Лорандит – таллий-мышьяк сульфосалы, TlAsS2 формуласымен. Сирек кездесетін, бірақ таллийлі минералдардың ең көп таралғаны. Құрамы, қасиеттері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Талий-арсен сульфосолы
Thallium arsenic sulfosalt
Лорандит — талий-арсен сульфосолы, химиялық формуласы: TlAsS2. Шамалы болғанымен, ол талий құрамындағы ең көп таралған минерал болып табылады. Лорандит төмен температуралы гидротермальды қалыптасуларда және алтын мен сынап кендерінде кездеседі. Оның ілесуші минералдарына стибнит, реалгар, орпимент, цинабар, врбаит, грегит, маркасит, пирит, тетраэдрит, антимонийлі сфалерит, арсенид және барит жатады.
Lorándite is a thallium arsenic sulfosalt with the chemical formula: TlAsS2. Though rare, it is the most common thallium bearing mineral. Lorandite occurs in low temperature hydrothermal associations and in gold and mercury ore deposits. Associated minerals include stibnite, realgar, orpiment, cinnabar, vrbaite, greigite, marcasite, pyrite, tetrahedrite, antimonian sphalerite, arsenic and barite.
Құрылымы
Лорандиттің кристаллдық құрылымы моноклинды, кеңістік тобы P21/a, Z = 4, тор тұрақтылары a = 1.228 нм, b = 1.130 нм, c = 0.6101 нм және β = 104.5 °. Ол [010] кристалл өсіне бағытталған AsS3 тетраэдрлерінің спиральдік тізбектерінен тұрады. Тізбектер ковалентті байланыс арқылы бұрыс координацияланған Тl атомдарымен (суретте көрсетілмеген тізбектер арасындағы байланыстар) байланысқан, ал осы байланыстардың үзілуі кристаллдың қалыңдық бойынша бөлінуіне (жарылуына) жауап береді.
The crystal structure of lorandite is monoclinic, space group P21/a, Z = 4, with the lattice constants a = 1.228 nm, b = 1.130 nm, c = 0.6101 nm and β = 104.5 °. It consists of spiral chains of AsS3 tetrahedra oriented to the [010] crystal axis. The chains are covalently interlinked by irregularly coordinated Tl atoms (chain interconnections not shown in the picture), and breaking of these links is responsible for crystal cleavage.
Қолданбалар
1976 жылы талийге бай минерал – лорандитті күн нейтриноларын анықтау үшін қолдану ұсынылды. Бұл әдіс салыстырмалы түрде төмен шектік энергиясы 52 кэВ болатын және осылайша салыстырмалы түрде жоғары тиімділігі бар 205Tl(νe,e−)205Pb реакциясына негізделген. Бұл реакция 15,4 миллион жылдық ұзақ өмір сүру мерзіміне ие 205Pb изотопын тудырады; оны нейтринолар ғана емес, басқа да ғарыш сәулелерінің бөлшектері де тудырады. Олардың барлығы Жер қыртысына әртүрлі тереңдікке еніп, сондықтан талийлі кендегі 205Pb мазмұнының әртүрлі тереңдіктегі талдауы өткен мыңжылдықтардағы нейтринолар туралы ақпарат береді. Осылайша, LORandite EXperiment (LOREX) 2008 және 2010 жылдар аралығында жүргізілді және Солтүстік Македонияның оңтүстігіндегі лорандиттің ең ірі кен орындарының бірі – Allchar кенінде орналасқан.
In 1976, it was proposed to use a thallium rich mineral, lorándite, for detection of solar neutrino. The method relies on the 205Tl(νe,e−)205Pb reaction, which has a relatively low threshold energy of 52 keV and thus relatively high efficiency. This reaction yields 205Pb isotope which has a long lifetime of 15.4 million years; it is induced not only by neutrinos, but also by other cosmic particles. They all have different penetration depths in the Earth's crust, and thus analysis of the 205Pb content in a thallium containing ore taken from different depths brings information on the neutrinos of the past millennia. Thus, the LORandite EXperiment (LOREX), is running between 2008 and 2010 and is based in one of the largest source of lorandite, the Allchar deposit in southern North Macedonia.