Кіріспе
Халықаралық сот 1922 жылдан 1946 жылға дейін Халықаралық әділдіктің тұрақты соты, көбінесе Дүниежүзілік сот деп аталатын, 1922 жылдан 1946 жылға дейін болды. Бұл Ұлттар Лигасына қарасты халықаралық сот. 1920 жылы құрылған (дегенмен халықаралық сот идеясы бірнеше ғасыр бұрын пайда болған), Сот бастапқыда мемлекеттер мен ғалымдар тарапынан жақсы қабылданып, жұмыс істеген алғашқы он жылдығында көптеген істер оған ұсынылды. 1922 мен 1940 жылдар аралығында Сот барлығы 29 істі қарады және 27 жеке консультативтік пікір берді. 1930 жылдары халықаралық шиеленіс күшейгенімен, Соттың қолданылуы азайды. 1946 жылғы 18 сәуірдегі Ұлттар Лигасының қаулысымен Сот та, Лига да таратылды және олардың орнына Халықаралық сот және Біріккен Ұлттар Ұйымы құрылды. Соттың міндетті юрисдикциясы үш көзден туындады: Ұлттар Лигасының Факультативтік ережесі, жалпы халықаралық конвенциялар және арнайы екіжақты халықаралық шарттар. Істерді мемлекеттер тікелей де ұсынуға болатын, бірақ олар осы үш санатқа кірмейтін материалды ұсынуға міндетті емес. Сот шешімдер мен консультативтік пікірлер шығара алатын. Шешімдер тікелей міндетті болса, консультативтік пікірлер міндетті емес. Бірақ іс жүзінде Ұлттар Лигасының мүше мемлекеттері Сот пен Лиганың моральдық және құқықтық беделін әлсіретуден қорқып, консультативтік пікірлерді де орындады.
The Permanent Court of International Justice, often called the World Court, existed from 1922 to 1946. It was an international court attached to the League of Nations. Created in 1920 (although the idea of an international court was several centuries old), the Court was initially well received from states and academics alike, with many cases submitted to it for its first decade of operation. Between 1922 and 1940 the Court heard a total of 29 cases and delivered 27 separate advisory opinions. With the heightened international tension in the 1930s, the Court became less used. By a resolution from the League of Nations on 18 April 1946, both the Court and the League ceased to exist and were replaced by the International Court of Justice and the United Nations. The Court's mandatory jurisdiction came from three sources: the Optional Clause of the League of Nations, general international conventions and special bipartite international treaties. Cases could also be submitted directly by states, but they were not bound to submit material unless it fell into those three categories. The Court could issue either judgments or advisory opinions. Judgments were directly binding but not advisory opinions. In practice, member states of the League of Nations followed advisory opinions anyway for fear of possibly undermining the moral and legal authority of the Court and the League.
Құрылтай және алғашқы жылдары
