Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бана – Камерунның Батыс провинциясындағы субпрефектура және коммуна, Бафанг қаласынан шығысқа қарай 8 шақырым, ал Бабуанту қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 2 шақырым жерде орналасқан.
Bana is a sub prefecture and commune in the West Province of Cameroon, some 8 km east of Bafang and 2 km south west of Babouantou.
География
Банаға Баменнан шығысқа қарай келетін және коммунаның ортасынан өтіп, Бафангтың солтүстік-шығысындағы N5 жолымен жалғасатын P15 тас жолы арқылы қол жеткізіледі. "Бана" сөзі "туған орын" дегенді білдіреді (Ба = орын, На = туылған). Бұл жердегі тұрғындары Не деп аталады, алайда олар көбінесе француз тілінде бана деп өзін-өзі атайды. "Не" сөзі - табандылықты, мазаламауды, іздеуді білдіреді, бұл қаланың негізін қалаушының қасиеттерін көрсетеді. Коммунада қолданылатын тіл – Фе'фе', ал жергілікті тұрғындар оны бана деп атайды. Коммуна 1418 метр биіктікте орналасқан, сондықтан мұнда салқын климат басым.
Bana is accessed by road P15 which comes from Bamena in the east which passes through the heart of the commune and continues west to join the N5 road in the north east of Bafang. The word Bana means "birth place" (Ba = place, Na = born). The inhabitants are called Née however they often call themselves bana in French. Née signifies insistence, harassment, pursuit which may reflect the qualities of the founder of the town. The language spoken in the commune is Fe'fe' which the locals simply call Bana. The commune is located at a high altitude of 1,418 metres and consequently has a cool climate.
Геология
Жері – вулкандық текті, базальт (25%), гранит (45%) және гнейс (18%) тау жыныстарынан құралған. Топырағы құнарлы. Орманды ландшафт – адам мен жердің ұзақ жылдар бойы өзара әрекеттесуінің нәтижесі.
The land is of volcanic origin with basaltic bedrock (25%), granite (45%), and gneiss (18%). The soil is fertile. The wooded landscape is the result of a long interaction between the people and the land.
Бача
Батча – Бананың шығысындағы Бафанг-Бангангте ескі жолдарының бірінде орналасқан ауыл. Жергілікті тұрғындар мен кейбір мбороро (фулани) көшпелі малшылары, Банадан Батчаға және одан әрі созылатын тау тізбегінің тік беткейлеріндегі кең жайылымдарға тартылып, мұнда тұрады. Аймақ төңірегіндегі төбелер мен таулармен қоршалған үлкен табиғи аймақ бар, әсіресе Бана маңындағы Баначта тауы (мәліметтер бойынша) 2097 метр биіктікке жетеді.
Batcha is a village located on one of the old Bafang Bangangté roads in the east of Bana. Local people and some Mbororo (Fulani) nomadic herders live here attracted by the large pastures on the steep slopes of the mountain range that runs from Bana to Batcha and beyond. The community features a large natural area sheltered by hills and mountains and especially by Mount Banatcha near Bana (according to sources) which rises to 2097 m.
Бамилеке тілінде "Батча" сөзі "жер" немесе "сапар" деген мағынаны білдіреді.
Batcha in bamiléké means "land" or "visit".
Бадумкасса
Бандумкасса – шамамен 1700 метр биіктікте орналасқан ауыл. Мұндағы орташа температура 16 °C, ал жаңбырлы маусымда 13 °C шамасында болады. Тұрғындар негізінен ауыл шаруашылығы және шағын бизнестен көшкен. Көптеген үйлер кірпіштен салынған. Кейбір байлар өте үлкен әрі сәнді үйлер салған. Бұл аймақты соңғы тридцать жыл бойы Камерун полициясының жоғары шенді офицері болған Виктор Камаха II басқарып келеді.
Bandoumkassa is a village at an altitude of about 1700 metres. The average temperature here is 16 °C with an average temperature of 13 °C during rainy season. People live mainly from agriculture and small businesses. Most houses are made with bricks. Some elites have built very large and luxurious mansions. This district has been led for the past thirty years by His Majesty Victor Kamaha II who was a senior officer in the Cameroon police.
Тарих
Бана 1379 жылы Фон Чокогве (Нза) құрған дәстүрлі патшалық, алғашқы дәрежелі шефферия (басшылық) болды, оны Фон Сикам Хаппи V басқарды. Оның 2003 жылғы ізбасары Кончипе Хаппи IV болды. Бамилеке елінің осы бөлігіндегі алғашқы шеффериялар 17 ғасырда Ндумла үстіртінің биіктігінде құрылған. Бұл шеффериялардың негізін қалаушылар неолит дәуіріндегі адамдардың ізімен келді, олар да осы аймаққа қоныстанған, мұны 1974 жылы Ф. Паридің археологиялық экспедициясы осы биіктіктерде тас құралдарды тауып көрсетті. Шефферия Ндум ауданында орналасқан: Ндум – «үстінде» немесе «жоғарыда», ал Надак – «төменде» деген мағынаны білдіреді. Дәстүр бойынша, төмендік жерлер элитаға арналған. 1916 жылдан 1920 жылға дейін Бана француз әкімшілігінің Батыс бөлімінің астанасы болды.
Bana was once a customary kingdom founded in 1379 by Fon Tchokogwe(Nza), a first degree chefferie (chiefdom) led by Fon Sikam Happi V. His successor in 2003 was Konchipe Happi IV. The first chefferies in this part of bamiléké country were founded in the 17th century on the heights of the Ndumla plateau. The founders of these chefferies followed in the path of Neolithic people who also settled the area as evidenced by the results of the archaeological mission by F. Paris in 1974 with the discovery of stone tools on the same heights. The chefferie is in the No. Ndum district: Ndum means "over" or "above" while Ndak means "Low", The lowlands are traditionally reserved for the elite. From 1916 to 1920 Bana was the capital of the Western Division under French administration.
Экономика
Негізгі экономикалық қызметтер – кофе және басқа көкөністер өндірісімен айналысатын ауыл шаруашылығы.
The main economic activities are agricultural with the production of coffee and other vegetables.