Кіріспе

Мексикада өндірілетін қағаз түрі – Амате (аты аматтан шыққан) – Мексикада контактіге дейінгі дәуірден бері өндіріліп келе жатқан қабықтың қағазы. Ол негізінен кодекстер жасау үшін қолданылған. Амате қағазы Үштік одақ кезінде хабарласу, жазбалар және рәсімдер үшін кеңінен өндіріліп, пайдаланылған; алайда, испан жаулап алудан кейін оның өндірісіне көбінесе тыйым салынды және оның орнына еуропалық қағаз қолданылды. Амате қағазын өндіру толығымен тоқтаған жоқ, сондай-ақ оған байланысты рәсімдер де жойылған жоқ. Бұл солтүстік Пуэбла және солтүстік Веракрус штаттарының қиын, шалғай таулы аймақтарында ең мықты болды. Пуэбла штатының Сан-Паблито ауылындағы рухани көшбасшылар "керемет" қасиеттері бар қағаз жасайтындары айтылды. Шетелдік ғалымдар 20-ғасырдың ортасында амате қағазының осы рәсімдік қолданысын зерттеуді бастады, ал аймақтағы отоми халқы қағазды коммерциялық мақсатта өндіруді бастады. Отоми шеберлері оны Мексика қаласы сияқты қалаларда сата бастады, онда Герреро штатындағы науа суретшілері Мексика үкіметі қолдауымен "жаңа" жергілікті қолөнер жасау үшін оны қайта жаңғыртты. Осы және басқа да инновациялардың арқасында амате қағазы Мексиканың ең көп таралған жергілікті қолөнер бұйымдарының біріне айналды, ол ішкі және шетелде сатылады. Қағаздан жасалған науа суреттері, сондай-ақ "амат" деп аталатын суреттерге ең көп назар аударылады, бірақ отоми қағаз жасаушылары қағаздың өзіне ғана емес, сонымен қатар одан жасалған қолөнерге, мысалы, күрделі кескіштерге де назар аударады.

Нағыз қағаз

Мезоамерикалық қағазды испандықтардың өркениетін толығымен жойғаны себепті, оны нағыз қағаз деп санауға болатыны күмәнді. Майялар 5 ғасырдан бастап хуун деп аталатын жазу материалы қолданған. Ол жабайы інжір ағашының ішкі қабығынан жасалған. Оны кездейсоқ тоқылған талшықтардан емес, кесіп, жұқаққа созып жасаған, бір дереккөз бойынша, бұл оны нағыз қағаз ретінде қарастыруға мүмкіндік бермейді. Майялар хууннан кодекстер жасаған. Толтектер мен ацтектердің де өздерінің қағаз түрлері болған. Ацтектердің амат (аматэ) қағазы жазу, әшекейлеу, қасиетті рәсімдер мен маскалар жасау үшін қолданылған. Ацтек қағазы, майя қағазы сияқты, кейбіреулер үшін нағыз қағаз деп есептелмейді. Бұрынғылары сияқты, ол да жабайы інжір ағашының ішкі қабығынан жасалып, соғылып, созылып, кептірілген. Сонымен қатар, агаведен жасалған қағаз туралы жазбалар бар, ол кедір-бұдыр және, мүмкін, жазудан басқа мақсаттарда қолданылған. Ацтек империясын испандықтар басып алғаннан кейін, ацтектер испандықтар әкелген қағазды, мысалы, Кодекс Мендоза сияқты жұмыстар үшін пайдалана бастады. Испандықтар басып алғанға дейін 42 ацтек ауылы амат өндірген, олардың барлығы қазіргі уақытта қызметін тоқтатқан. Мексикадағы отоми халқы әлі күнге дейін амат жасап келеді, бірақ інжір мен шөп ағаштарының саны азаюына байланысты сұранысты қанағаттандыруда қиындықтар туып отыр, олардың жоғалу қаупі бар.

