Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Ақ есек (Acipenser transmontanus) – Acipenseriformes отрядының Acipenseridae тұқымдасына жататын есек түрі. Олар шығыс Тынық мұхитында, Аляска шығанағынан Калифорнияның Монтерей қаласына дейін қоныстанушы (миграциялық) балық түрі. Дегенмен, кейбірдері Колумбия өзенінің су жинау алабында, Монтана штатында және Калифорниядағы Шаста көлінде тұрақты түрде тіршілік етеді, сондай-ақ Мексиканың Солтүстік Бажа Калифорниясында кездесетіні туралы хабарлар бар.
White sturgeon (Acipenser transmontanus) is a species of sturgeon in the family Acipenseridae of the order Acipenseriformes. They are an anadromous (migratory) fish species ranging in the Eastern Pacific; from the Gulf of Alaska to Monterey, California. However, some are landlocked in the Columbia River Drainage, Montana, and Lake Shasta in California, with reported sightings in northern Baja California, Mexico.
Сипаттама
А. transmontanus анус пен анальдық қанаттың арасындағы төрттен сегізге дейінгі ганоидтық сүйекті пластиналардың екі қатарымен ерекшеленеді, ал арқалық қанатта шамамен 45 сәуле болады. Түсі арқа жағында сұрдан қоңырға дейін, ал құрсақ жағында ақшыл, ал қанаттары сұр түсті болуы мүмкін. Мұрттың басынан ауызға қарағанда жақын орналасқан мұрт бақайлары ауыздың алдында орналасқан. Жыныстық жетілген кезде A. transmontanus ұзындығына жете алады, ал кез келген жас тобының тіркелген ең үлкен ұзындығы - , ал орташа ұзындығы шамамен . A. transmontanus-тың белгілі мысалдарының жасы 11-ден 34 жылға дейін болуы мүмкін, бірақ олардың жыныстық жетілу жасы белгісіз. Калифорнияда жақында, штаттың соңғы жылдардағы ең ірісі саналған, ұзындығы шамамен болатын бір дана тіркелді.
A. transmontanus is distinguished by the two rows of four to eight ganoid bony plates between the anus and anal fin, with about 45 rays present in the dorsal fin. Coloring can range from gray to brownish on the dorsal side, paler on the ventral side, and gray fins. Barbels are situated anterior to the mouth, closer to the snout than the mouth. At sexual maturity, A. transmontanus can reach in length, while the maximum length recorded of any age class is , with common lengths around While age at maturity is uncertain, possible age ranges of known A. transmontanus specimens range from 11 to 34 years old. A specimen, considered the largest in the state in recent years, of at a length of was recorded relatively recently in California.
Таксономия
Басқа да кең таралған аттары: Тынық мұхиты стургеоны, Орегон стургеоны, Колумбия стургеоны, Жылан өзені стургеоны және Сакраменто стургеоны. Түрдің атауы латын тіліндегі acipenser (стургеон), trans (артында, өте) және montanus (тау) сөздерінен шыққан. Ақ стургеон – Калуга (Huso dauricus), Сахалин (Acipenser mikadoi), Жасыл (Acipenser medirostris), Қытай (Acipenser sinensis) және Амур (Acipenser schrenkii) стургеондарынан тұратын Тынық мұхиты кладасының бір бөлігі. Жақында жасалған генетикалық талдау (A. transmontanus) және тек Азияда кездесетін (A. schrenckii) арасындағы тығыз байланысты растайды, бұл екеуінің шамамен 45,8 миллион жыл бұрын ортақ ата-бабасы болғандығын көрсетеді. Микросателлиттерді пайдалану арқылы Тынық мұхитының солтүстік-батысы мен Калифорниядағы әртүрлі өзен жүйелері арасындағы генетикалық айырмашылық ақ стургеон популяцияларын ажыратуға және (A. transmontanus) мекендейтін су алабының құрылымын растауға жеткілікті. Қазіргі стургеон түрлері полиплоидты, яғни 60 хромосомасы бар жойылған ата-бабадан шыққан, екі жұптан астам хромосома жиынтығын қамтиды. Стургеон эволюциясы кезінде геном екі есе көбейіп, 120, 240 және 360 хромосомасы бар үш түр тобы пайда болды. Ақ стургеондағы микросателлиттердің мұрагерлік қасиеттерін зерттеу оның 240 хромосомасы бар ататектес октаплоид екенін көрсетті.