Пьер Дюбуа 1305 жылы, ал Эмерик Крусе 1623 жылы халықаралық сот құруды ұсынды. Халықаралық сот идеясы саяси әлемде 1899 жылы өткен Бірінші Гаага бейбітшілік конференциясында туды, онда мемлекеттер арасындағы дауларды шешудің ең оңай жолы – төрелік екендігі жарияланды. Мұндай жағдайларда төрелік ету үшін уақытша судьялар тобы құрылып, Тұрақты төрелік сот құрылды. 1907 жылы өткен Екінші Гаага бейбітшілік конференциясында тұрақты төрелік сот туралы конвенция жобасы жасалды. Алайда, конференциядағы дау-дамайлар мен басқа маңызды мәселелерге байланысты, судьяларды таңдау рәсімі туралы келісе алмағандықтан, мұндай орган құрылмады. Бірінші дүниежүзілік соғыс және оның аяқталуы көптеген ғалымдарға әлемдік соттың қажеттігін көрсетті, және оның құрылатыны күтілді. Версаль келісімінен кейін құрылған Ұлттар Лигасының 14-бабы Лигаға халықаралық сот құру мүмкіндігін зерттеуге рұқсат берді. 1920 жылдың маусым айында Ұлттар Лигасы тағайындаған заңгерлерден құралған консультативтік комитет судьяларды тағайындау жөніндегі жұмыс ережесін әзірледі, содан кейін комитетке төрелік емес, тұрақты соттың конституциясын жасауға рұқсат берілді. Халықаралық соттың тұрақты сотының уставы 1920 жылдың 13 желтоқсанында Женевада қабылданды. Сот алғаш рет 1922 жылдың 30 қаңтарында Гаагадағы Бейбітшілік сарайында отырды, алғашқы сессиясында рәсімдерді белгілеу және лауазымдарға тағайындау сияқты алдын ала мәселелерді қарады. Антонио Санчес де Бустаманте и Сирвен, Руй Барбоза және Ван Чунхуэй қатыса алмағандықтан, тоғыз судьямен қатар үш орынбасар да отырды, соңғысы Вашингтон теңіздік конференциясында болды. Сот Бернард Лодерді президент, ал Макс Хуберді вице-президент етіп сайлады; Хубер бір айдан кейін Андре Вайспен ауыстырылды. 14 ақпанда сот ресми түрде ашылды, ал 24 наурызда, соттың алғашқы сессиясы аяқталғанда, іс жүргізу ережелері бекітілді. Сот алғашқы істерді қарау үшін 15 маусымда отырды. Бірінші жұмыс жылында сот Версаль келісімімен құрылған Халықаралық еңбек ұйымына қатысты үш консультативтік қорытынды шығарды. Сотқа қатысты бастапқы реакция саясаткерлер, заңгерлер және ғалымдар тарапынан жағымды болды. Англия мен Уэльстің бұрынғы бас прокуроры Эрнест Поллок: «Біз заңгерлер халықаралық соттың құрылуын біз айналысып жүрген ғылымның жетістігі деп санамаймыз ба?» деді. Джон Генри Вигмор соттың құрылуы «әр заңгерге ғарыштық дірілдің сезімін беруі керек еді» деді, ал Джеймс Браун Скотт «біздің дәуірдегі бір арман біздің заманымызда орындалды» деп жазды. АҚШ Версаль келісіміне қол қоймағанына қарамастан, американ судьясының тағайындалуына көп мақтау айтылды және ол жақын арада қол қояды деп күтілді.
Жұмыс көлемі
Соттың жұмысы артып, дамыған сайын, алғашқы алты сессиясында бірде-бір іс қарастырылмаған АҚШ Жоғарғы Соты сияқты бола қояды деген алаңдаушылықты сейілтті. 1922 жылы Сотқа тоғыз іс түсті, олардың шешімдері "іс", ал кеңес беру пікірлері "сұрақтар" деп аталды. Соттың алғашқы отырысында үш іс қаралып бітті, біреуі 1923 жылғы 8 қаңтар мен 7 ақпан арасындағы кезектен тыс отырыста (Тунис-Марокко азаматтығы мәселесі), төртеуі 1923 жылғы 15 маусым мен 15 қыркүйек арасындағы кезекті отырыста (Шығыс Карелия мәселесі, "Уимблдон" кемесінің ісі, неміс қоныс аударушылары мәселесі, поляк азаматтығын алу мәселесі) және біреуі 1923 жылғы 12 қараша мен 6 желтоқсан арасындағы кезектен тыс сессияда (Явожния мәселесі) шешілді. 