Кіріспе

Италиялық философ (1897–1937)

Камилло Бернери (кейде Камилло да Лоди деп те аталады; 28 мамыр 1897 – 5 мамыр 1937) – итальяндық философия профессоры, анархист-белсенді, үгітші және теоретик. Ол Испания азамат соғысы кезінде, болжам бойынша Сталиннің КСРО-сының бұйрығымен өлтірілді.

Алғашқы жылдар

Камилло Бернери 1897 жылы 20 мамырда Лодиде дүниеге келді. Оның әкесі Брешиядан шыққан қызыл жейделі жергілікті шенеунік, анасы Эмилиядан бастауыш мектеп мұғалімі, ал әкесінің әкесі Карбонари және Джузеппе Маццинидің жақтасы болған. Оның балалық шағы физикалық қиындықтармен белгіленді. Бірнеше айдың ішінде ол нашар тамақтанды. 1904 жылы Камиллоға ішек тифi, кейіннен асқазан-ішек қабынуы ұстады. Ол отбасымен бірінші Миланға, содан кейін Палермоға, Форлиге, Варалло Сезияға және, ақырында, Реджо-Эмилияға көшті. 1912 жылы Бернери Реджо-Эмилия Социалистік Жастар Федерациясына мүше болды. Ол оның Орталық Комитетіне қосылды және федерацияның бас органымен ынтымақтастық етті. Бірақ Торквато Гоббимен, кітап мұқабасын жасаушы және Халықаралық Анархистік Әрекеттер Комитетінің мүшесімен өткізген қызу талқылардан кейін, ол 1915 жылы федерациядан шықты. Бернери ашық хатында топты бюрократиялық шешімдерге және "ықылассыздыққа" байланысты сынға алды. 1916 жылы ол Ареццоға көшіп, орта мектепті бітірді. Социалистік қозғалыс өзінің құлдырау жолына түсті, бұл құрылымдық эгоизмге ұласты, осылайша христиан дінінің рухани күшінің тағдырын қайталады, ол өз шейіттерінің арқасында күшті болды және жақтастарының құрбандықтары тоқтағанда әлсіреп қалды. Бізге жаңа күш серпілісі керек, идеяны сүю дегеніміз өлімнен қорқымау және толық бағыну үшін өмірімізді құрбан ету дегенді білдіретін заманға оралу керек. Бернери итальяндық анархистік қозғалысына қосылды. Ол социализмден кетуін былай сипаттады: "Марксизмнің немесе социализмнің идеал жұмысшысы – мифтік бейне. Ол социалистік романтизмнің метафизикасынан туындайды және тарихи тұрғыдан дәлелденбеген". 1916 жылы ол Ареццоға көшіп, орта мектепті бітірді. 1917 жылдың 4 қаңтарында ол анасының бұрынғы оқушысы Джованна Калеффиге үйленді. Үйленгеннен үш ай өткен соң, ол әскери қызметке шақырылды, бірақ ауыр сырқатына байланысты қызметтен босатылды. Үш жыл әскери қызметтен кейін, ол Модена Әскери академиясынан антимилитаристік көзқарастарына байланысты шығарылды. Қорғаумен, ол майданға жіберілді және екі рет әскери сотқа шақырылды. 1919 жылы 20-21 шілдеде өткен жалпы ереуілге қатысқандығы үшін Пьяноза аралына жер аударылды. 1919 жылы әскерден босатылғаннан кейін, ол анархистік баспасөзбен белсенді жұмыс істеді және Италия Анархистер Одағын құруға қатысты. Әскерилікке қарсы болғандықтан, ол былай деп жазды: "Қырғын, тонау, зорлау – осы соғыс! Жаман адам өз құштарлығын қанағаттандыру үшін батылдық танытады, ал көршісін қауіптен құтқаруға немесе қауіпті, қиын іске кірісуге келгенде осы батылдығын жоғалтады. Соғыстың қызып, қанға батқан атмосферасында қарапайым адам варварлыққа түседі, кейде тіпті жануарға айналады". Оның қыздары Мари Луиза Бернери мен Жилиана Бернери де оған көп ұзамай қосылды.

