Кіріспе

Біріккен Корольдіктің қайырымдылық ұйымы British Divers Marine Life Rescue (BDMLR) – 1988 жылы құрылған британдық қайырымдылық ұйымы және теңіз сүтқоректілеріне көмек көрсету бойынша бірінші кезектегі ұйым. Ол ел бойынша оқытылған еріктілер желісін пайдаланады, олар 24 сағаттық желі және шақыру жүйесі арқылы көмекке мұқтаж болуы мүмкін теңіз сүтқоректілеріне жауап береді. Ұйымның негізгі жұмыс аймақтары – Біріккен Корольдік және оның аймақтық сулары; алайда, қайырымдылық ұйымы Канададан, Фолкленд аралдарынан, Кениядан, Ирландиядан, Италиядан, Қазақстаннан, Мальтадан және Абу-Дабиден өтініштер алды. BDMLR теңіз сүтқоректілеріне көмек көрсетушілерді даярлау бағдарламасын әзірледі және бүкіл әлем бойынша 20 000-нан астам көмекшіні оқытты. Теңіз сүтқоректілеріне көмек көрсетушілерді даярлау бағдарламасын толықтыру үшін BDMLR жағалауға шыққан киттерге арналған нұсқаулықты жариялады. Ұйым негізінен ескектер (тюлендер) және киттер (дельфиндер, порпоизалар және киттер) құтқарумен айналысады, бірақ жағалауға шыққан теңіз тасбақаларына, акулаларға, мұнайға ластанған теңіз құстарына және теңізде тұншыққан үлкен киттерге де жауап береді. 2008 жылы BDMLR Америка Құрама Штаттарының Мэн штатындағы Provincetown Center for Coastal Studies (PCCS) орталығынан теңізде еркін жүзетін үлкен киттерді құтқару бойынша оқудан өтті және 2013 жылы осы техникаларды пайдаланып BDMLR үлкен киттерді құтқару тобын (LWDT) құрды. Ұйым 2006 жылдың қаңтар айында Темза өзенімен Лондонның ортасына дейін жүзіп келгеннен кейін бағытын жоғалтып, жағалауға шыққан солтүстік бөтелке мұрынды кит Уилиге көмек көрсеткені үшін көп назар аударды. Үлкен операция 21 қаңтардың таңында басталды және киттің денсаулығы нашар болғандықтан, арнайы теңіз сүтқоректілері ветеринары оны ұйықтатуға мәжбүр болған кешке дейін жалғасты. BDMLR 2010 жылы Шотландияның Сыртқы Гебрид аралдарындағы Оңтүстік Уисттегі Лох Карнаннан, 2011 жылы Шотландияның Сыртқы Гебрид аралдарындағы Оңтүстік Уисттегі Лох Карнаннан, 2011 жылы Шотландияның Таулы аймағының солтүстік-батыс бұрышындағы Кайл Дурнесс, 2012 жылы Шотландияның шығыс жағалауындағы Фифтегі Питтенвейм, 2013 жылы Шотландияның Таулы аймағының шығыс жағалауындағы Портмахомак пен Дорнох нүктесі және 2015 жылы Шотландияның батыс жағалауындағы Стаффин аралында жағалауға шыққан киттерді құтқару операцияларына қатысты немесе басшылық етті. 2018 жылы BDMLR Темза сағасында азық іздеп жүрген белбеу кит Бенниді бақылауға қатысты, ал 2021 жылы Силли аралдарында болған кезде Уолли атты моржға көмек көрсетті, ол қасақана емес, адамсыз қайықтарға зиян келтірді. BDMLR 2021 жылдың қыркүйек айында Корнуоллда арнайы салынған тұрақты ескектер ауруханасын ашты. Бұл мекемені ветеринар басқарады және онға дейін ескек баласын емдеуге көмектесетін ерікті көмекшілер бар. Орталық оқу-жаттығулар өткізуге де пайдаланылады. Қайырымдылық ұйымы жануарлар дүниесіне зиян келтіру, ластану және климаттың өзгеруіне қатысты консервациялық мақсаттарды да қолдайды. Ол Теңіз жануарларын құтқару коалициясының негізін қалаушы мүшесі.

Нети операциясы

2015 жылдың тамызында BDMLR Массачусетс штатының Провинстаун қаласындағы Жағалау зерттеулер орталығымен байланысқа шықты. Олар Атлантикалық мұхитындағы ірі киттерді босату желісінің (ALWDR) мүшесі ретінде, ірі киттерді босату бойынша жаһандық желінің бір бөлігі ретінде Исландиядағы жұмбақ китке ("Нетти" деп аталған) көмектесуге шақырылды. Бұл шақыру жергілікті киттерді қадағалау компаниялары мен қоғамдық ұйымдардың, сондай-ақ жергілікті жағалау күзетінің китті босатуға жасаған сәтсіз әрекеттерінен кейін жасалды. BDMLR Халықаралық кит аулау комиссиясы (IWC) арқылы кит аулауға қарсы Исландия үкіметінен халықаралық құтқару тобының киттің денсаулығы үшін көмекке келуіне рұқсат сұрады. Шамамен бір аптадан кейін Исландия үкіметі китті құтқаруға рұқсат берді. ALWDN BDMLR-дың күші мен ресурстарын пайдалана отырып, АҚШ-тағы Бостон қаласының жанындағы Кейп-Кодта орналасқан Халықаралық жануарларды қорғау қорының (IFAW) бір өкілінің көмегімен халықаралық құтқару тобын құруға шешім қабылдады. Келесі күні IFAW-дан бір және BDMLR-дан үш өкілден тұратын, 150 кг-нан астам құтқару жабдығымен жүктелген команда Исландияның Рейкьявик астанасында келесі күнгі құтқару операциясына дайындық үшін кездесті. Бірақ, киттегі түйіндірдің күрделілігі, іздеу аймағының аумағы (Faxa шығанағы), онда кит соңғы рет көрінген, және аймақтағы ауа райының болжамсыздығына байланысты, команда құтқару жұмыстарын жүргізуге кемінде бір апта уақыт берді. Операцияның бастапқы кезеңінде "Нантакет шанасымен жүру" әдісі қолданылды, бірақ ол құтқаруды жеңілдету үшін тиімді емес екені анықталды. Содан кейін команда киттің суға батып кетуін тоқтату үшін құйрығының артына буй бекітудің жаңа әдісін ойлап тапты. Бұл киттің ұзақ уақыт бойы су бетінде қалуына мүмкіндік берді, ал команда кит құйрығын көрсеткенде оның сымдарын кесіп тастауға мүмкіндік алды. Ақырында, команда буйды киттің құйрығынан бір метрдей қашықтықта бекітіп, олар құрастырған шкив жүйесі арқылы буйды жылдам орнына тартты. Жаңа құрылғы жұмыс істеді және команда пайдалана алатын қосымша басқару сымын қамтамасыз етті. Енді команда құйрығымен күресіп жатқан китке бір метрдей жақындаса алды, және әрбір ретте киттің құйрығы су бетіне шыққанда, жабдықпен мұқият кесулер жасалды. Соңында команда құйрықтың екі жағындағы және төменгі сымдарды кесіп, китті босатып алды.