Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лютеаль – пианиноның "регистрлік" мүмкіндіктерін кеңейткен гибридтік фортепиано түрі. Ол кейбір регистрлерде цимбалом сияқты дыбыстар шығарып, басқа регистрлік тоқтауларды тартқанда ішектердің гармоникасын пайдаланатын. Сондай-ақ, кейбір регистрлер ішектердің үстіне түсірілген басқа да заттарды резонансқа келтіретін. Аспаптың қолданыстан шығуының себебі, оның көптеген механизмдері өте нәзік болғандықтан, үнемі реттеуді қажет еткендігінде. Морис Равельдің "L'enfant et les sortilèges" (1920–25) және "Tzigane" (1924) шығармаларынан басқа, лютеаль жалпы репертуарда кездеспейді.
The luthéal is a kind of hybrid piano which extended the "register" possibilities of a piano by producing cimbalom like sounds in some registers, exploiting harmonics of the strings when pulling other register stops, and also some registers making other objects, which were lowered just above the strings, resound. The instrument became obsolete partly because most of its mechanics were too sensitive, needing constant adjustment. The only pieces in the general repertoire to feature the luthéal are L'enfant et les sortilèges (1920–25) and Tzigane (1924), by Maurice Ravel.
Тарих
Бұл аспапты бельгиялық орган жасаушы Жорж Клутенс жасаған. Ол оны 1919 жылғы 28 қаңтарда патенттеді және "Jeu de harpe tirée" деп атады. Морис Равел оны скрипка мен фортепианоға арналған "Циган" шығармасында және "L'Enfant et les sortilèges" операсында пайдаланды. Равельдің заманында лютеаль – бұл салыстырмалы түрде жаңа фортепиано құрылғысы болатын, оның клавиатураның үстіндегі тоқтауларды тарту арқылы қосылатын бірнеше тіркемелері болды. Олардың бірі цимбаломға ұқсас дыбыс шығарды, бұл "Циган" шығармасының цыгандық идеясына өте үйлесімді болды. Бұл шығарманың және "L'Enfant et les sortilèges" операсының бастапқы ноталарында орындау кезінде осы тіркемелерді өзгерту туралы нұсқаулар бар еді. Дегенмен, лютеаль сақталмады: 20-шы ғасырдың соңында сүйемелдеудің лютеаль нұсқасының алғашқы басылымы әлі де баспагерлерде болды, бірақ шығарманың камералық нұсқасы Равельдің қарапайым фортепианоға арналған альтернативті нұсқасында ұзақ уақыт бойы орындалды. Брюссель консерваториясының мұражайында сақталған түпнұсқа лютеаль табылғаннан кейін қалпына келтірілді. Эверт Снел лютеальдың көшірмесін Fazioli роялінде жасады. 1987 жылы француз үкіметі Равельдің қайтыс болғанына 50 жыл толуына орай жаңа аспап жасауға тапсырыс берді, ол қазір Париждегі Музей де ла Музыкада сақталады. Равельдің "Циган" шығармасының қайта құрылған лютеальмен орындалуы бар, оны Хоуп Ұлттық қоғамдық радиосына берген сұхбатында "пианоның ішектеріне бекітілген, жазу машинасы мен органның араласуы" деп сипаттады және "таңғажайып дыбыс әлемін" жасайды. Скрипкашы Шантал Джуйе де Паскаль Рожемен бірге лютеаль фортепианода орындаған нұсқасын жазды, ол Ravel: The Complete Editions on Decca Records альбомында қолжетімді. Сондай-ақ скрипкашы Сара Немтану Ромен Дешарммен бірге Naïve Records лейблында "Tzigane" шығармасын лютеаль фортепианода жазды, ал скрипкашы Лина Тур Боне Пьер Гоймен бірге Challenge Records лейблында жазды.
The attachment was created by the Belgian organ builder Georges Cloetens, who first patented it on 28 January 1919 and named it the "Jeu de harpe tirée". Maurice Ravel used it in Tzigane for violin and piano, and in the opera L'Enfant et les sortilèges. The luthéal was, in Ravel's day, a comparatively new piano attachment that had several registrations that could be engaged by pulling stops above the keyboard. One of these registrations had a cimbalom like sound, which fitted well with the gypsy esque idea of Tzigane. The printed version of the original scores of that piece and L'Enfant et les sortilèges contained instructions for these register changes during execution. The Luthéal, however, did not survive: by the end of the 20th century the first print of the luthéal version of the accompaniment was still at the publishers, but the chamber version of the piece had long been performed in Ravel's alternative specification for the ordinary piano. A surviving original luthéal was discovered in storage in the museum of the Brussels Conservatory and has been restored Evert Snel made a copy of the lutheal in a Fazioli grand piano. A new instrument was commissioned in 1987 by the French government on the occasion of the fiftieth anniversary of Ravel's death, and is now in the Musée de la Musique, Paris. a performance of Ravel's Tzigane that features a reconstructed luthéal, which Hope describes in a National Public Radio interview as "a cross between a typewriter and an organ that attaches to the strings of a piano" and produces "an amazing sound world." Violinist Chantal Juillet also made a recording with Pascal Rogé on piano luthéal, found on Ravel: The Complete Editions on Decca Records. Violinist Sarah Nemtanu also recorded Ravel's Tzigane with Romain Descharmes on piano luthéal on Naïve Records., as did violinist Lina Tur Bonet with Pierre Goy on Challenge Records.