Тарих

Амат қағазының ұзақ тарихы бар. Бұл тарих оның өндірісіне қажетті шикізаттың сақталуымен ғана емес, сонымен қатар өндіріс, тарату және қолданылу әртүрлі дәуірлердің қажеттіліктері мен шектеулеріне бейімделуімен де байланысты. Бұл тарихты шамамен үш кезеңге бөлуге болады: Испандықтар келгенге дейінгі кезең, Испан отарлау кезеңінен 20 ғасырға дейін, және 20 ғасырдың соңынан қазіргі уақытқа дейін – қағаздың тауар ретінде пайдаланылуымен ерекшеленеді.

Испандықтарға дейінгі кезең

Мезоамерикада қағаздың дамуы ежелгі Қытайда қағаз үшін тутарбақ пайдаланған, сондай-ақ папирус қолданған ежелгі Мысырмен паралель жүреді. Мезоамерикада қағаз жасау қай жерде және қашан басталғаны нақты белгісіз. Ең көне амат қағазы біздің заманымыздың 75 жылына жатады. Ол Халиско штатының Уицилапа жерінде табылған. Уицилапа – Магдалена қаласына жақын Текила жанартауының солтүстік-батысында орналасқан шахталы қабір мәдениетінің орны. Қағаздың жыртылған бөлігі осы жердің оңтүстік бөлмесінен табылған, бәлкім ол ер адаммен байланысты болған. Қазіргі амат жасалатын *Trema micrantha*-дан емес, Уицилапада табылған амат *Ficus tecolutensis* (қазір *F. aurea*) -тан жасалған. Осы кезеңге жататын иконографияда (тастан жасалған) қағаз деп саналатын заттар бейнеленген. Мысалы, Сан-Лоренцо-Теночтитлан ольмек ескерткіштеріндегі 52-ші ескерткіште қапталған қағаздан жасалған құлаққа байлам салынған адам бейнеленген. Амат қағазынан жасалған ең көне кітап – Майкл Д. Коу және басқа зерттеушілердің пікірінше, 12-13 ғасырларға жататын, шынайы Грольер кодексі болуы мүмкін. 1940-1970 жылдардағы пікірталастар майя халқының б.з. 300 жылында қабықтан киім жасауын қамтыды. Этнолингвистикалық зерттеулер майялар аумағындағы екі ауылдың атауларын анықтады, олар қабық қағазын пайдаланумен байланысты: Экчачаче ("ақ қабық жапсырмалары тегістелген жер") және Йокзачуун ("ақ қағаз үстінде"). Антрополог Марион хабарлағандай, Чиапастағы Лакандон аймағында майялар 1980 жылдарға дейін шабықтан киім жасап, пайдаланған. Осы себептерге байланысты, майялар бірінші болып қабық қағазын жасау туралы білімді таратып, оны Оңтүстік Мексика, Гватемала, Белиз, Гондурас және Сальвадорға таратқан, ол классикалық кезеңге дейінгі кезеңде ең жоғары деңгейге жеткен. Алайда, зерттеуші Ханс Ленцтің айтуынша, бұл майя қағазы кейінгі Мезоамерикада белгілі болған амат қағазы емес. Амат қағазы Үштік одақ империясы кезінде кеңінен қолданылған. Бұл қағаз ацтектер бақылауындағы 40-тан астам ауылдарда жасалып, содан кейін жеңілген халықтар сыйлық ретінде тапсырған. Бұл жылына шамамен 480 000 параққа тең болды. Өндірістің басым бөлігі қазіргі Морелос штатында шоғырланған, мұнда климаттың арқасында фикус ағаштары көп өседі. Бұл қағаз патшаның жеке меншігіне