1923 жылғы 10 қыркүйекте Рюй Барбосаның орнына (1923 жылғы 1 наурызда іс тыңдамай қайтыс болған) Эпитасио Пессоа сайланды. Келесі жылы жұмыс көлемі азайды, екі шешім және бір кеңес беру пікірі қарастырылды: "Мавромматис Палестина концессиялары ісі", "Нейиль шартының түсіндірілуі ісі" (Соттың жедел іс жүргізу палатасының алғашқы ісі) және "Сен-Наум монастыры мәселесі". Сол жылы үш жылдық мерзімге сайланатын жаңа президент және вице-президент тағайындалды. 1924 жылғы 4 қыркүйекте Андре Вайс қайтадан вице-президент болып сайланды, ал Макс Хубер Соттың екінші президенті болды. Осы кезде судьяларға зейнеткерлікке шығып, 65 жасқа толғаннан кейін әрбір қызмет еткен жылына жылдық жалақысының 1/30 бөлігінен зейнетақы тағайындалды. 1925 жыл Сот үшін өте қарбалас жыл болды, ол 210 күн жұмыс істеді, төрт кезектен тыс сессиядан басқа, үш шешім және төрт кеңес беру пікірі шығарылды. Алғашқы шешім грек және түрік халықтарын алмасу ісі бойынша, екіншісі (жедел іс жүргізу соты) Нейиль шартын түсіндіру ісі бойынша, ал үшіншісі Мавромматис Палестина концессиялары ісі бойынша шығарылды. Соттың төрт кеңес беру пікірі поляк пошта қызметінің Данциг мәселесі, Экуменикалық патриархты қуу мәселесі, Лозанна келісімі мәселесі және Польшаның Жоғарғы Силезиясындағы неміс мүдделері мәселесіне қатысты болды. 1926 жылы жұмыс көлемі азайды, тек бір кезекті және бір кезектен тыс сессия өтті; алайда, бұл 11 судьяның барлығының істерді тыңдауға қатысқан алғашқы жыл болды. Сот екі іс қарады, бір шешім және бір кеңес беру пікірі шығарылды: Польшаның Жоғарғы Силезиясындағы неміс мүдделері туралы екінші сұрақ (бұл жолы кеңес беру пікірі емес, шешім) және Халықаралық еңбек ұйымы туралы кеңес беру пікірі. 1926 жылы жұмыс көлемі азайғанмен, 1927 жыл тағы да қарбалас болды, Сот 15 маусымнан 16 желтоқсанға дейін үздіксіз отырыс өткізді, төрт бұйрық, төрт шешім және бір кеңес беру пікірі шығарылды. Шешімдер "Бельгия-Қытай" ісі, "Хорзовтағы фабрикаға қатысты іс", "Лотос" ісі және "Мавромматис Иерусалим концессиялары" ісі бойынша шығарылды. Үш кеңес беру пікірі Дунайдағы Еуропалық комиссияның құзыретіне, ал төртіншісі Данциг соттарының құзыретіне қатысты болды. Төрт бұйрық Польшаның Жоғарғы Силезиясындағы неміс мүдделеріне қатысты болды. Осы жылы тағы бір сайлау өтті: 6 желтоқсанда Дионисио Анзилотти президент, Андре Вайс вице-президент болып сайланды. Вайс келесі жылы қайтыс болды, ал Джон Бассет Мур отставкаға кетті; Макс Хубер 1928 жылғы 12 қыркүйекте Вайс орнына вице-президент болып сайланды, ал екінші өлім (Лорд Финлей) Сотты жетіспеушілікке ұшыратты. Мур мен Финлейдің орнына 1929 жылғы 19 қыркүйекте Анри Фромгеот және Сесил Херст сайланды. 1930 жылғы қыркүйекте сайлаудың екінші кезеңінен кейін Сот қайта ұйымдастырылды. 1931 жылғы 16 қаңтарда Минеичиро Адачи президент, Густаво Герреро вице-президент болып тағайындалды.
