Кіріспе

Британдық білім реформаторы және жазушы (1822–1901)

Джозеф Ллойд Бреретон пребендар (19 қазан 1822 – 15 тамыз 1901) – британдық дін қызметкері, білім реформаторы және жазушы, орта таптың білім алуы үшін қолжетімді мектептер құрған. Оның еңбектері мен жазбалары арқылы басқалар да осындай мекемелер ашуға ықпал етті.

Өмір

Бреретон 1822 жылғы 19 қазанда Кингс-Линн қаласына жақын орналасқан Литтл Массингэм Ректориясында дүниеге келді. Ол Чарльз Дэвид Бреретонның (1790–1868) он бір баласының үшінші ұлы болды, ол қырық жеті жыл бойы Литтл Массингхэмнің ректоры қызметін атқарды. Оның әйелі Фрэнсис (1796–1880) Миддлсекс округының Хайбери Хилл және Саффолк округының Стоулангтофт Холл иесі болған Джозеф Уилсонның қызы еді. Әкесі 1825–1828 жылдар аралығында кедейлер заңнамасы және ауыл шаруашылығы мәселелері бойынша белгілі жазушы болды. Бреретонның кіші інісі Роберт Мэйтленд Бреретон теміржол және азаматтық инженер болып жұмыс істеді. Бреретон Джон Джексонның, кейіннен Лондон епископының, Ислингтон жеке мектебінде және Томас Арнольдтың (1838–41) Рэгбиде білім алды. 1842 жылы Оксфорд университетінің колледжінде стипендия алып, 1844 жылы Нил шайқасы туралы өлеңі үшін Ньюдигейт жүлдесіне ие болды. 1846 жылы B.A., ал 1857 жылы M.A. дәрежесін алды. Университетте оқып жүрген кезінде денсаулығына байланысты демалысқа шықты. Осы уақытта ол бай отбасыларға жеке репетитор болып жұмыс істей бастады және бұл қызметін көп жылдар бойы жалғастырды. Діни қызметке қабылданып, Бреретон 1847–1850 жылдар аралығында Норичтегі Сент-Эдмунд, Сент-Мартин және Паддингтондағы Сент-Джеймс шіркеулерінде пасторлық қызмет атқарды. Лондонда тұрғанда және отбасының көмегімен ол "Англосаксон" атты тоқсандық журналды шығарды. Бұл журнал Англияда және ағылшын тілінде сөйлейтін барлық елдерде ағылшын мәдениеті мен тарихын мақтататын мақалаларды қамтыды. Танымал автор Мартин Фаркхар Тэппер жиі мақалаларымен қатысты. Журнал 1849 жылғы 25 қазанда Уантедж қаласында Альфред Ұлының туғанына 1000 жыл толуына арналған әсем мереке туралы хабарлады. 1852–1867 жылдар аралығында Бреретон Девон округының Батыс Бакленд қаласының ректоры болды, ал 1867 жылы әкесінен Литтл Массингхэмнің ректоры қызметін мұраға алды және өмірінің соңына дейін сол жерде қалды. 1882 жылы Бреретон ағасы, генерал Джон Альфред Бреретонмен бірге Кембридж мен Эли арасындағы теміржол апатында ауыр жарақат алды, бұл оның қоғамдық жұмысын бірнеше жылға тоқтатты. 1852 жылғы 25 маусымда Бреретон Девон округының Ставертон қаласының ректоры Уильям Мартиннің қызы Франсиске үйленді. Олардың бес ұлы мен алты қызы болды. Бреретон 1901 жылғы 15 тамызда қайтыс болды және Литтл Массингхэм шіркеуінің маңына жерленді.