Alternate common names include: Pacific Sturgeon, Oregon Sturgeon, Columbia Sturgeon, Snake River Sturgeon and Sacramento Sturgeon. The specific name is derived from the Latin words acipenser (sturgeon), trans (beyond), and montanus (mountain). The white sturgeon is part of a Pacific clade of species including Kaluga (Huso dauricus), Sakhalin (Acipenser mikadoi), Green (Acipenser medirostris), Chinese (Acipenser sinensis) and Amur (Acipenser schrenkii) Sturgeon. Recent genetic analysis supports a close relationship between (A. transmontanus) and (A. schrenckii), which is only found in Asia, showing a common ancestor between the two around 45.8 million years ago. Using microsatellites, genetic differentiation between different river systems in the Pacific Northwest and California is high enough to be able to distinguish between white sturgeon populations and validate a structure in which watershed (A. transmontanus) resides in. Extant sturgeon species are polyploid, containing more than two paired sets of chromosomes, derived from an extinct ancestor containing 60 chromosomes. Genome duplication during sturgeon evolution has led to three different groups of species with 120, 240, and 360 chromosomes. Recent study of microsatellite inheritance in white sturgeon supports that it is an ancestral octoploid, with 240 chromosomes.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Ақ асқазан Тынық мұхитына құятын Солтүстік Американың бірнеше ірі өзендерінің туған жері. Олар негізінен ірі өзендердің сағаларында тіршілік етеді, бірақ көбейіп өру үшін тұщы суға қарай көшіп, өзен жүйелері арасында ұзақ қашықтықтарды жүзеді. Көбейіп жатқан популяциялар Батыс жағалауында, Мексиканың солтүстігінен Аляскадағы Алеут аралдарына дейін тіркелген. Ақ асқазандар көбінесе терең, жұмсақ түбі бар сағаларда кездеседі, онда судың тұздылығына байланысты су қабатының қозғалысы байқалады. Тарихи ареалдар шамадан тыс аулау, бөгеттер салу және өзендерге енгізілген регламенттердің салдарынан тіршілік ортасының өзгеруіне байланысты айтарлықтай өзгерген; бұл факторлардың барлығы тіршілік ортасының сапасына, қолайлылығына және байланысына әсер етеді. Жабық, біртекті популяция деп есептелгенімен, акустикалық таңбалар мен қайта ұстау деректері олардың қыс айларында қозғалмайтынын, ал көктем және күз айларында жылжымалы екенін көрсетеді. Деректер олардың Фрейзер өзенінен шығып, Грузия бұғазына енетінін көрсетеді; бұл тұжырым Фрейзер өзеніндегі ақ асқазанның қанаттарындағы микрохимиялық зерттеулермен расталды. Гидроэлектр станцияларының құрылысы көптеген өзен жүйелерінде ақ асқазанның маусымдық қозғалысына әсер етеді, Колумбия өзені бассейні олардың таралуы мен қозғалысындағы өзгерістерге үлкен үлес қосады. Бассейндегі бөгеттер балық өткелдерінің дизайны көбінесе лосось және стальголд балығына бейімделгендіктен, асқазанның жоғары ағысқа қарай қозғалысын тоқтатқан. Асқазанның бөгеттер арқылы төмен ағысқа қарай өтуі туралы хабарлар болғанымен, өту жолы анықталған жоқ. Бөгеттер арқылы төмен ағысқа қарай қозғалыс тек жұмыс істеп тұрған турбиналар, ашық құйылатын қақпалар және мұз және қоқыс шығаратын шлюздер арқылы ғана мүмкін.
