Кіріспе

Италиялық композитор Бартоломео да Болонья (шамамен 1405 – 1427 жылдары өмір сүрген) – Треченто кезеңінің соңғы ортағасырлық стилі мен ерте Ренессанс арасындағы кезеңнің итальян композиторы.

Өмір

Оның өмірі туралы белгілі мәлімет аз, бірақ ол Болоньядан немесе оның жанынан шыққан болуы мүмкін, және өмірінің бір бөлігін Феррара қаласында өткізген сияқты. Ол бенедикттік монах болған, және Феррарадағы Сан-Николо шіркеуінің преоры болған болуы мүмкін; оған қоса, ол 1407 жылы сол жерде органшы болып жұмыс істеген, ал 1427 жылдың басында сол соборда тіркелгені куәландырылған. Ол сондай-ақ Болоньядағы Иоанн XXIII капелласымен байланысты болған көрінеді, себебі оның балладаларының бірі ("Arte psalentes") оның хорындағы әншілерге арналған. (Қолжазбаларда оның есімі латын тілінде "Бартоломей де Бонония" деп жиі кездеседі.)

Музыка

Бартоломео – 15 ғасырдың басындағы итальяндық композиторлардың санатындағы шамалы ғана өкілдердің бірі, оның шығармалары сенімді атрибуциямен жетіп келді; 15 ғасырдағы Италиядағы музыканттардың көп бөлігі шетелдіктер болды, және солтүстік Еуропадан келген эмигранттармен салыстырыларлық итальяндық композиторлар саны ғасырдың соңына қана жетті. Бартоломеоның жеті шығармасы сақталған, барлығы үш дауыстық: екі мессе бөлімі және бес әлемдік ән, оның ішінде баллада, екі баллата, рондо және вирелай. Стильдік тұрғыдан барлығы Батыс схизмасы кезінде антипапалар билеген Авиньон, Болонья және басқа да аймақтарда гүлдеген ars subtilior стилімен байланысты. Бұл екі мессе бөлімі – пародиялық техниканы қолданған алғашқы шығармалардың бірі, яғни, басқа көзден алынған көп дауысты материал, осы жағдайда оның екі зайырлы әні, қайта өңделіп, жаңа контекстке енгізілген. Ол және пародиялық бөлімдердің алғашқы композиторы Антонио "Захара" да Терамо, Болоньядағы Иоанн XXIII капелласында қызмет еткен кезеңдерінің сәйкес келгенінің себебі, бұл жай ғана кездейсоқтық болмауы мүмкін. Дегенмен, Захара жас композиторға күшті әсер еткенімен, екі композитордың пародиялық бөлімдерінде қолданған әдістері айқын ерекшеленеді – Захара қарыз алған материалды еркін пайдаланса, Бартоломео өзінің зайырлы музыкасының үлкен, үздіріссіз бөлімдерін цитаталап, оларға жаңа мелодиялар қосты.

Шығармалары

Бартоломеоның барлық туындылары Гилберт Ринидің "XV ғасырдың басындағы музыка" 5-томында (1975) жарияланды.