беріліп, арнайы жағдайларда сыйлық ретінде немесе жауынгерлерге сыйлық ретінде пайдаланылған. Сондай-ақ, ол діни элитаға рәсімдік мақсаттарда жіберілген. Соңғысы кодекстер мен басқа жазбаларды жазу үшін патшаның хатшыларына берілген. Испан дәуірінен бұрынғы кезеңде қағаздың қалай жасалғаны туралы мәлімет аз. Біздің заманымыздың 6 ғасырына жататын тас соққыштары табылған, және бұл құралдар көбінесе амат ағаштары өсетін жерлерде кездеседі. Олардың көпшілігі жанартау тасынан, ал кейбіреулері мәрмәр мен граниттен жасалған. Олар әдетте тіктөртбұрышты немесе дөңгелек пішіндес болып, бір немесе екі жағында талшықтарды ұнтақтау үшін ойықтары бар. Бұл соққыштарды әлі күнге дейін отоми шеберлері қолданады, олардың барлығы дерлік жанартаудан жасалған, ал тасты ұстауға көмектесетін қосымша ойық қосылған. Кейбір испандықтардың айтуынша, қабық бір түн бойы суға малып, содан кейін ішкі талшықтарын жұқаларынан бөліп, жалпақ табақ етіп қаптаған. Бірақ бұл жұмысты кім жасағаны және еңбек қалай бөлінгені белгісіз. Амат сыйлық ретінде патшалық секторға берілді, өйткені ол тауар болып саналмайды. Бұл қағаз билік пен дінмен байланысты болды, ацтектердің Мезоамерикадағы үстемдігін орнату және ақтау жолы. Бұл алым-салық ретінде билік басындағы топтар мен бағынышты ауылдар арасындағы мәміле болды. Екінші кезеңде патша билігі мен діни қызметкерлердің қасиетті және саяси мақсаттар үшін пайдаланған қағазы барлық басқа эксклюзивті заттардың күшін арттыру және жиі тіркеу құралы болды. Амат қағазы адам баласының өзін-өзі білдіру және қарым-қатынас жасау қажеттілігін қанағаттандыру үшін жасалған технологиялардың бір бөлігі ретінде пайда болды. Бұған дейін тас, саз және былғары білімді суреттер түрінде, ал кейіннен ольмектер мен майялар иероглиф жазуы арқылы жеткізген. Ацтек дәуірінде қағаз жазу беті ретінде маңыздылығын сақтады, әсіресе жылнамалар жасауда және инвентаризация мен есеп жүргізу сияқты жазбаларды жүргізуде. Кодекстер гармоникаға ұқсатып бүктеу арқылы "кітап" болып жасалды. Қазіргі кезде сақталған 500-ге жуық кодекстердің 16-сы жаулап алудан бұрынғы, ал 4-і қабық қағазынан жасалған. Бұлар Юкатаннан шыққан Дрезден кодексі, Микстек аймағынан шыққан Фейервари-Майер кодексі және Оахакадан шыққан Борджиа кодексі. Алайда, қағаздың қасиетті аспектісі де болды және оны құрбандық шалу рәсімдерінде хош иіс, копаль, агава қызылқұрттары және резеңке сияқты басқа заттармен бірге пайдаланған. Рәсімдер үшін тағы бір маңызды қағаз бұйымы – ұзын тулар немесе трапециялар түрінде кесілген және құрмет көрсетіліп жатқан құдайдың сипаттамаларын бейнелеу үшін қара резеңке нүктелерімен боялған қағаз болды. Жылдың белгілі бір уақытында олар жаңбыр сұрау үшін де қолданылды. Осы уақытта қағаздар қанаттарымен көк түспен боялған.