АҚШ ешқашан қосылмайды
Америка Құрама Штаттары Дүниежүзілік сотқа ешқашан қосылмады, себебі Сенаттағы Ұлттар Лигасының қарсыластары соттың Ұлттар Лигасына тым жақын байланысты екенін жиі айтты. Басты қарсыласы – Айдахо штатының сенаторы Уильям Бора. АҚШ соттың құзыреттілігін ұзақ және талқылаулы процестен кейін мойындады. Президент Уоррен Г. Хардинг алғаш рет 1923 жылы АҚШ-тың қатысуын ұсынды, ал 1929 жылдың 9 желтоқсанында үш сот протоколына қол қойылды. АҚШ АҚШ-қа қатысты істер бойынша вето құқығын талап етті, бірақ басқа елдер бұл ұсынысты қабылдамады. Президент Франклин Д. Рузвельт саяси беделін тәуекелге тікпеді және Сенатта екі үшін бір бөлігінің қолдауы қажет болғанымен, тек пассивті қолдау көрсетті. Чарльз Кофлин сияқтылардың шабуылдарынан шақырылған телеграммалар Конгреске көптеп түсті. 1935 жылдың 29 қаңтарында шарт жеті дауыспен қабылданбады. АҚШ соттың құзыреттілігін 1935 жылдың 28 желтоқсанында қабылдады, бірақ шарт ратификацияланбады және АҚШ ешқашан қосылмады. Фрэнсис Бойль бұл сәтсіздікті АҚШ Сенатындағы күшті оқшауланушылық ағымға байланыстырады, сондай-ақ АҚШ-тың сотқа және басқа халықаралық ұйымдарға қатыспауынан туындаған тиімсіздік Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына себеп болуы мүмкін екенін айтады.
Халықаралық шиеленістің артуы және соттың таратылуы
1933 жыл сот үшін өте қарбалас жыл болды, ол өзінің 20-шы ісін (және "ең үлкен жетістігін"); Шығыс Гренландия ісін қарады. Бұл кезең халықаралық шиеленістің күшеюімен сипатталды, алайда Жапония мен Германия 1935 жылы күшіне енетін Ұлттар Лигасынан шығуын жариялады. Бұл Сотқа тікелей әсер етпеді, себебі Соттың юрисдикциясын қабылдау туралы хаттама жеке ратификацияланды, бірақ Германияның екі күтіліп жатқан істен бас тартуында көрініп қалғандай, мемлекеттердің сотқа іс жүргізуге дайындығына ықпал етті. 1934 жыл, Соттың 13-ші жылы, "осы санмен байланысты дәстүрлерге сай келді", өйткені әлемдік үкіметтер халықаралық шиеленістің өсуіне көбірек алаңдады, сондықтан істердің саны азайып кетті. Соттың жұмысы 1935, 1936, 1937, 1938 және 1939 жылдары да аз болды, бірақ 1937 жылы Монаконың Сот хаттамасын қабылдауы ерекшеленді. 1940 жылы Соттың сот шешімдерінің барлығы 19-26 ақпан аралығында өткен отырыста қабылданған бұйрықтардан тұрды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына байланысты болды, бұл Сотты "болашаққа қатысты белгісіз перспективалармен" қалдырды. Нидерландыға неміс басқыншылығынан кейін Сот отырыс өткізе алмады, бірақ Хатшы мен Президентке толық дипломатиялық иммунитет берілді. Басқа елдердің дипломатиялық миссиялары 16 шілдеде Гаагадан кеткеннен кейін жағдай қабылдамайтыны туралы ескертілген Президент пен Хатшы Нидерландыдан шығып, қызметкерлерімен бірге Швейцарияға көшті. 1941 және 1944 жылдар аралығында Сот отырыс өткізе алмады, бірақ оның құрылымы сақталды және Соттың таратылатыны тез арада анық болды. 1943 жылы халықаралық комиссия "Халықаралық Әділет Сотының мәселесін" қарастыру үшін жиналды, ол 1944 жылдың 20 наурызынан 10 ақпанына дейін өтті. Комиссия Соттың атауын және жұмыс істеуін сақтап қалу қажеттігіне келісті, бірақ оны қазіргі Сотты жалғастыру емес, болашақ Сот үшін сақтау керек екенін мәлімдеді. 1944 жылдың 21 тамызы мен 7 қазаны аралығында Думбартон Оукс конференциясы өтті, ол басқалармен қатар, Біріккен Ұлттар Ұйымымен байланысты Халықаралық Әділет Сотын құрды, ол Халықаралық Әділет Сотының орнын басатын болды. Осы және басқа да конференциялардың нәтижесінде Халықаралық Әділет Сотының судьялары 1945 жылдың қазан айында ресми түрде отставкаға кетті, ал 1946 жылдың 18 сәуірінде Ұлттар Лигасының қаулысымен Сот пен Лига екеуі де таратылды, олардың орнына Халықаралық Әділет Соты мен Біріккен Ұлттар Ұйымы келді.
