Кіріспе

Толық контактілі каратэ стилі. Эншин кайкан (円心会館) – 1988 жылы әлемнің әртүрлі елдерінде додзёлары мен оқушылары бар "толық контактілі каратэ" немесе нокауттық каратэ стилі болып табылады.

Шолу

Эншиннің негізгі ұстанымы – Сабаки әдісін қолдану болып табылады, бұл қарсыластың күшін және инерциясын оған қарсы қайтаратын және өзін қарсыластың "көрінбейтін" жеріне жылжытып, тиімді шабуылға өтуге мүмкіндік беретін әдістер жүйесі. Эншин – "тұрып күресу" стилі, онда көптеген басқа каратэ стильдеріндегідей тепкілер, соққылар және пернелер қолданылады, сонымен қатар ол жүдо немесе басқа күрес өнері стильдерімен байланысты көптеген ұстаулар, сырғытулар және лақтыруларды да пайдаланады. Эншиннің негізін қалаушы – Жоко Ниномия, ол Денвердегі (Колорадо штаты) "Хонбудан" Эншин ұйымын басқарады. Ұйым жыл сайын Денверде өтетін және кез келген стильдегі немесе мектептің жоғары деңгейдегі жауынгерлеріне ашық, толық контактілі, қорғаныш құралдарысыз (қолғап, иық қорғағыш) және нокаут ережелері бойынша өтетін Сабаки Челленджі жыл сайынғы турнирімен танымал.

Есімнің мағынасы

Эншин екі жапон сөзі немесе канджиден туындайды: "эн", яғни "ашық немесе аяқталмаған шеңбер", және "шин", яғни "жүрек" немесе "ішкі". "Эн" Сабаки әдісіне тән дөңгелек қозғалыспен байланысты. Дегенмен, шеңбер "ашық" немесе "аяқталмаған" деп аталады, осы арқылы Эншин мен Сабакиді зерттеу – үздіксіз үдеріс екендігі, яғни маңыздысы нәтиже емес, оның өзі білдіріледі. "Шин" Эншин оқушыларының қарсы емес, бір-бірін қолдайтын, туысқандық қарым-қатынастағы отбасы мүшелері екенін көрсетеді. "Кайкан" сөзі негізінен "ұйым" дегенді білдіреді.

Тарих

Жоко Ниномия (二宮城光) 1954 жылдың 27 қаңтарында Жапонияның Сикоку аймағындағы Эхиме префектурасының Яватахама қаласында дүниеге келген. 12 жасында Ниномия орта мектебіндегі мұғалімі басқарған дзюдо класында жаттығуларын бастады. 14 жасқа толған соң, Ниномия демалыс күндері мен мерекелерде жергілікті полиция бөлімінің спорт залында қосымша дзюдомен айналысты. Дәл сол жерде ол каратэдегі болашақ ұстазы және наставнигі Хидэюки Ашихарамен танысты. Бір жыл өткен соң, 1969 жылы Ниномия Ашихараның Кёкусин каратэ додзосында жаттығуға кірісті. Ниномия 17 жасқа келгенде, 1971 жылғы Бүкілжапон турниріне ең жас қатысушы ретінде іріктелді. Кейін Ниномия 1972, 1973 және 1976 жылғы Бүкілжапон турнирлерінде және 1975 жылғы Бүкіләлемдік турнирде бақ сынасып, олардың барлығында соңғы кезеңдерге өтті. Нәтижесінде, ол 1978 жылы Бүкілжапон турнирін жеңіп алды, содан кейін турнирдегі бәсекеден шықты. 1973 жылы Ниномия Нью-Йорктегі Кёкусин додзосында жаттығудан өтуге таңдалды. Ол бірнеше жыл бойы Нью-Йоркте инструктор болып жұмыс істеді. 1977 жылы Денверге көшіп, өзінің жеке Кёкусин додзосын ашты. 1980 жылы Хидэюки Ашихара Кёкусин ұйымынан шығып, өзінің Ашихара Каратэ стилін құрды. Ниномия Ашихараның ұйымына қосылып, Денверден Ашихара Каратэінің АҚШ аймағын басқарды. Келесі сегіз жыл ішінде Ашихара Каратэі АҚШ-та және әлем бойынша бірте-бірте дамыды. Осы кезеңде Ниномия өзінің стратегиялары мен идеяларын жасағанын және оларды оқу бағдарламасына енгізуге асық екенін айтады. Ол сонымен қатар каратэ дағдыларын шынайы түрде сынап көрсететін турнир форматын жасағысы келді. Сондықтан 1988 жылдың мамыр айында Ниномия Ашихара Каратэсінен бөлініп, өзінің стилін құруға бел буды. АҚШ-тағы Ашихараның көптеген инструкторлары мен студенттері Ниномияны жаңа ұйымына еріп, жаңа стильдегі Эншин Каратэге мықты негіз қалады. 1988 жылдан бері Эншин Каратэ штаб-пәтері Ниномияның Денвердегі үйінде орналасқан. Ұйым өсіп, қазір Азия, Оңтүстік Америка, Еуропа, Африка, Австралия, Таяу Шығыс және АҚШ-та мектептері бар. Ниномияның Сабаки әдісін насихаттайтын, ашық, нокаут ережелерімен жүргізілетін турнир идеясы 1989 жылдан бері Денверде жыл сайын өткізіліп келе жатқан Сабаки Челленджіне айналды.