Колониялық кезеңнен ХХ ғасырға дейін

Испаниялықтар келген кезде олар кодекстер мен қағаз жасалатынын байқады. Бұл туралы Педро Мартир де Англерия ескерткен. Басып алудан кейін, жергілікті қағаз, әсіресе қабық қағаз құнын жоғалтты. Қабық қағазға тыйым салынғанымен, ол толығымен жойылған жоқ. Алғашқы отарлау кезеңінде еуропалық қағаз жетіспеуіне байланысты, кейде жергілікті нұсқа қолдануға тура келді. Сонымен қатар, жергілікті халық арасында қағаз құрметті рәсімдер үшін жасырын түрде жасала берді. 1569 жылы Диего де Мендоса бірнеше жергілікті адамдар қағаз, копаль және тоқылған кілемдерді Невадо де Толука жанартауындағы көлдерге құрбандық ретінде алып бара жатқанын көрді. Бұл аймақтардың көпшілігі Отоми халқының билігінде болды және орталық испан билігінен алыс болуы шағын ауылдарға қағаз өндірісінде аздаған мөлшерде қағаз сақтауға мүмкіндік берді. Шын мәнінде, осы жасырын сипат испан мәдениетіне қарсы тұру және өзіндік ерекшелігін қайта бекіту жолы болды. Бұл әсіресе Пуэбла штатындағы Сан-Паблитода күшті болды, себебі айналасындағы көптеген ауылдар бұл қағазды рәсімдерде қолданғанда ерекше күшке ие деп сенді. 1960 жылға дейін қағаз жасау шамандардың ғана құзырында болды, олар процесті құпия ұстады, қағазды негізінен құдайлар мен басқа да ритуалдық фигураларды кесу үшін пайдаланды. Бірақ бұл шамандар антропологтармен байланысқа келіп, сырттан келген адамдардың олардың қағазына және мәдениетіне қызығушылық танытқанын білді. Солтүстік Пуэбланың Отоми халқы үшін қағаз кесу салты маңызды болып қала бергенімен, амат қағазын пайдалану азайды, ал медициналық немесе қағаз салфеткалар рәсімдерде аматты қағазын ығыстырды. Аматты коммерцияландыруға түрткі болған нәрсе – шамандардың қағаздың коммерциялық құндылығын түсінуі болды; олар басқа Отоми қолөнерлерімен бірге Мексика қаласында кішкентай көлемде қабық қағазынан жасалған фигураларды сата бастады. Алайда, амат қағазының көп бөлігі Герреро штатындағы науа суретшілерінің суреттеріне арналған негіз ретінде сатылады. Қабық қағазына сурет салудың қалай пайда болғаны туралы әртүрлі әңгімелер бар, бірақ олар науа идеясы ма, әлде отоми идеясы ма дегенге бөлінеді. Бірақ науа және отоми екеуі де 1960 жылдары Мексикадағы Сан-Анхельдегі Базар-дель-Сабадода қолөнер бұйымдарын сатқаны белгілі. Отомилер қағаз және басқа қолөнер бұйымдарын, ал науалар дәстүрлі боялған қыш ыдыстарын сатты. Науалар көптеген қыш құмыраларының суреттерін амат қағазына көшірді, оны тасымалдау және сату оңай болды. Науалар суреттерді олардың қағазға қатысты сөзімен атады, ол "аматл" еді. Бүгінде бұл сөз қағазды пайдаланатын барлық қолөнерге қолданылады. Жаңа сурет түріне бастапқыда үлкен сұраныс болды, ал науалар алдымен отомилердің қағаз өндірісінің барлығын сатып алатын болды. Қабық қағазына сурет салу Геррероның әртүрлі ауылдарына жылдам тарады және 1960 жылдардың соңында Амеяльтепек, Оапан, Ауауапан, Ахуеликан, Аналко, Сан-Хуан Тетельцинго, Халитта және Максела сегіз науа ауылындағы ең маңызды экономикалық қызметке айналды. Науа ауылының әрқайсысының керамикаға сурет салу дәстүрінен қалыптасқан өзіндік сурет салу стилі бар, бұл жұмыстарды жіктеуге мүмкіндік берді. Содан бері науалар әлі де отоми амат қағазының негізгі сатып алушылары болса, отомилер басқа қағаз түрлеріне көшті және өз өнімдерін сатуға дамыды. Бүгінде амат қағазы – Мексиканың ұлттық және халықаралық деңгейде кең таралған қолөнер бұйымдарының бірі. Музео де Арт Популяр және Мексикадағы Египет елшілігі 2008 жылы амат пен папирусқа арналған көрме өткізді, онда екі ежелгі дәстүрді салыстыратын алпыстан астам экспонаттар қойылды.