Судьялар
Бастапқыда Сот 11 судьядан және 4 судьяның орынбасарынан тұрды, оларды Ұлттар Лигасының мүше мемлекеттері Ұлттар Лигасының Бас хатшысына ұсынды, ол оларды сайлау үшін Кеңес пен Ассамблеяға жіберді. Кеңес пен Ассамблея сайланған судьялар алқасының Лигадағы барлық маңызды құқықтық жүйелерді, сондай-ақ "барлық маңызды өркениеттерді" көрсететінін ескеруі керек болды. Әрбір мүше мемлекет 4 судьяны ұсынуға құқылы болды, олардың ең көп дегенде 2-і өз елінен болуы мүмкін. Судьялар Кеңесте және Ассамблеяда жеке-жеке өткізілген қарапайым көпшілік дауыспен сайланды. Судьялардың қызмет мерзімі тоғыз жылды құрады, олардың барлығы бір уақытта аяқталып, жаңа сайлаулардың қажеттілігін тудырды. Судьялар тәуелсіз болды және істерді қарау мақсатымен ұлттығынан бас тартты, ешқандай жеке мүше мемлекетке адал болмады, бірақ бір мемлекеттен бір судьядан артық болуына тыйым салынды. Ұлттық байланыстардан тәуелсіздігінің белгісі ретінде, сот ісімен айналысқан кезде судьяларға толық дипломатиялық иммунитет берілді. Судьяларға қойылатын жалғыз талаптар – "жоғары моральдық қасиеттері" және өз елдеріндегі "ең жоғары сот лауазымдарына қажетті біліктіліктері" немесе "халықаралық құқықта танылған құзыретті заңгерлер" болуы еді. Алғашқы алқа 1921 жылдың 14 қыркүйегінде сайланды, ал 4 орынбасар 16-сы күні сайланды. Бірінші дауыс беру нәтижесінде Испаниядан Рафаэль Алтамира и Кревеа, Италиядан Дионисио Анзилотти, Нидерландыдан Бернард Лодер, Бразилиядан Руй Барбоса, Жапониядан Йорозу Ода, Франциядан Андре Вайс, Кубадан Антонио Санчес де Бустаманте и Сирвен және Ұлыбританиядан Лорд Финлей Кеңес пен Ассамблеяның көпшілік дауысымен сайланды. Екінші дауыс беруде АҚШ-тан Джон Басетт Мур, ал алтыншысы – Даниядан Дидрик Найхолм және Швейцариядан Макс Хубер сайланды. Судьялардың орынбасарлары ретінде Қытайдан Ван Чун Хуй, Румыниядан Деметре Негулеско және Югославиядан Михаэло Йованович сайланды. Ассамблея мен Кеңес төртінші судьяның орынбасары мәселесінде келіспеді, бірақ Норвегиялық Фредерик Бейхман ақыры тағайындалды. Судьялардың орынбасарлары тек қана қатыспаған судьялардың орнын толтырып, сот процедурасын өзгертуге дауыс беруге немесе басқа уақытта қатысуға құқығы болмады. Сондықтан, олар судья ретінде отырмаған кезде халықаралық істерде өкіл ретінде әрекет етуге құқылы болды. 1930 жылы судьялардың саны 15-ке дейін арттырылды және жаңа сайлаулар өтті. Сайлау 1930 жылдың 25 қыркүйегінде өтті, бірінші дауыс беруде 14 кандидат көпшілік дауысқа ие болды, ал 15-ші, Франсиско Хосе Уррутия екінші дауыс беруде көпшілік дауысқа ие болды. Толық сот құрамына Уррутия, Минеичиро Адачи, Рафаэль Алтамира и Кревеа, Дионисио Анзилотти, Бустаманте, Виллем ван Эйсинга, Анри Фромгеот, Хосе Густаво Герреро, Сесил Херст, Эдуард Ролин Джейкеминс, Фрэнк