Кіріспе

Жүк көтергіш айналмалы спиральді фланцтармен қозғалатын көлік құралы. Бұрандалы көлік – қар, мұз, лай және батпақ сияқты қиын жағдайларда жүруге арналған құрлықтағы немесе амфибиялық көлік құралы. Мұндай көліктер бір немесе бірнеше шүмек тәрізді цилиндрлердің айналуымен қозғалатынымен ерекшеленеді, олар спиральді фланцтармен жабдықталған, бұл фланцтар көлік құралы қозғалатын ортамен немесе оның үстімен байланысады. АҚШ әскері оларды Архимед бұрандалы көліктері деп атайды және оларды шеткі жерлерде жүретін көліктердің (MTV) түрі ретінде жіктемелейді. Мораттың машинасы егіншілік жұмыстарға, мысалы, тыңды тартуға арналған. Бұрандалар машина қозғалғанда жердегі тамырларды қию үшін жиектерімен жасалған. Бұрандалы қозғалтқыштың алғашқы құрылғыларының бірі Мэн штатындағы Джеймс және Айра Пивилердің жобасы бойынша салынған. Оны 1907 жылы Айра Пиви патенттеді; Пиви отбасы ағаш өнеркәсібіне қосқан үлесімен танымал, өйткені Мэн штатының Стиллуотер қаласындағы ұста Джозеф Пиви бүгінге дейін Пиви деп аталатын құралды ойлап тапқан. Peavey Manufacturing Co. компаниясы әлі де Мэйнде орналасқан. Пивилердің машинасы екі жұп цилиндрден тұрды, олардың арасында рульді басқару үшін буындық қосылыстар болды. Кем дегенде екі прототиптік көлік құралы салынды: біреуі бумен, екіншісі бензинмен жұмыс істеді. Прототиптер қатты қарда жақсы жұмыс істеді, бірақ жұмсақ қарда сәтсіз аяқталды, өйткені фланцтарға ұстануға ештеңе болған жоқ. Машина ағаштарды тасуға арналған, бірақ оның ұзындығы мен қатаң құрылымы оны күтілген қиын қысқы жолдармен жүруді қиындатты. Пивидің өнертабысы Альвин Ломбардтың Lombard Steam Log Hauler көлігімен бәсекелесе алмады және коммерциялық өндіріске шығарылмады. (Ломбард көлігі – жартылай гусеницалық көліктің ерте үлгісі, ол алдындағы шанасы немесе дөңгелектері бар теміржол локомотивіне ұқсайды және тарту үшін гусеницалық табанға ие.)

Соңғы өзгерістер

Британдық Ice Challenger зерттеу тобы Беринг бұғазындағы мұз жамылғыларын басып өту үшін Snowbird 6 көлігінде (Бомбардье компаниясының өңделген табанды көлігі) бұрандалы жетек қолданды. Айналатын цилиндрлер Snowbird 6-ға мұз үстінде және суда жылжуға мүмкіндік берді, бірақ бұрандалы жүйе ұзақ қашықтықтар үшін қолайлы деп есептелмеді, ал цилиндрлерді көтеріп, көлік обычная гусеницалық табандарымен де жүре алатын етіп жасауға болды. Ice Challenger сайтында бұл конструкцияның идеясы Сибірге қонған ғарышкерлерді тасымалдауға арналған ресейлік көлік үлгісінен (мүмкін ZIL 2906) алынғаны айтылады. Ресейлік ойлап табушы Алексей Бурдин "ТЭШ – өзгертілетін құрттар" деп аталатын бұрандалы жетек жүйесін жасады. Соңғы кезде, тереңдеуге қабілетті үлкен машиналармен (өндірушілер оларды MudMasters деп атайды) жүргізілетін лайлы шаруашылық, жоғары қарқынды қалдықтарды басқарудың тиімді әдісі болып танылды.