White sturgeon are native to several large North American rivers that drain to the Pacific Ocean. They primarily live in estuaries of large rivers, but migrate to spawn in freshwater, and travel long distances between river systems. Reproducing populations have been documented along the West Coast, from northern Mexico up to the Aleutian Islands in Alaska. White sturgeon are commonly found in deep, soft bottomed areas of estuaries, where movements in the water column is dependent on salinity. Historical ranges have been modified substantially by overharvesting, habitat changes due to dams, and river regulations; all affecting habitat quality, suitability and connectivity. assumes a closed homogenous population, acoustic tags and mark recapture data shows that they are sedentary during the winter months and mobile in the spring and fall, with data indicating that they leave the Fraser River and enter the Strait of Georgia during their mobile periods; this conclusion has been validated by microchemical evidence of marine exposure in Fraser River white sturgeon fin rays. Construction of dams for hydroelectric power production affects seasonal movement of white sturgeon in many river systems, with the Columbia River Basin being a large contributor to shifts in the distribution and movement. The dams present in the basin have largely blocked the upstream movement of sturgeon, due to designs of fish ladders being more specified for salmon and steelhead. While downstream passage of sturgeon through the dams has been reported, the route of passage was never identified. Downstream movement through the dams are only possible through operating turbines, open spill gates and the ice and trash sluiceway.
Диета
ТТ-дағы ақ осетрдің дернәсілдері эндогендік тамақтанудан экзогендік тамақтануға ауысқанда, жағдайларға байланысты, шайқаудан кейін 8-14 күн аралығында ең жоғары өлім-жітімділікке ұшырайды. Дернәсілдер жылғы жас (YOY) және жасөспірімдерге айналғаннан кейін, субстраттан белсенді түрде тамақтанады, басым түрі (Corophium) spp., оларды қоректік заттарға толы аймақтарға дейін су ағысы жеткізеді. (Corophium) spp. Колумбия өзеніндегі дернәсілдер мен YOY ақ осетрдің тірі қалуында маңызды рөл атқара алады және кейбір Снейк және Колумбия өзендерінің су қоймаларындағы дернәсілдер мен YOY-дың нашар тірі қалуын түсіндіруге мүмкін, онда сәтті шайқау байқалады, бірақ жаңадан келгендердің саны аз. TL-ден кіші жасөспірімдер түтікшелі амфиподтармен, мизидтермен, изоподтармен, (Corophium) spp. және басқа да бентостық омыртқасыздармен, сондай-ақ басқа балық түрлерінің жұмыртқаларымен және шабақтарымен қоректенеді. Ересектер әртүрлі жем-шөптерді тұтынады, балық жейтін диетаға бейімделеді, оған сельдь, шабақ, жұлдызды палтус, гоби, мойва, анчоус, лампарей және лосось, сондай-ақ инвазивті қабықшалы моллюскі сияқты бентостық организмдер кіреді. Тамақтану қозғалысына толқын циклының әсерінен, зерттеулер ақ осетрдің түнгі уақытта белсендірек болатынын көрсетеді, бұл олардың түнгі азық іздеушілер болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл мәні өзгеретін ортада әртүрлі азық көздерімен өсу қарқынын түсінуге көмектеседі.
Larval white sturgeon in TL experience the highest mortality when they transition from endogenous to exogenous feeding, around 8–14 days post hatch depending on conditions. Once larvae metamorphose into young of the year (YOY) and juveniles, they actively feed on the substrate, dominantly (Corophium) spp., relying on water currents to carry them downriver to areas of suitable food. The availability of (Corophium) spp. could play a key role in the survival of larval and YOY white sturgeon in the Columbia River and could possibly explain the apparent poor survival of larvae and YOY in some Snake and Columbia River reservoirs that apparently have successful spawning but poor recruitment. Juveniles less than TL are known to feed on tube dwelling amphipods, mysids, isopods, (Corophium) spp, and other benthic invertebrates, as well as on the eggs and fry of other fish species. Adults greater than consume a variety prey species, adjusting to a piscivorous diet of herring, shad, starry flounder, goby, smelt, anchovy, lamprey, and salmon, as well as benthic items such as invasive overbite clam. With feeding movements influenced due to tidal cycles, studies show more active movement at night, hinting that white sturgeon may be nocturnal foragers. The importance of this can help to understand growth rates in changing environments with varying food sources.
