Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1905 жылғы 13 тамызда Норвегияда Швециямен одақты тарату туралы референдум өтті. 1814 жылдан бері сақталған одақты таратуға сайлаушылардың басым көпшілігі, шамамен 100% қолдау көрсетті, 371 000-нан астам дауыс берушінің арасында тек 184 адам ғана ұсынысқа қарсы дауыс берді.
none
A referendum on dissolving the union with Sweden was held in Norway on 13 August 1905. Dissolving the union, which had been in place since 1814, was approved by almost 100% of voters, with just 184 voting against the proposal out of over 371,000 votes cast.
Өмірбаян
1905 жылғы 27 мамырда Стортинг Кристиан Микельсен үкіметі қолдаған жеке норвегиялық консулдықтарды құру туралы заң жобасын қабылдады. Одақ шартына сәйкес Норвегия мен Швеция ортақ сыртқы саясатты жүргізді. Патша Оскар II бұл заңға вето қойды. Патша талап еткендей, үкімет оған қол қоюдың орнына отставкаға кетті. Оскар, жаңа үкімет құра алмайтынын айтып, отставкаларды қабылдаудан бас тартты. 7 маусымда Стортинг Оскар жаңа үкімет тағайындамағандықтан Норвегия королі ретіндегі өкілеттіктерін тастаған деп есептеп, одақтың тарағанын жариялады. Швеция үкіметі норвегиялық халық референдумда келіссе, одақты таратуға дайын еді. Сайлаушыларға (сол кезде Норвегияда тек ерлер ғана дауыс бере алатын) қойылған сұрақ: «одақтың бұған дейін аяқталған таратылуын» («den stedfundne Opløsning af Unionen») мақұлдайсыз ба? Сұрақтың мазмұны мұқият ойластырылды, Стортинг одақтың күші жойылғанын санайтынын көрсету үшін, тіпті егер Швеция үкіметі оны тек өзара келісіммен таратуға болатынына талап етсе де. Стортинг швед тарапының талаптарын күті отырып, 27 шілдеде референдумды жариялады, осылайша Стокгольм талаптарына жауап ретінде жоспарланғандай көрінбеуге тырысты. Әйелдерге дауыс беру құқығы болмаса да, норвегиялық суфражистер таратуды қолдау үшін қол жинау науқанын бастады және екі апта ішінде таратуды қолдаған 244 765 қол жинады.
On 27 May 1905, the Storting passed a bill supported by the government of Christian Michelsen calling for the establishment of separate Norwegian consulates. Under the terms of the union, Norway and Sweden shared a common foreign policy. King Oscar II vetoed the bill. Rather than countersign it as the King demanded, the government resigned. Oscar refused to accept the resignations, claiming he could not form a replacement government. On 7 June the Storting declared the union dissolved on the grounds that Oscar had effectively abandoned his functions as King of Norway by failing to appoint a new government. The Swedish government was prepared to dissolve the union, provided that the Norwegian people agree to it in a referendum. The question put to the voters (only men had suffrage in Norway at the time) was whether they approved of the "already completed dissolution of the union" («den stedfundne Opløsning af Unionen»). The wording of the question was carefully considered to make it clear that the Storting considered the union to be out of force even if the Swedish government insisted that it could be dissolved only upon mutual consent. The Storting announced the referendum on 27 July, in anticipation of the Swedish demands, thereby avoiding the appearance that it had been scheduled in response to demands from Stockholm. Although women did not have a vote, Norwegian suffragists started a campaign to collect signatures in favor of the dissolution and were able to present 244,765 signatures in favor of the dissolution within two weeks.
Салдары
Референдумнан кейін Карлстадта келіссөздер өтті. Екі ел 23 қыркүйекте келісімге қол қойды, ол Норвегия және Швеция парламенттерімен 9 қазан мен 13 қазанда сәйкесінше бекітілді. Оскар 26 қазанда Норвегия тағына қатысты барлық құқықтарынан бас тартты. Қараша айында Данияның принці Карл бес ғасырдан астам уақыттан кейін Норвегияның тұңғыш тәуелсіз патшасы болып сайланды және Хаакон VII атымен таққа отырды.
The referendum was followed by negotiations in Karlstad. The two countries reached an agreement on 23 September, which was approved by the Norwegian and Swedish parliaments on 9 October and 13 October respectively. Oscar gave up all claims to the Norwegian throne on 26 October. In November Prince Carl of Denmark was elected as Norway's first independent king in over five centuries, assuming the throne as Haakon VII.