Кіріспе

Келуші әскерлер туралы заң – бұл әскери қызметшілердің мәртебесін реттейтін заңдарға берілетін жиі кездесетін атау, олар басқа елдің юрисдикциясы аймағына келген кезде және/немесе бір елдің әскерлері басқа елдің әскерлерімен бірге қызмет ететін немесе оларға қосылған кезде. Бұл заң, әскери күштермен байланысты болған кейбір әскери емес шетелдік тұлғаларға да (мысалы, тәуелділер, азаматтық қызметкерлер және т.б.) қатысты қолданылуы мүмкін. Мұндай заңдар көбінесе қылмыстық юрисдикция, рұқсатсыз кеткен немесе дезертир болған шетелдік әскери қызметшілерінің мәселелері, қос сотталу қаупі сияқты мәселелерді қарастырады. Жеке үкіметтер қабылдаған заңдар осындай мәселелерді тікелей реттеуі мүмкін, немесе екі ел арасындағы келуші әскерлер туралы келісімдерге заң күші беруге мүмкіндік беретін заңнамалық негіз бола алады. Қабылдаушы елдегі заңнамалық ахуалға байланысты, мұндай заңнамалық негіз қажет немесе қажет емес болуы мүмкін.

Антигуа және Барбуда

2007 жылғы "Кіріп келген күштер туралы" заң Антигуа және Барбудаға келген шетелдік күштердің мәртебесін анықтайды. Аталған Заңның 7-бабында, кіріп келген күштің бір мүшесі немесе оның күтіміндегі адам, (а) белгіленген мемлекеттің мүлкіне немесе қауіпсіздігіне; немесе (б) кіріп келген күштің басқа мүшесінің немесе оның күтіміндегі адамның жеке басына немесе мүлкіне қатысты қылмыс жасады деген күдік бойынша сот ісін қарауға басым құқық беріледі. Бұл заң қазіргі таңда заң жобасы түрінде қаралып жатыр.

Австралия

1963 жылғы Қорғаныс (Шет ел әскерлері) заңы – Австралияға келген басқа елдердің теңіз, әскери және әуе күштеріне қатысты ережелерді белгілейтін, сондай-ақ басқа мақсаттарды көздейтін заң. Осы заңның 6-бабында мыналар көрсетілген: (а) ережелерде осы Заңның мақсаттары үшін Ұлттар Достастығының құрамына кіретін ел деп жарияланған кез келген ел; және (b) осы бап бойынша осы ереже күшін тигізетін ел деп жарияланған кез келген басқа ел. 1963 жылғы Қорғаныс (Шет ел әскерлері) ережелерінің 5-тармағы Шет ел әскерлері заңының қолданылуына қатысты нақты елдердің тізімін көрсетеді. Шет ел әскерлері заңының 8-бабында осы тармаққа қатысты қолданылатын елдің әскери трибуналдары мен әскери органдары Австралияда немесе Қорғаныс күштеріне тиесілі немесе Қорғаныс күштерінің бір бөлігіндегі кемеде немесе ұшақта осы тармаққа сәйкес олардың қарауына бағынған адамдарға қатысты осы елдің заңнамасына сәйкес барлық өкілеттіктерді жүзеге асыруға құқылы екендігі айтылған.

Канада

Visiting Forces Act (R.S., 1985, c. V 2) шетелдік әскерлердің қызмет органдары мен әскери соттары өздеріне тиесілі мемлекеттің заңдарымен берілген барлық қылмыстық және тәртіптік юрисдикцияны осы күштердің мүшелері мен олардың күтіп отырған адамдарына қатысты Канада аумағында жүзеге асыруға құқылы.

Малайзия

Малайзияда 432-ші заң – 1960 жылғы "Шетелдік әскерлер туралы" заң (1990 жылы жаңартылған).

Жаңа Зеландия

2004 жылы Жаңа Зеландия Парламенті 2004 жылғы "Шетелдік әскерлер туралы" заңды қабылдады, ол 1939 жылғы "Шетелдік әскерлер туралы" заңды жаңартты және күштен шығарды.

Сингапур

Сингапурдың "Кіруші күштер туралы" заңында басқа елдердің әскери-теңіз, әскери және әуе күштерінің Сингапурге келуі, сондай-ақ осындай елдердің күштерінен Сингапурға дезертирлерді немесе рұқсатсыз кеткендерді ұстау және олардың тағдырын шешу, сонымен қатар осыған байланысты мәселелер қарастырылған.