Сан-Паблито

Аматты Пуэбланың солтүстігіндегі, Веракрус штатының солтүстігіндегі және Идальго штатының оңтүстігіндегі бірнеше шағын ауылдарда жасалса, Пуэбладағы Сан-Паблито ғана қағазды коммерциялық тұрғыда өндіреді. Қағаз өндірушілердің өздеріне табыс табумен қатар, кәсіпке көбірек адам тартылып, олар қазір 1500 км² жерді алып жатыр. Қағаз жасау отоми халқына тек ақша ғана емес, сонымен қатар саяси ықпал да әкелді. Қазіргі уақытта бұл Пауаатлан муниципалитеті бойынша экономикалық жағынан ең маңызды қауым болып табылады, ал соңғы үш муниципалды үкіметке отомилер басшылық етті, бұл бұрын-соңды болмаған жағдай. Алайда қағаз жасаудың басым бөлігін әйелдер атқарады. Мұның бір себебі - көптеген ер адамдар әлі де жұмыс істеу үшін қоғамдастықтан, көбінесе АҚШ-қа көшіп кетеді. Сан-Паблитодағы көптеген үйлерде осы екі табыс көзі біріктірілген. 2000 жылдардың соңында туындаған экономикалық проблемалар саттықты жартысына дейін қысқартты, бұл көбіне жұмыс үшін көшіп кетуге мәжбүр етті. Дағдарысқа дейін ауыл тұрғындары күніне екі мың төсек-орын жасап отырды. Чиконтепекте ашық қағаз шөптесін ағашынан, ал қара қағаз классикалық амат немесе өрік ағашынан жасалады. Ағаш неғұрлым ескі болса, қағаз соғұрлым қараңғы болады. Кесу техникасы өте маңызды, көркемдік емес, бірақ көптеген эстетикалық қасиеттері бар. Қазіргі кезде кейбір кесінділер қолөнер бұйымдары немесе халық өнерлері ретінде қайта түсіндіріліп сатылады, сонымен қатар салт-дәстүр үшін өнеркәсіптік қағазды пайдалану кең таралған. Сатуға арналған кескіндер көбінесе салт-дәстүрлерде аз шақырылатын ауыл шаруашылығы құдайларына қатысты. Бұл кесулер дәстүрлі рәсімдер үшін жасалғанмен бірдей емес, әдет-ғұрыпты бөлек ұстау үшін өзгерістер енгізілді. Ол кесу рәсімдері сиқыршылық емес, табиғат әлемінің рухтарын құрметтеудің және қайтыс болғандарға, олардың отбасыларына көмектесудің жолы екенін қатты айтады. Амат қағазының табыстылығы Мексиканың дәстүрлі қолөнер үлгілеріне және заманауи қолданыстарға негізделген басқа өнімдерді жасаудың негізі болды. Өнімнің әртүрлілігі арқасында отоми қолөнершілері де, басқалар да қолөнерді тұтынушылардың түрлі дәміне сай бірнеше түрін жасады. Қағаз түстерге боялып, құрғақ жапырақтар мен гүлдер сияқты бұйымдармен безендіріледі. Геррероның нахуа халқы Отоми қағазының негізгі сатып алушылары болып қала берсе де, басқа көтерме сауда сатып алушылар оны шамшар, кітапша, жиһаз қаптамалары, обои, сәнді канцелярия және басқа да өнімдер жасау үшін қолданған. Отоми халқының өзі қағаздан конверттер, кітаптарды бөлетін құрылғылар, шақыру қағаздары сияқты бұйымдарды жасап, жаңалықтарды енгізді. Отоми сонымен қатар қағаздың екі санатын, стандартты сапаны және жоғары сапалы нарыққа арналған, белгілі нахуа суретшілері мен қағаздың қасиеттерін бағалайтын басқа суретшілерге бағытталған. Бұл көптеген қағаз өндірушілердің жеке тұлға ретінде басқа салалардағы шеберлер ретінде танылуына әкеліп соқтырады. Отоми қағаздарын