Техника

Эншиннің техникасы немесе кихон, көптеген басқа каратэ стильдерінде кездесетін бірдей немесе ұқсас тепкілер, соққылар, ұрулар, блоктар мен парилерді қамтиды. Алайда, көптеген басқа каратэ стильдерінен өзгеше, Эншинге дзюдо, дзюдзюцу және басқа күресу стильдерінде жиі кездесетін сыпырулар, ұстаулар, лақтырулар және жерге түсірулер де кіреді. Осы техникалардың барлығын қолданудың басты назары Сабаки әдісіне шоғырланған. Ниномияның Кёкушиндегі тәжірибесіне байланысты, Кёкушиннің көптеген, тіпті барлық соққы техникалары Эншинде де кездеседі. Тепкілердің ішінде алдыңғы тепкі, тізе тепкі, дөңгелектепкі, балта тепкі, бүйір тепкі, артқы тепкі және айналып тепкі бар. Жатыр және алдыңғы тізе буынына соққы беру өзін-өзі қорғау үшін үйретіледі, бірақ қауіпсіздік үшін спаррингте (кумите) немесе турнирде қолданылмайды. Қол және қол соққыларына алдыңғы тұмсықпен тіке соққы, ілмек соққы, төменнен тұмсықпен соққы, пышақ қолмен ұру (классикалық "каратэ кесу") және шынтақпен ұру жатады. Бұл соққыларды әртүрлі тәсілмен орындауға болады. Мысалы, дөңгелектепкі қарсыластың төменгі, ортаңғы немесе жоғарғы бөліктеріне бағытталуы мүмкін. Қолдар мен аяқтар түрлі блоктар мен парилер үшін де қолданылады. Оларға жоғарғы блок, ортаңғы сыртқы пари, төменгі пари, тізе блок және аяқ тоқтату кіреді. Әртүрлі лақтырулар, сыпырулар және ұстаулар үйретіледі және көбінесе біріктіріліп қолданылады. Ұстаулар қарсыластың басына, мойнына, иығына, қолына немесе аяғына бір немесе екі қолмен жасалады. Лақтырулардың ішінде алға домалап лақтыру, алдыңғы лақтыру, артқы лақтыру және иықтан лақтыру бар. Сыпыруларға аяқпен сыпыру, жамбаспен итеру және тізе буынына соққы беру кіреді. Сабаки әдісінің көптеген принциптерін Ашихара жасаған. Сабаки әдісінің мақсаты – қарсыласты мүмкіндігінше жылдам және тиімді жерге түсіру үшін барлық соққыларды, блоктарды, парилерді, ұстауларды, сыпыруларды, лақтыруларды және жерге түсірулерді қолдану. Жерге түскеннен кейін қарсылас мойын немесе бас сияқты осал жерге соққы беріліп, нокаутқа түсіріледі немесе жеңіледі (нокауттау әрекеттері Эншин жаттығуларында немесе турнирде көрсетіледі). Сабаки стратегиясы ырғақ, уақыт, позиция және қашықтықты біріктіреді, пари жасап, бір үзіліссіз қозғалыспен қарсы шабуылдайды. Қарсыластың күшін және қарқынын өзіне қарсы пайдаланып, қорғанысты шабуылға айналдыру мүмкіндігі Сабаки әдісінің өзегінде жатыр. Сабаки әдісіндегі негізгі техника – қарсыластың шабуылын оның күшін сізден алыстататындай етіп парилеу. Содан кейін сіз қарсыластың әлсіз жағына немесе парилеу арқылы ашылған соқыр нүктесіне жылжып, оны жерге түсіру үшін соққы, лақтыру, сыпыру немесе осылардың комбинациясын орындайсыз. Қозғалыстардың үйлесімі қарсыластың шабуылын қарсы алу үшін (күшпен күшке қарсы тұру) дененің дөңгелек немесе маятник тәрізді қозғалыстарын қамтиды және энергия мен қарқынмен қарсы шабуылдайды. Көптеген парилер мен сыпырулар қарсыластың тепе-теңдігін бұзу үшін жасалған, бұл оларды жерге түсіруді жеңілдетеді, өйткені олардың өз денесі мен қарқыны оны жерге түсіруге көмектеседі.

