Кіріспе

Канадалық кәсіпкер және қайырымдылық шаруасымен айналысушы

Сэр Мортимер Барнетт Дэвис (6 ақпан, 1866 – 22 наурыз, 1928) – еврей канадалық кәсіпкер және қайырымдылық шаруасымен айналысушы. Ол Монреальдің «Алтын шаршы миль» ауданында салған үй бүгінде Пурвис Холл деп аталады және Макгилл университетіне тиесілі.

Іскерлік мансап

Монреаль қаласында, Квебек провинциясында Сэмюэл Дэвис пен Минни Фальк Дэвистің отбасында дүниеге келген ол, Монреаль орта мектебін бітіріп, ағалары Юджин Хармон мен Морис Эдвардпен бірге отбасылық сигара бизнесі – S. Davis and Sons компаниясына қосылды. 1888 жылы S. Davis and Sons компаниясы тағы бір монреальдік фирманы – D. Ritchie and Company-ны сатып алды. 1895 жылы Америка темекі компаниясы D. Ritchie and Company-ны, сондай-ақ тағы бір монреальдік темекі өндіруші – American Cigarette Company-ны сатып алды. Сэмюэл Дэвис S. Davis and Sons компаниясынан зейнеткерлікке шықты, ал Мортимер Дэвис отбасылық фирманы тастап, Канаданың Америка темекі компаниясының президенті болды. 1902 жылы Америка темекі компаниясы мен Англияның Императорлық темекі компаниясы бірігіп, Британдық Америка темекі компаниясы құрылды. Кейін ол Канаданың Америка темекі компаниясын сатып алып, оны Канаданың Императорлық темекі компаниясы Ltd. етіп өзгертті, ал Мортимер Дэвис оның алғашқы президенті болды. Ол басқарған империяның қаржылық күші оған «Темекі патшасы» деген атақ алып келді, осы атақты өзінің басты қарсыласы – сэр Уильям Кристофер Макдональдпен бөлісті. 1917 жылы король Георг V оны рыцарь дәрежесіне ие етті, осылайша осындай құрметке ие болған алғашқы канадалық еврей азаматы болды. Дэвис көптеген компаниялардың директоры болды, олардың ішінде Union Bank, Royal Bank of Canada, Henry Corby дистилляция зауыты (1907-1922 жылдар аралығында президент қызметін атқарды), Crown Trust Company, Empire Tobacco, сондай-ақ Nova Scotia Silver Cobalt Mining Company және Consolidated Asbestos Mining Company компанияларының жоғары басшылығында болды. Бұған қоса, ол Монреаль сауда палатасының және Монреаль қор биржасының мүшесі болды.

Жеке өмір

1898 жылдың 12 маусымында Сан-Францискода Дэвис банкир және меценат Чарльз Майердің қызы Генриетта Мари Майерге үйленді. Олардың жалғыз ұлы Мортимер Дэвис кіші 1940 жылы қайтыс болды. Дэвис Емануэль ғибадатханасының мүшесі болды (Temple Emanu El Beth Sholom (Westmount, Quebec) қараңыз), оның әкесі құруға көмектескен. Ол өзінің қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Парк-авенюге жақын Маунт-Роялда ашылған жаңа YMHA (Federation CJA) ғимаратының құрылысына 420 000 доллардың барлық сомасын жұмсады. Ол Префонтайндегі Маунт-Синай санаторийін салуда маңызды рөл атқарды. 1924 жылы Дэвис Элеонора Курранға (1963 жылы қайтыс болды) үйлену үшін әйелімен ажырасты, бұл Макгилл университетінің аумағында болды. Ол қайтыс болғаннан кейін өсиетін орындау мәселесі бойынша дау туды. Оның жесірі, өсиетті орындаушылардың бірі, және оның ұлы бірлесіп, қалған екі өсиетті орындаушы – Лорд Шонесси мен А.М. Риперді алаяқтық негізінде қызметтен шеттетуге сотқа жүгінді. Сот процесі ұзаққа созылды, нәтижесінде Шымкент кеңесінің сот комитеті Шонесси мен Рипердің пайдасына шешім шығарды, ол кезде Британ империясының, соның ішінде Канаданың жоғарғы соты болып саналды. Дэвис өзінің мүлкінің 75 пайызын Монреальдегі өзінің есімін алып жүретін еврейлік мемлекеттік аурухананың құрылысына жұмсау үшін қалдырды. Бірақ ол бұл қаражатты 50 жылға инвестициялауды талап етті, осылайша аурухананы қаржыландыруға жеткілікті сома жинауға мүмкіндік берді. Осылайша, 1978 жылы оның мүлкінен 10 миллион доллар Монреальдегі еврей жалпы ауруханасына сыйға тартылды, ол Сер Мортимер Б. Дэвис атындағы еврей жалпы ауруханасы болып қайта аталды. Оның бірінші әйелі белсенді меценат болды және Легион д'Онер орденінің офицері және Британ империясы орденінің командирі атанды. Ол 1963 жылы қайтыс болды. Оның құрметіне Леди Дэвис медициналық зерттеулер институты, Леди Дэвис стипендиясы, Леди Дэвис механикалық және әуе-космикалық инженерлік орталығы (Хайфадағы Технионның 7 қабатты төменгі ғимараты), Леди Дэвис ғимараты (Иерусалимдегі Израиль ұлттық кітапханасының бас ғимараты) және Хайфадағы Леди Дэвис Кармель медициналық орталығы аталды.