Кіріспе

Американдық суретші (1940–2016)

Уильям Джордж Линич (22 ақпан 1940 – 18 шілде 2016), кәсіби аты Билли Нейм, американдық фотограф, режиссер және жарық дизайнері болған. 1964 жылдан 1970 жылға дейін «Фабрика» мұрағатының сақтаушысы қызметін атқарды. Оның Энди Уорхолмен болған шағын романсы және одан кейінгі достығы Уорхолдың фильмдері, суреттері және мүсіндері сияқты туындыларымен тығыз ынтымақтастыққа әкелді. Линич, Уорхолдың «супержұлдыздары» деп белгілі тобының арасында Билли Нейм деген атпен танылды. Ол Уорхолдың Нью-Йорктегі «Фабрика» студиясын күміс түспен безендіруге жауапты болды және 1970 жылға дейін сонда тұрды. Оның «Фабрикадағы» және Уорхолдың өмірінен түсірілген суреттері поп-арт дәуірінің маңызды құжаттары саналады. 2001 жылы АҚШ пошта қызметі суретшінің естелік почта маркасын шығарғанда Билли Неймнің Уорхолдың түсірілген портретінің бірін пайдаланды. Нейм сондай-ақ Шепард Фейримен бірлесіп Velvet Underground тобының әншісі Никоның суретімен жұмыс істеді, ол Уорхолдың «Фабрикасының» әлеуметтік айналасына кірген. Ол Velvet Underground тобының «White Light/White Heat» және олардың үшінші альбомының мұқабаларын, сондай-ақ The Velvet Underground and Nico альбомының (Уорхолдың әріптесі Нат Финкельштейнмен бірлесіп) қаптамасындағы суреттерді түсірді.

Театрдағы мансабы

Линичтің өзінің театрлық тегінің шығу тегі былай түсіндірілді: "Ол өзінің супержұлдыздық өкіліне айналды. Ол ресми құжатты толтырып жатқанда, қаламы "Аты – Билли" деген сөздің үстінде тоқтап қалды. Ол Билли Неймге айналды". Оның алғашқы ұстазы Ник Чернович болды, ол 1950-ші жылдары Нью-Йорктегі Black Mountain College тобының бір бөлігі болды және ең жақсы жарықтандыру үшін Obie сыйлығын жеңіп алды. "Бұл романтикалық авангард богемасының аяқталуы еді, онда суретшілер жас суретшілерді қолдап, ер суретшінің жанында әрдайым жас жігіт болып жүретін". Черновичтің жетекшілігімен ол 1960 жылы Сполетодағы "Екі әлем фестивалі" үшін жарықтандыру жобасын жасады. Кейіннен ол Judson Memorial Church, New York Poets Theater және Living Theater-те жарықтандыруды жобалап, Лусинда Чайлдс, Ивонн Рейнер, Мерс Каннингэм және Фред Херко сияқты бишілерді жарықпен безендірді. Нейм Уорхолдың жұмысына елеулі әсер етті. Уорхол кейінірек былай деді: "[Ол] сенімділік тудыратын мінезге ие болды. Ол жалпы шығармашылыққа бейім екенін көрсетті, жарықтармен, қағаздармен және суретшілердің құралдарымен айналысты. Мен Биллиден көп нәрсе үйрендім". Нейм сонымен қатар Ла Монте Янгтың жетекшілігімен "Theatre of Eternal Music" тобында музыка орындады.

Энди Уорхолмен ынтымақтастық

Нейм Уорхолды «Серендипити 3» мейрамханасында кездестірді, онда ол официант болды, ал кейін Рей Джонсон арқылы, ол Неймді Бруклин академиялық музыка театрындағы шараға әкелді. Джонсон 1940 жылдары «Блэк Маунтин» колледжінде оқыған, ал жас Линич сол топтың әлеммен қарым-қатынас жасаудың пре-бит, зендік жолының жанкүйері болды. Кейін Джонсон Линичтің Ист-Виллидждегі пәтеріндегі шаштараздық кештеріне алып келді, онда Уорхол күміс фольга мен бояумен әшекейленген пәтерді көрді. Стивен Шордың «Фабрика: Энди Уорхол» кітабында жазылғандай, «Энди мен бірге жүрдік. Менде Лоуэр Ист-Сайдта пәтер болды, онда шаштараздық орындар бар еді. Жүздеген адам келіп, мен біреудің шашын кесуші едім. Энди келді. Ол фильмдер түсіре бастағанда, адамның не үшін танымал екені туралы фильмдер түсірді», – деп еске алады Билли, ол Уильям Линич-младший есімді шаштараздың ұлы болған. «Мен шаш кесу арқылы танымал болдым, сондықтан ол: «Маған шаш кесуімді фильмге түсіруге рұқсат бересің бе?» – деді [«Шаштараздық», 1963]. Мен бүкіл пәтерімді күміс фольгамен жауып, барлығын күміс түспен боядым. Энди: «Мен жаңа ғана пәтер алдым [Фабрика]; сіз оған өз пәтеріңізге жасағандай әшекейлейсіз бе?» – деді. Мен: «Әрине, солай істейік» дедім. Сондықтан мен оны жасауға кірістім. Мен техник едім – Манхэттен би театрының «Джадсон шіркеуі» үшін жарық дизайнері болдым. Сондай-ақ мен Бродвейден тыс театрлар мен авангардтық би ұйымдарында жұмыс істедім. Фабрикадағы барлық жарықтандыру және дыбыс жүйелерін орнаттым». Ол пәтерін қайта жабдықтағаны үшін Уорхол Неймге Фабрикада жаңа рөл берді. «Мен бұрын жарық пен дыбыспен айналыстым, бірақ фотосуретке емес», – деді Нейм. «Эндиде фотокамера болды, бірақ ол «Болекс» алған еді. Ол фильмдер түсіре бастады және маған «Пентакс» беріп: «Міне, Билли, сен фотосуреттерді түсіресің, ал мен фильмдер түсіре бастаймын» деді. Мен Фабриканың штаттағы фотографы болдым, сондай-ақ жұмысшы да болдым. Соңында мен де сол жерге көшіп бардым». Нейм мен Уорхолдың арасында махаббат пайда болды, бірақ олардың қарым-қатынасының романтикалық жағы бірте-бірте өзара адалдық пен құрметке айналды. Нейм Фабрикадағы фотосуреттерді түсіруге жауапты болды. Нейм Фабрикада тұрып, жұмыс істеді, ол студияның артқы жағындағы шкафта орналасқан, 47-ші көшедегі 231-ші үйдің ішінде тұрды. Уорхолдың 35 мм «Honeywell Pentax» бір линзалы рефлекстік камерасы мен оның пайдалану нұсқаулығының арқасында Нейм фотосурет салудың техникалық жақтарын өзі үйренді. Ол Фабриканың ванна бөлмелерінің бірін қараңғы бөлмеге айналдырды, онда ол пленканы өңдеуді үйренді. Бұл, оның жарықтандырудағы тәжірибесімен және жұмысына тәжірибелік көзқарасымен біріктіріліп, Фабриканың «күміс жылдарында» (1963–1970) түсірілген жұмыстар жиынтығын құрады. 1994 жылы ол TCI кабельдік 32-арнасында қысқа мерзімді (5–8 бөлімнен) «The Bunka Krunka Show» атты кабельдік телесериалды шығарды. Ол Эмми сыйлығын жеңіп алған видеомонтажшы Николас Апуццомен, сондай-ақ кино және видеомонтажшы Ник Стампермен жұмыс істеді. Архивтік жазбалар сақталмаған.