Кіріспе
Американдық кинорежиссер және хореограф Кеннет Джон Ортега (18 сәуір 1950 жылы туған) – американдық кинорежиссер, гастрольдік менеджер және хореограф. Ол «Newsies», «Hocus Pocus», «The Cheetah Girls 2», «High School Musical», Майкл Джексонның «This Is It», «Descendants» және «Julie and the Phantoms» фильмдерін режиссерлік еткенімен танымал. Сонымен қатар, ол «Жүректен келген», «Сент-Эльмоның оттары», «Притти в розовом», «Ферис Бюллердің демалыс күні» және «Қылағай би» фильмдеріне хореография қойды; ал Шер, Глория Эстефан, Майли Сайрус және Майкл Джексонның көптеген концерттік турларын ұйымдастырды. Ортега өз еңбегі үшін 2019 жылы Голливудтың Даңқ аллеясындағы жұлдызға және «Дисней жұлдызы» сыйлығына ие болды.
Kenneth John Ortega (born April 18, 1950) is an American filmmaker, touring manager, and choreographer. He is known for directing the films Newsies, Hocus Pocus, The Cheetah Girls 2, High School Musical, Michael Jackson's This Is It, Descendants, and Julie and the Phantoms. He also choreographed the films One from the Heart, St. Elmo's Fire, Pretty in Pink, Ferris Bueller's Day Off, and Dirty Dancing; and directed multiple concert tours for Cher, Gloria Estefan, Miley Cyrus, and Michael Jackson. For his work, Ortega was honored with both a star on the Hollywood Walk of Fame and a Disney Legend Award in 2019.
Ерте өмір
Ортега Калифорния штатының Пало-Альто қаласында, официант Медлен мен фабрика жұмыскері Октавио "Тибби" Ортеганың ұлы ретінде дүниеге келді. Оның Дебра Ортега есімді қарындасы да бар. Оның екі ата-анасы да Пало-Альтода туған, алайда оның әкесінің ата-бабалары испандық иммигранттар болған. Ол Калифорния штатының Редвуд-Сити қаласындағы Секуоя орта мектебінде оқыды, онда ол қолдау тобының мүшесі және драма үйірмесіне қатысты.
Мансап
Ортега актерлік карьерасын «Оливер!» турнелік қойылымында және «Шаш» спектаклінде ойнап бастады, сосын хореография мен режиссураға белі шешіп кірісті. Ортега 1970-жылдардың ортасынан соңына дейін «Оинго Боингоның мистикалық рыцарлары» хореографиясын жасады. Ортегаға «Иисус Христос Супержұлдызы» қойылымында басты рөл ұсынылды, бірақ ол «The Tubes» тобының Сан-Францискодағы хореографы болу ұсынысын қабылдады, себебі топ мүшелері оны клубта билегенде көріп қалған еді. Ортега он жыл бойы топпен гастрольде болды, содан кейін Шер оны телешоу мен гастрольді хореографиялауға, ал KISS тобын «Dynasty Tour» гастроліне шақырды. 1980 жылы Ортега «Ксанаду» фильмінің хореографтарының бірі ретінде жұмысқа қабылданды, онда ол Джин Келлимен бірге жұмыс істеді, ол оны фильмдерге хореография жасауға баулыды. Осы кезеңде Ортега Джон Хьюздің бірнеше фильміне де хореография қойды, оның ішінде «Жасыл түстің әдемілігі» және «Феррис Бюллердің демалыс күні», сондай-ақ 1987 жылғы «Дүртене билеу» фильмі. Ортега Мадоннаның «Material Girl», The Tubes тобының «She's a Beauty», Оливия Ньютон-Джонның «Physical» және Styx тобының «Mr. Roboto» сияқты бірнеше музыкалық бейнебаянға хореография жасады. Ол сондай-ақ Билли Сквайрдың «Rock Me Tonite» бейнебаянына хореографиялық және продюсерлік жұмыс істеді, бұл әртіс үшін мансаптық апатқа айналды. 