өндірушілер, испандықтардың білімі мен сыртқы байланыстары шектеулі болғандықтан, өз өнімдерін шектеулі сандағы көтерме саудагерлерге сатады. Бұл дегеніміз, Отоми өнімінің жартысын үлестіруді бақылайтын онға жуық көтерме сауда. Отоми мен нахуалардың қолөнер өнімдерінің 70 пайызы ұлттық нарықта сатылады, ал 30 пайызы халықаралық нарыққа шығады. Бұл суреттердің негізін құрайтын аматты қағаз сатылатындықтан, көптеген тұтынушылар науалар қағазды да өндіреді деп санайды. Амат қағаз суреттері науа мен отоми дәстүрлерінің үйлесімділігі. Отомилер қағаз шығарады, ал нахуалар керамикамен байланысты сурет салт-дәстүрлерін қағазға көшіріп, бейімдеген. Науаль тіліндегі "амат" сөзі қағазға да, оған сурет салған суреттерге де қатысты қолданылады. Әр Науа ауылының керамика үшін әзірленген, бастапқыда 1940 жылдары Акапулькода және басқа да туристік аймақтарда коммерцияланған өзінің жеке сурет салу стилі бар. Бұл суреттің амат қағазына бейімделуі 1960 жылдары болды және ол Герреро, Амеяльтепек, Оапан, Ауауапан, Ахуеликан, Аналко, Сан-Хуан Тетельцинго, Халитта және Макселадағы сегіз нахуа ауылында негізгі экономикалық қызметке айналғанша әртүрлі ауылдарға тез тарады. Қағаздың ерекшелігі - оның үстіне әдеттегі суреттерден басқа, Мексиканың Колумбияға дейінгі өткенін еске салады. Бұл суреттердің табыстылығы сол онжылдықта нахуалардың отомилердің қағаз өндірісінің бәрін сатып алуына әкелді. Бұл көрнекілік жергілікті қолөнерге үкіметтің назарын аударды, ол жергілікті қолөнерге қызығушылық танытып, оны туристерге ұсынып отырды. FONART агенттігі екі жыл бойы араласып, нахуалардың сурет салу үшін жеткілікті көлемде материалдары болуын қамтамасыз ету үшін отоми қағазын сатып алды. Бұл суреттер мен қағаз үшін ұлттық және халықаралық нарықтарды дамыту үшін өте маңызды болды. Кейбір суретшілер өздерінің еңбектері үшін халықаралық деңгейде танымал болды. Амеяльтепектен келген суретші Николас де Хесус Франция, Германия, Англия және Италия сияқты елдерде көрмелер өткізіп, халықаралық деңгейде танылды. Оның туындылары көбінесе өлім, жергілікті халықтардың қысымға ұшырауы және оның жергілікті қоғамындағы танымал мәдениетке қатысты тақырыптарды қамтиды. Басқалары жұмысты жылдамдатудың жолдарын ойлап тапты, мысалы, бірнеше көшірмелер жасау үшін силкин техникасын пайдаланды. Науа суреттері амат қағазымен байланысты ең маңызды қолөнер түрі болып қала берсе де, отомилер өздерінің күрделі кескіндерін коммерциялық нарыққа де ұсынып отыр. Бұл шамандар құдайлардың миниатюралық кескіндерімен жазылған кітапшаларды жасаудан басталды. Ақырында, олар сатыла бастады және осы табыс Мексик қаласындағы нарықтарда коммерциялық сәттілікке жеткізді, онда отомилер 1960 жылдары науалармен байланыс орнатты. Осы қағаз өнімдерін өндіру және сату Сан-Паблитоға туризмді әкелді, көбінесе Идальго, Пуэбла және Мексик қаласынан, бірақ сонымен қатар Мексиканың алыс солтүстігі мен оңтүстігінен және тіпті шетелден де келеді.

