Кіріспе

1933 жылғы фильм

"Қала әкімі - тозақ" ("The Mayor of Hell") – Джеймс Кагнидің басты рөлде ойнаған 1933 жылғы американдық Warner Brothers студиясының кодекстен бұрынғы фильмі. Бұл фильм 1938 жылы Хамфри Богарт Джеймс Кагнидің рөлін, ал 1939 жылы Рональд Рейган "Тозақ әуежайы" ("Hell's Kitchen") рөлін ойнап, "Қылмыстық мектеп" ("Crime School") атауымен қайта түсірілді.

Сюжет

Рэкетші Пэтси Гарган жемқор саяси байланыстарының сыйлығы ретінде түзету мектебінің орынбасар комиссары болып тағайындалады. Бастапқыда ол мектепке қызығушылық танытпайды, бірақ қатыгез, жүрексіз қарауылшы мен оның зорлық-зомбылыққа ұшыраған күзетшілерінен зорлық көріп, қиналып жүрген ұлдарға деген ықыласы оны жұмысты қабылдауға ынталандырады, сондай-ақ тартымды медбике Дорроти да оған әсер етеді. Гарган инспектор Томпсонды демалысқа жібереді және ол кеткен кезде Дорротидің реформалық идеяларын іске асырады. Мектеп өзін-өзі басқару жүйесімен жақсы жұмыс істейді, бірақ Пэтсиді саяси мәселелерді шешу үшін қалаға шақырады. Пэтси төбелеске түсіп, бір адамды атқылап, жасырынуға мәжбүр болады. Томпсон мектепке оралып, ұлдарды Пэтси оларды тастап кеткеніне көндіреді. Ол содан кейін бұрынғы тәртіпті қайта орнатуға кіріседі және Дороти тағамның нашар сапасы туралы шағымданып, наразылық білдіргенде, оны жұмыстан босатады. Ұлдардың бірі, Джонни "Скинни" Стоун, жалғыз бөлмеде қайтыс болады және ұлдар көтеріліс көтереді. Ұлдар Томпсонды соттайды және оны кінәлі деп табады. Томпсон қорқып, терезеден секіріп құтылуға тырысады. Көптеген ұлдар, қолындағы шамдармен, оның артынан қуады және ол қораның шатырына шығып кетеді. Ұлдар дереу қораны өртеп жібереді. Осы уақытта Дорроти Пэтсиді оның тығылған жерінен табады және оған барлық оқиғаны айтады. Пэтси тәртіпті қалпына келтіру үшін мектепке асығады, бірақ Томпсон қораның шатырынан құлап, қаза табады. Фильмнің соңында Пэтси саяси мансабынан бас тартып, мектепте тұрақты қалмаққа шешім қабылдайды.

Өндіріс

Фильм бастапқыда "Реформалық мектеп" деген атпен шыққан. Оны түсіруге 36 күн кетті, құны 229 000 доллар болды. "Мен шынжырлы топтан қашқан босқынмын" фильмін жасаған "Уорнер Бразерс" компаниясы "Тұзақтың мэрі" фильмімен оған дерлік теңдес туынды жасады, олар ұлдардың түзеу мектебінің қараңғы, қиын жағдайларында қызықты тақырыпты ашты. Егер Джеймс Кагнидің Мэдж Эвансқа деген сезімі фильмде біршама қиындық тудырса, түзеу мектебіндегі жазалау жүйесіне деген ашу-ызасы мен наразылығын жоққа шығаруға болмайды. Фильмнің соңғы сахналарындағы ұлдардың ашуы жұқпалы. Оқиғаның бір бөлігі Мэдж Эвансқа орын беру үшін кейбір жерлерде толыққанды емес. Бірақ фильмнің күші, қарқыны, шын мәселелердің ағыны және маңызды психологиялық проблемалар "Тұзақтың мэрі" фильмін өте қызықты және ойландыратын драмаға айналдырады. Дадли Диггс күзетші рөлінде өкпелеп, тізе бүгіп, билігін көрсетуге құмар адамның керемет бейнесін сомдады. Артур Байрон балалар сотының судьясы ретінде дана және алаңдаған күйде көрінеді. Мистер Кагни реформаланған кеңсе қызметкерінің рөлін өте жақсы ойнады. Жазалаушылардың жетекшісі ретінде Фрэнки Дарроу өте қатал, шынымен алаңдататын актерлік шеберлігін көрсетті. Ол ертерек ашулы, сыншыл, балалық шағынан тым ерте шығып кеткен ұл. Мектеп оқушыларының арасында түрлі мінезді адамдар жиналды, ал ұлдар көптеген жанына тиетін сәттерді сыйлады.

Пікірлер

Дэвид Корнелиус DVD Talk сайтында былай деп жазды: "Фильм өзінің аз ұлт өкілдерінің кейіпкерлерін күрделі және зиялы етуге тырысады, бірақ бәрібір, жаман стереотип – жаман стереотип". Ол Кагнидің және тағы басқалардың көптеген рөлдерін "өте күшті" деп санады. TimeOut журналы: "Уорнер фильмдерінің бұрын қылмыскерлердің жақсы балалар екенін, оларға көмек қажет екенін уағыздаған шақтан қалған әуесқойлық", - деп жазды, бірақ "Күлкілі сценарийге қарамастан, Кагни бұрынғыдай қызықты, ал Мейо шебер режиссура жасайды" деп қорытындылады.