1992 жылы ол «Newsies» мюзиклімен режиссерлік дебютін жасады, ал 1993 жылы «Hocus Pocus» фильмі одан кейін шықты. Екі фильм де прокатта үлкен табыс әкелмеді, бірақ содан бері олардың әуесқойларының саны артып келеді. Ортега 1995 жылы «To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar» фильмінің де хореографы болды. Майкл Джексонмен бірге ол Джексонның «Dangerous World Tour» (1992–1993), «HIStory World Tour» (1996–1997) және «Michael Jackson & Friends» (1999) турларын жасады. Ол сондай-ақ Super Bowl XXX, 72-ші «Оскар» марапаттау салтанаты, 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары (Атланта) және 2002 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары (Солт-Лейк-Сити) сияқты шараларға хореография жасады. 2006 жылы Ортега Дисней арнасының екі фильмінің режиссері және хореографы болды: «Жоғары мектеп мюзиклі» және «Чита қыздары 2». 2007 жылы ол «Жоғары мектеп мюзиклі 2» және 2008 жылы «Жоғары мектеп мюзиклі 3: Соңғы жыл» фильмдерінің режиссері және хореографы ретінде қайта оралды. 2009 жылдың мамырында Ортега Майкл Джексонның лондондық соңғы концерттері ретінде жоспарланған O2 Arena-дағы 50 күндік «This Is It» концерттік резиденциясын режиссерлік және хореографиялық жұмыстармен айналыса бастады. Алайда, 2009 жылдың маусымында Джексонның күрт қайтыс болуына байланысты келісім бұзылды. Ортега 2009 жылдың 7 шілдесінде Лос-Анджелестегі Staples Center-де өткен Майкл Джексонның қоғамдық еске алу рәсімінің режиссері болды, ол бірнеше арналарда тікелей эфирде көрсетілді, Америкада 31 миллион, ал әлемде бір миллиардтан астам теле көрерменге жетті. Рәсімнің соңында ол Джексонның 1985 жылғы «We Are the World» атты қайырымдылық әнінің нұсқасын ұсынды, ол «This Is It» концерттері үшін жасалған, Джексонның қосымша әншілері жетекші вокалмен орындады, ал оның бишілері олардың айналасында биледі. Ортега Майкл Джексонның «This Is It» атты концерттік фильмін режиссерлік етті, ол Лос-Анджелес форумы мен Staples Center-де түсірілген репетиция кадрларынан құрастырылған. Фильм сол жылдың 28 қазанында жарық көрді. Ол 2011 жылы «Футлуз» фильмінің қайта түсірілімін режиссерлік етуге дайындалды, бірақ Paramount компаниясымен фильмнің бюджеті мен стилі туралы келіспеушіліктерге байланысты 2009 жылдың қазан айында жобадан бас тартты. Ортега сондай-ақ Universal үшін Бродвей мюзиклінің «Биіктіктерде» фильмдік бейімдеуін режиссерлік етуге шақырылды, бірақ студия 2011 жылы бюджеттік және актерлік құрам мәселелеріне байланысты жобаны тоқтатты. 2011 жылдың 9 тамызында Ортеганың «Дүртене билеу» фильмінің қайта түсірілімін режиссерлік ететіні хабарланды, бірақ жоба кейінге шегерілді. 2017 жылғы телеремейк Ортеганың қатысуынсыз түсірілді. 2014 жылдың 12 мамырында Ортега «Жұлдыздармен билеудің» 18-ші маусымында жартылай финалда қазылар алқасының мүшесі болды. 2015 жылы Ортега Дисней арнасы үшін «Descendants» фильмін режиссерлік етіп, хореографиясын жасады, ол Диснейдің әйгілі жауларының балаларына арналған. Ол 2017 жылы «Descendants 2» және 2019 жылы «Descendants 3» фильмдерінің жалғасы үшін де сол рөлде қайта оралды. 2019 жылы Ортега Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызбен марапатталды және 2019 D23 Expo-да «Диснейдің аңызы» атанды. Сол күзде ол Netflix Original сериалы «Джули және Фантомдардың» режиссері және атқарушы продюсері болды, ол 2020 жылдың 10 қыркүйегінде Netflix-те көрсетілді.