Көбею
Ақ астаулар - сакраменто мен Сан-Хоакин өзендерінде ақпанның ортасынан мамырдың соңына дейін шашыратын, наурыз және сәуір айларында ең жоғары белсенділікке ие итерапарлық көбейтушілер. (Кольхорст, 1976) Ақ астаудың көбею уақытына қатысты көптеген белгісіздіктер бар, көптеген зерттеулер байқалған өзен жүйесіне байланысты әртүрлі нәтижелерді көрсетеді. Чэпман, Ван Эненнам және Дорошов Сакраменто-Сан-Хоакин өзен жүйесінде жыныстық жағынан жетілген аналықтарды (FL) байқады, олардың жасы Von Bertalannfy өсу функциясын қолдану арқылы шамамен 9 жасқа бағаланды, ал ең жас жыныстық жағынан жетілген еркек (FL) 6 жаста деп есептелді. Дегенмен, басқа мәліметтер бойынша, ақ астаудың аналықтары 12, ал еркектері 10 жаста жыныстық жағынан жетіледі. Картадағы жылдық сақиналардың дұрыс еместігі осы айырмашылықтардың себебі болуы мүмкін. Аналықтарының шашырау периоды 2-4 жыл, ал еркектерінікі 1-2 жылды құрайды. Шашырау кезіндегі мінез-құлқы жақсы зерттелмеген, бірақ олардың көптеген еркектердің ұрықтандыруымен жұмыртқаларын шашыратын, қауымдық шашыратушылар екені белгілі. Шашырауға дайын болған кезде ақ астаулар өзен жүйесіне байланысты әртүрлі субстраттарды таңдайды, орташа және күшті ағыста шағыл немесе тасты субстраттарға жұмыртқалайды. Байқалған тереңдік 0,6-2,4 м/с, ал су ағысының жылдамдығы 0,6-2,4 м/с аралығында болады. Аналық жұмыртқаларын шығарған кезде олар теріс жүзгіштікке ие және сумен жанасқанда жабысқақ қабықпен қапталады, бұл оларға шашырылған жерге жақын субстратқа жабысуға мүмкіндік береді. Жұмыртқадан шығу уақыты температураға байланысты және 3-13 күнге дейін созылуы мүмкін. Оптималды температура диапазоны - 8°C (46°F) төмен және 2°C (36°F) жоғары температурада өлім-жітім байқалады.
"White sturgeons are iteroparous breeders with a spawning period in the Sacramento and San Joaquin Rivers between mid February to late May, with peak activity during March and April" Kohlhorst 1976. There is much uncertainty around reproduction timing of events in white sturgeon, with many papers reporting differing results dependent on the river system observed. Chapman, Van Enennaam and Doroshov witnessed sexually mature females FL in the Sacramento San Joaquin River system estimated around 9 years old by using the Von Bertalannfy growth function, while the youngest sexual mature was a male FL estimated to be six years old. However, other reports have sexual maturity for white sturgeon at 12 and 10 years old for females and males. Uncertainty around age estimates from fin ray annulus may account for any disparity. Spawning periodicity is thought to be 2 to 4 years for females and 1 to 2 years for males. Behavior during spawning is not well known, but it is known that they are communal broadcast spawners, where a female's eggs are fertilized by many males. When ready to spawn, white sturgeon choose a variety of substrates dependent on the river system, spawning on gravel or rocky substrate in moderate to fast currents, with observed depths of , and water velocities at the bottom on a range of 0.6 2.4 m/sec. When eggs are released by the female, they are negatively buoyant, and develop an adhesive coat upon contact with water, which allows them to attach to the substrate near where they were spawned. Hatching time is temperature dependent, and can range from 3–13 days. Optimal temperature is between , with mortality observed below 8 °C (46 °F) and above 2 °C (36 °F).
