жылы Сабақ Бернам FT5 көпірінің құрылысы басталды. Куала-Сэлангор FT5 көпірі, Сабақ-Бернам FT5 көпірімен бірге 1980 жылы аяқталды. Куала-Сэлангордағы көпір Сұлтан Салахуддин Абдул Азиз Шах көпірі деп аталды. Жобаға 1,3 км-лік FT5 Сұлтан Жүсіп көпірі кірді, ол 5-ші федералды жол бойындағы ең ұзын көпір. Көпір салынбастан бұрын, Перак өзенінің қарсы жағындағы Теллок Селанданг және Кампунг Лекир сияқты ауыл тұрғындары жақын маңдағы пальма шаруашылығымен жұмыс істейтін өзендегі паром қызметін пайдалануға мәжбүр болды. Сұлтан Жүсіп көпірінің құрылысы 1986 жылдың сәуір айында басталды, ал жол жобасының жалпы құны 27 миллион теңге болды. 5-ші федералды жол Малайзия түбегінің батыс жағалауындағы жолаушылар мен саяхатшылар үшін маңызды артерия болып табылады және Е1 және Е2 Солтүстік-Оңтүстік экспресс-жолдарының болуына қарамастан, өз маңыздылығын сақтап келеді, себебі FT5 тас жолы Е1 және Е2 экспресс-жолдарынан шалқап жатыр, сонымен қатар FT5 тас жолы Малайзия түбегінің ең густонаселенген аймақтарынан өтеді. Нәтижесінде FT5 тас жолының көптеген бөліктері екі бөлінген тас жолдарға немесе «супер төрт» тас жолдарға (суперкөшелер немесе солдан кіру/солдан шығу экспресс-жолдары сипатталады) жаңартылды. 233 км-лік бақыланатын кіруге арналған экспресс-жол Чанкатт-Жерингтен Бантингке дейін Солтүстік-Оңтүстік экспресс-жолдары Е1 және Е2 демалыс және мерекелік күндерде тығырыққа толып қалатын жағдайда жағалаудағы балама ретінде салынды. Алайда, экспресс-жол құрылысы тағы да бір дау тудырды, өйткені Танжунг Каранг-Хутан Мелитанг және Телук Интан-Лекир бөлімдері қолданыстағы 5-ші федералды жолды пайдаланады, бұл Малайзияның қоғамдық жұмыстар департаменті (JKR) жолдардың геометриялық дизайны жөніндегі Arahan Teknik 8/86 нұсқаулығында белгіленген бақыланатын кіруге арналған экспресс-жол стандарттарын бұзады, сондықтан аяқталған экспресс-жол жергілікті ауыл тұрғындары мен экспресс-жол пайдаланушыларының қауіпсіздігіне қауіп төндіруі мүмкін. Нәтижесінде Малайзияның Құрылыс министрлігі экспресс-жолдың трассасын қайта қарастыруды қарастырып жатыр, әсіресе Танжунг Каранг-Хутан Мелитанг учаскесінде.
The Federal Route 5 started as a short road from Malacca City to Merlimau, constructed in 1887. In 1911, the state government of Johor collaborated with the British colonial government to develop a road network from Johor Bahru to Batu Pahat and Muar. As a result, the Batu Pahat–Kluang–Mersing Road was completed in 1919, where the section of the Banang Roundabout to Mount Soga Intersection formed a part of the present day Federal Route 5. In 1939, the coastal road sections in Selangor from Klang to Sepang and from Klang and Teluk Anson was opened to motorists. The Skudai–Pontian Road FT5 and Batu Pahat–Pontian Road FT5 were also completed in the same year. In 1967, the old Bota Bridge FT5 was collapsed due to a huge flood, effectively cutting off the transportation link between Ipoh and Lumut. As a result, a new replacement bridge known as the Sultan Idris Shah II Bridge FT5 was constructed with the total cost of RM3.1 million. The new Sultan Idris Shah II Bridge FT5 was completed in 1973 and was opened to motorists in February 1973. Also in 1967, two bridges at Muar and Batu Pahat were opened to motorists as toll bridges. Funded by a RM9 million loan from Chase Manhattan Bank, the federal government began the construction of both bridges in 1965 and was completed in early 1967. The bridge in Muar was named as Sultan Ismail Bridge. Two toll plazas were erected at Tanjung Agas and Peserai respectively. However, the project sparked a controversy due to delays caused by the failure of the original contractor to complete the job. As a result, a new tender was opened in 1976 to get a new contractor to complete the abandoned Kuala Selangor Bridge construction job. Meanwhile, the construction of the Sabak Bernam Bridge FT5 was started in 1977. The Kuala Selangor Bridge FT5, together with the Sabak Bernam Bridge FT5, were completed in 1980. The bridge in Kuala Selangor was named as Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah Bridge. The project included the 1.3 km Sultan Yusuf Bridge FT5, the longest bridge along the Federal Route 5. Before the bridge was built, villagers from the opposite of the Perak River such as Telok Selandang and Kampung Lekir had to use a river ferry service operated by a nearby oil palm estate. Construction of the Sultan Yusuf Bridge began in April 1986 with the total cost of RM27 million for the entire road project. The Federal Route 5 remains heavily used by travellers and commuters along the west coast of Peninsular Malaysia and is unaffected by the presence of the North–South Expressway E1 and E2, as the FT5 highway is located far from the E1 and E2 expressways, besides the fact that the FT5 highway passes through the most populated regions in Peninsular Malaysia. As a result, many sections of the FT5 highway have been upgraded either as divided highways or what are termed super four highways (which can be characterized as superstreets or left in/left out expressways). The 233 km controlled access expressway from Changkat Jering to Banting was built as a coastal alternative to the North–South Expressway E1 and E2 that becomes congested during holidays and festive seasons. However, the expressway construction sparked yet another controversy, as the Tanjung Karang–Hutan Melintang and Teluk Intan–Lekir sections will be using the existing Federal Route 5, heavily violating the controlled access expressway standards defined in Arahan Teknik 8/86: A Guide on Geometric Design of Roads by Malaysian Public Works Department (JKR), hence the completed expressway may endanger the lives of local villagers and expressway users as well. As a result, the Malaysian Ministry of Works is considering to re evaluate the alignment of the expressway, especially along the Tanjung Karang–Hutan Melintang section.