Кіріспе

Румын жазушысы Ничифор Крейнич (; Ио́н До́бе псевдонимі; 22 желтоқсан 1889 жыл, Бульбуката, Гюржу округі – 20 тамыз 1972 жыл, Мого́соая) – румын жазушысы, редактор, философ, ақын және теолог, дәстүршілдік қызметімен танымал. Крейнич Бухарест теологиялық семинариясы мен Кишинев теология факультетінде теология профессоры болды. Ол маңызды нәсілшіл идеолог және ашық оңшыл саясаткер болды. Ол Румынияның негізгі фашистік және антисемит идеологтарының бірі еді.

Әдеби мансап

Крейнич модернистік "Гандиреа" журналына өлеңдер жазған. Басылымның прогрессивті көзқарастарына көңілі толмағаннан кейін, журналмен байланысын үзгеннің орнына, оны жаңарту мақсатымен басшылық лауазымдарға белсенді түрде араласты. Журнал ішіндегі бірқатар пікір таластарының нәтижесінде Крейнич журналды бақылауға алып, редакциялық бағытын мистикалық православиені қолдайтын жаңа сапаға жеткізді. Ол "ойлау" деген мағынаны білдіретін "gând" сөзінен туындаған "Гандиризм" деп аталатын идеологияны – ұлттық және нео-православие христиандық әлеуметтік-мәдени ағымын қалыптастырды. Ол "Гандиреа" журналын редакциялаған, сондай-ақ "Ramuri", "România Nouă", "Cuvântul" және "Sfarmă Piatră" сияқты көптеген басқа басылымдармен ынтымақтастық етті. Ол "Calendarul" газетінің де бас редакторы болды.

Саясат

Ничифор Крейник 1930-жылдардың соңындағы саяси дағдарыста фашизмнің жетекші қайраткеріне айналды, Муссолини мен Гитлерді ашық мақтады. Ол антисемитизмнің идеологы болды. "Біздің мемлекетіміз тарихының барлық кезеңінде монархиялық болып келді. Монархия – оның үзіліссіздігінің қағидасы. Румын корольінің тәжі халықтың даңқы мен румындық сананың мәңгілігін көрсетеді. Этнократиялық мемлекет демократиялық мемлекеттен түбегейлі ерекшеленеді. Демократиялық мемлекет халық санына негізделеді, нәсілдік немесе діни айырмашылықтар ескерілмейді. Этнократиялық мемлекеттің негізі – румын жері мен халқы. Румын халқының жерінде басқа да нәсілдер мен діндердің өкілдері де бар. Олар мұнда жаулап кіру арқылы (мажарлар сияқты), отарлау арқылы (немістер сияқты) немесе астыртын жолмен (яһудилер сияқты) келді. Яһудилер кез келген ұлттық мемлекет үшін тұрақты қауіпті құрайды."