Тринидад және Тобаго

2007 жылдың наурызында Сенат пен Өкілдер палатасы "Кіруші күштер туралы заңды" 2007 қабылдады. Заңның 5-тарауы Тринидад және Тобагоның азаматтық және қылмыстық юрисдикциясынан, олардың қызметтік міндеттерін орындау барысында жасаған іс-әрекеттеріне қатысты, иммунитетті ұзартады.

Ұлыбритания

1933 жылғы «Көшпелі әскерлер (Британдық достастығы) туралы» заң «Ұлыбританияға немесе колонияға келген басқа британдық достастығы елдерінен келген оның мәжәртәлігінің әскерлеріне қатысты, олардың бірге қызмет ету кезіндегі басқару және тәртіпті жүзеге асыру құқығына, сондай-ақ бір әскер бөлімінің мүшелерін екінші бөлімге бекітуге және осы әскерлерден дезертирлерге қатысты ережелерді белгіледі». Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1940 жылғы «Достасқан күштер туралы» заң, Достасқан күштерге әскери соттарды өткізуге рұқсат берді, бірақ жалпы қылмыстық құқықтан иммунитет бермеді. Бір ғана ерекшелік болды – 1942 жылғы «Америка Құрама Штаттары (Көшпелі әскерлер) туралы» заң, АҚШ-тың теңіз және әскери күштерінің мүшелеріне Ұлыбритания соттарында иммунитет берді. Бұл ереже, аталған заңдардың 1952 жылғы «Көшпелі әскерлер туралы» заңмен күшін жойғанға дейін күшінде болды. 1952 жылғы «Көшпелі әскерлер туралы» заң НАТО-ның күштерінің мәртебесі туралы келісімнің шарттарын Ұлыбритания заңнамасына енгізу мақсатымен қабылданды. SOFA (Status of Forces Agreement) қабылдаушы елде жаттығулар өткізіп немесе орналасқан қонақ әскерлері үшін өзара жеңілдіктер, иммунитеттер мен артықшылықтардың жүйесін құруға негіз болады. 1952 жылғы заң арқылы іске асырылатын SOFA-ның маңызды ерекшелігі – қонақ әскери қызметшілері, күштермен бірге жүретін мемлекеттік қызметшілер, олардың отбасы мүшелері және мердігерлер жасаған құқық бұзушылықтарды қарау құзыреті мәселесі. Оның басты қағидасы – қонақ әскерлер өз халқына қатысты құзыреттілігін сақтайды, бұл ереже Ұлыбританияда орналасқан АҚШ қызметкерлеріне де, НАТО елдерінде, Достастық елдерінде және соңғы кезде НАТО-ның «Бейбітшілік серіктестігіне» қосылған елдерде қызмет ететін британдық күштерге де бірдей қолданылады. 1952 жылғы «Көшпелі әскерлер туралы» заңның 1-бабында заңның қолданылу аймағына кіретін елдердің тізімі келтірілген. 1-бабының 2-тармағы мен 15-бабының 2-тармағы осы тізімді кеңейтуге қажетті өкілеттіктер мен құралдарды ұсынады. 1997 және 1998 жылғы «Көшпелі әскерлер (белгілеу) туралы» жарлықтар осы тізімді қосымша елдерді белгілеу арқылы кеңейтті.

Ангилья, Кайман аралдары, Монтсеррат және Виргин аралдары

1990 жылғы №24 заң актісі 1952 жылғы Ұлыбританиялық әскерлері заңының қолданылуын осы аумақтарға кеңейтеді.

Бермуд аралдары

2001 жылғы № 3922 заңдық құжат 1952 жылғы Ұлыбританиялық әскерлері заңының қолданылуын Бермудаға кеңейтеді.

Вануату

1980 жылдың 14 тамызында Вануату Республикасы "Қонақ әскерлер (келісім) туралы" заңын қабылдады. Бұл заң Папуа-Жаңа Гвинеямен және Ұлыбританиямен жеке-жеке қонақ әскерлер туралы келісімдер жасауға мүмкіндік береді және осы келісімдерді ұзарту рәсімін белгілейді.