Өндiру

Кейбір шағын жаңарулар болғанымен, амат қағазы әлі де испандықтарға дейінгі кезеңде қолданылған негізгі процесте жасалады. Процесс оның талшығы үшін қабық алудан басталады. Дәстүр бойынша, бұл инжір (Ficus) тұқымдасының ағаштарынан алынады, себебі осы қабықты өңдеу оңай. Кейбір үлкен фикус ағаштары қасиетті саналады және олардың маңында шамдар мен кесілген амат қағазынан жасалған сыйлықтарды кездестіруге болады. Басты түрлері: F. cotinifolia, F. padifolia және классикалық амат ағашы F. petiolaris, сондай-ақ бірнеше фикус емес түрлер: Morus celtidifolia, Citrus aurantifolia және Heliocarpos donnell smithii. Ішкі, жұмсақ қабық артықшылыққа ие, бірақ басқа бөліктері де қолданылады. Бұл қабық жинаушылар әдетте апта соңында ауылға келеді, бірақ жинаушылардың саны мен қабықтың мөлшері жыл мезгіліне және басқа факторларға байланысты айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Қағаз жасаушылар әдетте қабықты жаңа түрде сатып алады, содан кейін оны сақтау үшін кептіреді. Кептірілгеннен кейін қабықты шамамен бір жылға дейін сақтауға болады. Негізгі құралдар: талшықты ұрып-соғуға арналған тастар, ағаш тақталар және қабықты қайнатуға арналған қазандықтар. Бұлардың бәрі Сан-Паблитодан тыс жерлерден әкелінеді. Тастар Тлаксаладан, тақталар жақын маңдағы Зойотла және Хони ауылдарынан, ал қайнату қазандықтары Тулансингодағы жергілікті аппараттық дүкендерден алынады. Испандықтарға дейінгі кезеңде қабықты жұмсарту үшін бір немесе одан да көп күнге суға малған. Бір жаңалық, кем дегенде 20 ғасырдан бері белгілі болған, қабықты қайнату, бұл процесті жылдамдатады. Қайнату уақытын қысқарту үшін суға күл немесе әк қосылды, кейіннен олар өнеркәсіптік каустикалық содамен алмастырылды. Соңғы ингредиенттің қатысуымен қайнату уақыты үш және алты сағат аралығында, бірақ дайындықпен бірге процесс жартыдан бір күнге дейін созылуы мүмкін. Бұл тек белгілі бір ауа-райы жағдайында (құрғақ күндері) ғана жасалуы мүмкін және үнемі назар қажет. Бір рет қайнатылатын мөлшері 60-90 кг, ал каустикалық сода 3,5 кг. Қабықты үнемі араластырып отыру керек. Қайнағаннан кейін қабық таза сумен шайылады. Жұмсатылған талшықтар өңдеуге дейін суда сақталады. Бұл мүмкіндігінше тезірек жасалуы керек, әйтпесе олар шіри бастайды. Бұл кезеңде қағазды толық ағарту үшін немесе араланған түстермен мраморлы әсер жасау үшін хлорлы ағартқыш қосылуы мүмкін. Бұл қадам табиғи түрде ақшыл қабық талшықтарының жетіспеуіне байланысты қажет болды. Егер қағазды бояу керек болса, мықты өнеркәсіптік бояулар қолданылады. Бұл бояулар сұранысқа қарай қызғылт, қызыл, жасыл немесе қызғылт түстерде болуы мүмкін. Ағаш тақталар жасалатын қағаздың өлшемдеріне сәйкес келеді. Олар талшықтардың жабыспауы үшін сабынмен ысқыланады. Талшықтар ағаш тақталарға орналастырылып, жұқа, жазық массаға айналдырылады. Ең жақсы қағаз тақтаға сәйкес келетін торлы үлгіде орналасқан ұзын талшықтардан жасалады. Төмен сапалы қағаз қысқа, кездейсоқ орналасқан талшықтардан жасалады, бірақ олар да сондай әсерге ие. Бұл мацерация процесі жасуша талшықтарының қуыстарындағы ерігіш көмірсуларды босатады, олар желім сияқты әрекет етеді. Фикус ағашының қабығында осы заттың көп мөлшері бар, бұл берік, бірақ иілгіш қағаз жасауға мүмкіндік береді. Тақталардың үстінде қалған, соққыға ұшыраған парақтар кептіру үшін сыртқа шығарылады. Кептіру уақыты ауа-райына байланысты өзгереді. Құрғақ, күннөлді күндері бұл бір-екі сағатқа созылуы мүмкін, ал ылғалды жағдайда бірнеше күнге созылуы мүмкін. Егер кептірілген парақтар көтерме саудада сатылатын болса, олар жай ғана жиналып байланыстырылады. Егер бөлшек саудада сатылатын болса, шеттері пышақпен кесіледі. Сан-Паблитодағы өндіріс процесі қағазды мүмкіндігінше жылдам жасау үшін дамыды, еңбек бөлініп, мамандандырылды және осы мақсатта жаңа құралдар мен ингредиенттер қосылды. Өндіріс құрылымдарының көпшілігі отбасылық негізде құрылған, бірақ ұйымдастыру деңгейі әр түрлі. Қағаз жасаудың көп бөлігін үйде, толық немесе жартылай уақыт жұмыс істейтін адамдар жасайды. Егер қағаз тек жартылай уақыт жасалса, жұмыс сирек-сирек жасалады және әдетте әйелдер мен балалар ғана айналысады. Жақындағы құбылыс - бұл кәсіпті иеленетін отбасы бақылайтын шеберлерді жұмысқа алатын ірі шеберханалардың пайда болуы. Мұндай мекемелер көбінесе көшіп жүрген жұмысшылар үйіне жіберген ақшаны материалдар мен жабдықтарға жұмсаған отбасылар құрады. Бұл мекемелердің көпшілігі 40 см х 60 см өлшемді қарапайым парақтарды шығарады, бірақ үлкен шеберханалар 1,2 м х 2,4 м өлшемді алып парақтарды қоса алғанда, өнімдердің кең ассортиментін шығарады.