Адам үшін маңызы
Ақ асқазан – әлемдегі әртүрлі әлеуметтік және экономикалық топтар үшін маңызды ресурс. Калифорнияда аквакультура шаруашылықтары ақ асқазан өсіреді және жас асқазандар аквариумдарға сатылуы мүмкін. 1800 жылдары олар американдықтар үшін негізгі тағам көзі болған, бірақ коммерциялық флоттардың икра үшін шамадан тыс аулауы оларды 1900 жылдардың басында құрылысқа жеткізді. Етінен басқа, ауланған асқазандардан алынатын маңызды экономикалық өнімдер – икра, исингласс және май. Калифорнияда жабайы ақ асқазанды және жұмыртқасын сату заңсыз болса да, Калифорниядағы ақ асқазан шаруашылықтарынан заңды икра сатып алуға болады. Браконьерлік – үздіксіз мәселе, онда икра қара нарықта фунтқа 100-150 долларға сатылады, ал Калифорния асқазан шаруашылықтарынан заңды түрде алынған икраны сатып алатын тұтынушы бір унция үшін 40-тан 700 долларға дейін төлейді. Ақ асқазан Тынық мұхитының солтүстік-батысында спорттық балық аулауда да маңызды рөл атқарады, Колумбия өзені бассейнінде ұстауға тыйым салынған, бірақ аулап босатуға рұқсат етіледі, және ақ асқазанға арналған балық аулау сапарларын ұсынатын жетекшілер жеткілікті деңгейде танымал.
White sturgeon are a resource to a variety of different social and economic groups around the world. Aquaculture facilities cultivate white sturgeon in California and juveniles can be sold to aquarists. They were once the main food source for Native Americans in the 1800s, until overfishing by commercial fleets for caviar drove them to near extinction by the early 1900s. Besides their meat, other important economic products associated with caught sturgeon are caviar, isinglass, and oil. While selling a wild white sturgeon and eggs is illegal in California, it is legal to buy legal caviar from California White sturgeon farms. Poaching is an ongoing issue, in which caviar can sell on the black market for 100 150 dollars a pound, while a consumer buying legally made caviar from California sturgeon farms pays anywhere from 40 to 700 dollars for an ounce. White sturgeon also play a role in sport fishing in the Pacific Northwest, while closed to retention in the Columbia River Basin, catch and release fishing is allowed, with enough popularity for guiding services to offer fishing trips targeted specifically at white sturgeon.
Қорғау мәртебесі
Калифорнияда ақ осетрдің санының өзгеруі ондаған жылдар бойы қадағаланып келеді, ал деректер жаңа осетрлердің тууында үлкен ауытқулар бар екенін көрсетеді, оның ішінде 5 немесе одан да көп жыл қатарынан аз немесе мүлдем туылмаған жағдайлар тіркелді, мұның себебі қыс және/немесе көктем айларында су ағынының төмендеуі болуы мүмкін. Соңғы 30 жылда ақ осетрдің кейбір популяциясы азайғанмен, Калифорниядағы кейбір популяциялық тенденциялар үміт береді, нәтижесінде жаңа балық аулау ережелері, мониторинг, ғылыми зерттеулер, балықтардың өтуін қамтамасыз ету және ортасын қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде. Қауіпті жануарлар мен өсімдіктердің халықаралық саудасы жөніндегі конвенция (CITES) ақ осетрді II қосымшаға енгізген, ол жойылу қаупі төніп тұрмаған, бірақ олардың тірі қалуын қамтамасыз ету үшін саудасын бақылау қажет түрлерді қамтиды.
Trends in white sturgeon abundance has been monitored in California for decades, with data showing large variations in recruitment, including 5 or more consecutive years of low or no recruitment, with probable cause being due to low flows during winter and/or spring months. Although some present white sturgeon populations have been reduced over the past 30 years, some population trends in California are promising, resulting in new angling regulations, monitoring, research efforts, fish passage and habitat restoration. The Convention on International Trade in Endangered Species (CITES) of Wild Fauna and Flora has white sturgeon listed as Appendix II, which includes species not necessarily threatened with extinction, but in which trade must be controlled to avoid utilization incompatible with their survival.