Білім беру реформасы

Брейретонның ауыл шаруашылығы және орта таптар арасындағы білім беру реформасына деген қызығушылығы әкесінің кедейлер заңдарын зерттеуімен және сондай-ақ Регби мектебінде Томас Арнольдтың ықпалымен туды. Солтүстік Девондағы Батыс Баклендтің пасторы болып тағайындалғаннан кейін, Хью Фортескью, 2-ші граф Фортескью (1861 ж. қайтыс), КГ, Девонширдің лорд-лейтенанты және оның ұлы Виконт Эбрингтон (1905 ж. қайтыс) ынталандырып, практикалық көмек көрсетті. 1858 жылы Брейретон Батыс Баклендте фермерлер ұлдарына лайықты білім беру үшін фермалық және округтік мектеп ашты. Фортеск графтың еншісінде көп жер болғанымен, ол шіркеудің қамқоршысы емес еді, сондықтан Брейретонның тағайындалуына жауапты емес. Сол кезде граф өзінің Касл-Хилл, Филейдегі сарайының жанында Филей мектебін құрды. Мектеп көп ұзамай "Девон округі мектебі" деп, ал 1912 жылы "Батыс Бакленд мектебі" деп атала бастады. Мақсаты – ақы төленетін интернат ашып, либералды және діни білім беруді ұсыну, ақысы мектеп-интернат және оқу ақысын жабуға, сондай-ақ салынған капиталға лайықты үстеме төлеуге жеткілікті болса да, жеке мектептерден әлдеқайда арзан болуы керек еді. 1858 жылы Девондағы қызметі үшін Брейретон Эксетер соборының пребендариі болды. Орта таптар үшін мектептер құрған Натаниел Вудардтан айырмашылығы, Брейретонның мектептері жоғары шіркеу емес еді. Шындысы, діни оқыту мен құлшылық Брейретон мектептерінің бағдарламасына енгенімен, төмен шіркеу ұстанымы орта таптың конформистік емес топтарын кемсітпеді. Екіншіден, схеманың басты ерекшелігі округтің емес, епархияның ұйымдастыру аймағының бірлігі болуы және бүкіл ұлттық білім беру жүйесі округ негізінде үйлестірілуі керек еді. Соңында, Вудард сияқты Брейретон да толығымен қорларға сүйенген жоқ, бірақ ол негізінен меншік негізінде жұмыс істеді, мектептерін құру үшін қажетті капиталды жинау үшін инвесторлар компаниясын құрды. Брейретонның 1867 жылы Литтл Массингхэмге пастор ретінде көшірілуі 1871 жылы Норфолк округі мектебінің құрылуына әкелді, ол 1874 жылы Солтүстік Элмхэмге көшірілді. Оның келесі қадамы округтік мектеп жүйесін университеттермен байланыстыру болды. Оксфордтағы сәтсіз әрекеттен кейін, ол 1873 жылы Кембриджде университет канцлері Девоншир герцогының құрметіне "Кавендиш колледжі" деп аталған "округтік" колледж құрды. Брейретон өзінің жоспарын "Округтік білім беру" атты кітабында сипаттады. Кавендиш колледжі университеттегі қоғамдық жатақхана ретінде ашылды, студенттер университет дипломын алуға құқылы болды. Студенттер әдеттегіден жас болды, ал жылдық сексен гинеялық ақыға тамақтану мен оқу ақысы қамтамасыз етілді, бұл ақы белгіленген колледждерге қарағанда әлдеқайда төмен болды. Бұл бастама білім беру және шіркеу тарапынан қолдау алды. Алайда, меншік принципін кейбіреулер қабылдамады, ал жеке мектептер мойындамады. Басқа факторлар колледждің Кембридж орталығынан (бір мильден астам) және жағдайының нашар болуы болды. Жоба қаржылық тұрғыдан сәтсіз аяқталды және колледж 1892 жылы таратылды. Ғимараттар 1895 жылы сатылып, әйелдерді даярлауға арналған Homerton колледжі ретінде пайдаланылды, ол 2010 жылы Кембридж университетінің толық құрамына енді. 1881 жылы Брейретон "Graduated County Schools Association" қауымдастығын құрды, оның мақсаты қыздар мен әйелдер үшін өзін-өзі қамтамасыз ететін мектептер мен колледждер құру болды, бұл ұлттық округтік білім беру жүйесін құру жолындағы соңғы қадам болды. Қауымдастық 1887 жылы тарап, Брейретонды үлкен қарыздармен қалдырды. Оның кейбір мектептерінің сәтсіздігіне 1880-ші жылдардағы ауыл шаруашылығы дағдарысы және округтердің орта білім берудегі жауапкершілігінің артуы салдарынан туындаған бәсекелестік себеп болды, мысалы, 1891 жылғы тегін білім беру туралы заң арзан орта білім алуға мүмкіндік берді. Брейретонның барлық жобаларының басты ерекшелігі – меншік принципі. Ірі қаржылық қаражат қайырымдылық қорларынан емес, инвесторлардан тарту көзделді. Ақырында, бұл кейбір мектептер үшін қатты бәсекелестік кезінде сақтауға тым ауыр жүк болды.

Ауыл шаруашылығы және темір жол

Брейретон ауыл шаруашылығы мәселелеріне қызығушылық танытты және 1854 жылы Девон қаласында Барнстапл фермерлер клубын құрды, оның президенті болды. Кейін ол Батыс Норфолк ауыл шаруашылығы палатасының президенті болды. Солтүстік Девонда оның ауылдық өркендеуге деген қызығушылығы көптеген тұрақты реформалар мен жақсарту жұмыстарымен көрінді, және оның күш-жігерінің арқасында Теунтоннан Барнстаплге дейінгі темір жол салынды, бұл желі Девон және Сомерсет темір жолы деп аталды, ал кейін Ұлы Батыс темір жолының құрамына енді. Батыс Норфолк аймағындағы ұқсас күш-жігер Линн және Факенхэм темір жолын құруға әкелді, ол кейіннен Норвич, Кромер және Ярмут қалаларына дейін ұзартылды.

Портреттер

Брейретонның анасының әкесі, Джозеф Уилсонмен бірге бала кезіндегі портретін сэр Дэвид Уилки салған. 1868 жылы Корольдік академияда Джордж Ричмондтың оның әйелінің суретімен бірге екінші портреті көрмеге қойылды; екеуі де қазір Вест Бакленд мектебінде сақталады, сондай-ақ 1861 жылы Хью, Фортескью графы Брейретонның бюстін сол жерге орнатқан.