Сабаки сынағы

1989 жылдан бері Эншин Каратэ Денверде (Колорадо штаты) Сабаки сынағын (ресми түрде Сабаки сынағы, Әлемдік ашық турнир және көбінесе бейресми түрде Әлемдік Сабаки сынағы деп аталады) өткізіп келеді. Сабаки сынағы – толық контактілі, жеңілгені шығарылатын турнир, ол Ниномияның «нағыз» тұрқы жоғары жекпе-жек өнерінің көрсетілімін ұйымдастыру арқасында құрылған. Турнир кез келген стильдегі, жоғары деңгейдегі ер және әйел спортшыларға ашық. Турнир қатысушылары жеңіл, орта, ауыр салмақ категорияларына және әйелдер бөліміне бөлінеді. Сабаки сынағының ережелері сабаки әдісін қолдауға және дамытуға бағытталған, соның ішінде бір қолмен ұстау, сырғыту және лақтыру қабылдауға, сондай-ақ соққылар мен тепкілерге рұқсат береді. Бәйгеші қарсыласын нокаутқа жіберу арқылы немесе қарсыласына ұпай жинау арқылы жеңе алады. Сырғыту немесе құлатқан үшін 1 ұпай беріледі. Сырғыту немесе құлатқаннан кейін қарсыласқа жылдам имитациялық соққы жасалса, 3 ұпай беріледі (мысалы, перне салып). Бас пен мойынға қол және шынтақпен соққы беруге рұқсат жоқ, бірақ аяқпен тепкілеуге болады. Қарсыластың денесінің бір жағын үш секундқа дейін ұстауға рұқсат етіледі. Бұл толық контактілі турнир болғандықтан, кейде нокауттар болады. Денвердегі жыл сайынғы Сабаки сынағынан басқа, АҚШ-тағы мектептерде де каратэшілер үшін өңірлік Сабаки турнирлері өткізіледі, олар толық контактілі турнирлерде тәжірибе алуға және Әлемдік Сабаки сынағына қатысуға үміткерлерді іріктеуге мүмкіндік береді. Жапонияда жыл сайын «Жалпыжапондық Сабаки сынағы» турнирі өткізіледі. Жапония финалистері Әлемдік Сабаки сынағына қатысуға өтініш бере алады. Сонымен қатар, Жапонияда өңірлік Сабаки турнирлері де өткізіледі. Еуропалық елдерде жыл сайын «Халықаралық Еуропалық Сабаки сынағы» өткізіледі, оның финалистері Әлемдік Сабаки сынағына қатысуға өтініш бере алады.