Экологиялық мәселелер

Амат қағазын коммерцияландыру қоршаған ортаға теріс әсер етті. Испандықтардан бұрынғы дәуірде қабық тек ересек ағаштардың бұтақтарынан ғана алынды, бұл олардың жаңаруына мүмкіндік берді. Тағы бір мәселе – процеске каустикалық сода және басқа да өнеркәсіптік химиялық заттардың енгізілуі. Бұл заттар қоршаған орта мен сумен жабдықтауды ғана ластамайды, сонымен қатар оны дұрыс пайдаланбаған шеберлерді тікелей уландыруы мүмкін. Қолөнерді дамытудың ұлттық қоры, Метрополитандық автономды университеті, Веракруз университеті және Пуэбла халықтық қолөнер және өнеркәсіп институты амат қағазын одан да тұрақты түрде өндірудің жолдарын іздестіруде. Бір аспектісі – қабық жинауды басқару. Екіншісі – талшықтың сапасын төмендетпестен, оны жұмсақ ету және дайындау үшін каустикалық содаға балама табу. Сода ғана емес, ластаушы, сонымен қатар шеберлердің денсаулығына да теріс әсер етеді. 2010 жылға қарай, топ өз зерттеулерінде басқа түрлердің қабығының жаңа түрлерін қосу сияқты жетістіктерге қол жеткізгенін хабарлады. Сонымен қатар, Әлеуметтік антропология саласындағы Жоғары ғылыми зерттеулер орталығы қабықтың тұрақты түрде қамтамасыз етілуі үшін орманды қайта жаңарту жоспарын жасауды ұсынады.