Испаниядағы азаматтық соғыс

Испанияда азамат соғысы басталғаннан кейін Бернери Каталонияға, Конфедерация Nacional del Trabajo (CNT) және Federación Anarquista Ibérica (FAI) бастаған революцияның орталығына бірінші болып жетті. Ол жерде ол Карло Росселлимен бірге көптеген итальяндық және халықаралық антифашистермен кездесті. Карло Росселли бостандықшыл социализмнің болашағына қатысты сыншыл тұрғыдан қолдау көрсетсе, ал сол жылдары Камильо Бернери либертариандық социалистік қозғалыстың жасырын органы "Giustizia e Libertà"мен ынтымақтасып, Росселлимен либертариандық социализм мен деспотиялық социализм арасындағы күрт айырмашылықтарды талқылады. Росселлимен бірге ол Арагон майданында күресу үшін итальяндық еріктілердің алғашқы колоннасын ұйымдастырды, олар Хоакин Аскасоның жасақ колоннасына қосылды. 1936 жылдың 28 тамызында Камильо Бернери Уэска маңындағы Монте-Пеладо шайқасына қатысты: "Біз 130 адаммен 600 жақсы қаруланған қарсыластарға қарсы төрт сағат бойы өз позициямызды қорғадық". Денсаулық мәселелеріне байланысты ол майданнан кетуге мәжбүр болды және Барселонаға оралды, онда ол Class War газетін құрып, бас редактор болды, сонымен қатар Барселонадағы CNT FAI радиостанциясында жұмыс істеді. Барселонада болған кезінде Бернери фашистік Италияның құпия полициясы OVRA-ның бақылауына түсті. Бернери испан революциясының тұңғыш қорғаушысы болды және фашизмге қарсы күрес үшін капитализмге қарсы күрес қана жеткілікті екенін, ал фашизмге қарсы күрестің мәселесі – әлеуметтік революция принциптерін қабылдамау екенін алғашқылардың бірі болып айтты. Ол революцияның әскери емес, әлеуметтік негізде жеңілуі керек екенін үнемі қайталап отырды. Сондықтан ол мемлекеттік күштерге қарсы алғашқы жеңістерді әкелген жасақтарды әскерилендіруге қарсы болды. Ол "алдымен Франкого жең" деген идеяны жақтағандарға қарсы тұрып, соғыс пен әлеуметтік революцияның тығыз байланысын қолдады: "Соғыста жеңіске жету қажет; алайда соғысты жеңістің таза әскери шарттарымен шектеу арқылы емес, оны жеңістің саяси және әлеуметтік шарттарымен байланыстырып жеңеміз". Бернери сондай-ақ CNT FAI-дың республикалық үкіметке қатысуына қатысты сын айтты. Бернери Каталония, Арагон және басқа да аймақтардағы революциялық және либертариандық жетістіктердің оқшаулануынан алаңдады және соғыс пен революцияның тығыз байланысы үшін белсенді күресті. Оның көптеген мақалалары мен сөздерінің мәні осындай, мысалы, Ларго Кабальеро үкіметінде тағы үш анархистпен бірге болған денсаулық сақтау министрі Федерика Монтсеньиге арналған атақты ашық хаты:

Енді үкіметтегі анархистердің сөніп бара жатқан оттың сақшылары ма, әлде олар енді тек саясаткерлердің фригиялық бас киімі ретінде қызмет етіп, жаумен немесе "барлық таптардың республикасын" қайта жаңғырту күштерімен әуестесуде ме екенін түсіну уақыты келді. Соғыс немесе революция дилеммасы енді мағынасыз. Бір ғана маңызды дилемма мынау: революциялық соғыс арқылы Франкого жеңу немесе жеңіліс. 1936 жылы жарық көрген "Ой және шайқас" кітабында Бернери жағдайға сын көзбен қарап, сталиндік төңкеріс қаупі туралы ескертті және "анархистік үкіметке" таңғалуын білдірді. Оның фашизмнің операциялық базаларын жою жөніндегі саяси ұсыныстары көп болды, бірақ олар ескерілмеді, мысалы, Марокконың тәуелсіздігін жариялау, әскери күш-жігерді үйлестіру және әлеуметтік өзгерістерді біртіндеп күшейту.

Өлім

Бернери көп ұзамай Хуан Негрин үкіметі орналысынан бері үстемдік құрған сталинистер жүргізген қатыгездікпен ұстауларды әшкереледі: жаппай қырғындар мен жоғалып кетулердің құрбандары мыңдаған коммунист емес, анархистер және ПОУМ сияқты сталинист емес коммунистерді де қамтыды. 1937 жылдың 5 мамырында Камилло Бернери мен оның анархист досы Франческо Барбиериді он шақты қара киім киген, қызыл лента тағынған адамдар мен полиция қызметкерлері пәтерінен алып кетті. Екі итальяндық анархистің денесі оқтан тесілген күйінде табылған. Джованна Бернери де Испанияда қаза тапқан Антонио Сиеридің балаларын өрбітті. Камилло Бернеридің қазасы туралы социалистік лидер Пьетро Ненни былай деп жазды: "Егер анархист Бернери Барселонадағы баррикадада халық үкіметіне қарсы күресіп қаза тапқан болса, бізге айтар ештеңе болмас еді, және оның тағдырының қатаңдығында революцияның қатаң заңын табар едік. Бірақ Бернери өлтірілді, және біз мұны айтуға тиіспіз".

Отбасы

Камилло Бернери Джованна Бернериге үйленген және Мари Луиза Бернери мен Гилиана Бернеридің әкесі болды, олардың үшеуі де анархист болған.