Б. Келлог, Негулеско, Михаль Ян Ростоворский, Вальтер Шукинг және Ван Чун Хуй кірді. Судьяларға жылына 15 000 голланд флорині төленді, тұруға арналған күнделікті шығындарға 50 флорин, ал Гаагада тұруға міндетті президентке қосымша 45 000 флорин төленді. Сонымен қатар, жол шығындары да қарастырылды, ал сот отырысы кезінде судьяларға 100 флорин "қызметтік жәрдемақысы" берілді, вице-президентке 150 флорин берілді. Бұл жәрдемақы судьялар үшін жылына 20 000 флоринге, ал вице-президент үшін 30 000 флоринге дейін шектелді; осылайша, сот отырыстарының 200 күні қамтамасыз етілді, сот ұзақ отырса, жәрдемақы төленбеді. Судьялардың орынбасарлары жалақы алмады, бірақ қызметке шақырылған кезде оларға жол шығындары, күнделікті тұруға 50 флорин және қызметтік жәрдемақы ретінде 150 флорин төленді.
Процедура
Ұлттар Лигасының Келісіміне сәйкес, барлық Лига мүшелері мемлекеттер арасында "арбитражға беруге жарамды деп танылған және дипломатиялық жолмен қанағаттанарлықтай шешілмейтін" дау туған жағдайда, мәселені Халықаралық келісімді түсіндіру, халықаралық құқық мәселелері, фактілердің жарамдылығы (егер олар рас болса, халықаралық міндеттемелерді бұзуға алып келетін жағдайлар) және халықаралық міндеттемелерді бұзғаны үшін өтемақының сипаты туралы мәселелер бойынша Төрелік сотқа беруге келісті. Соттың бастапқы Жарғысында әрбір іс бойынша 11 судьяның қатысуы міндетті болды. Үш ерекшелік болды: Версаль келісімі сияқты бейбіт келісімшарттардан еңбек шарттарын қарау (мұндай жағдайларда 3 жыл сайын тағайындалатын 5 судьядан тұратын арнайы палата жұмыс істеді), бейбіт келісімшарттардан туындаған байланыс және көлік мәселелерін қарау (бұл үшін де ұқсас тәртіп қолданылды) және жеңілдетілген тәртіппен қаралатын істер (мұндай істерді 3 судьядан тұратын комиссия қарады). Соттың құрамындағы әділдікті сақтау үшін, егер комиссияда бір мүше мемлекеттен судья болса, ал екінші мүше мемлекет "өкілдік етілмесе", ол тарап өз ұлтынан ad hoc судьяны таңдау құқығына ие болды. Толық құрамдағы отырыста судьялардың саны 12-ге дейін артты, ал 5 судьядан тұратын палатада жаңа судья бастапқы бес судьяның бірінің орнын алды. Бұл жеңілдетілген тәртіппен қаралатын істерге қатысты емес. Мүше мемлекет таңдаған ad hoc судьядан кәдімгі судьяға қойылатын барлық талаптар орындалуы күтілді, ал судьяның отырысқа қатысуына рұқсат беру туралы соңғы шешім Сот төрағасының қарауына берілді. Соттың жұмысы жыл сайын 15 маусымда басталып, барлық істер аяқталғанға дейін жалғасты, қажет болған жағдайда кезектен тыс сессиялар өткізілді. 1927 жылға қарай, кезектен тыс сессиялардың саны қарапайым сессиялардан асып түсті. Соттың жұмысы ағылшын және француз тілдерінде, ресми тілдерде жүргізілді, ал тыңдаулар, ерекше жағдайлар болмаса, ашық өтті. Іс бойынша материалдарды алғаннан кейін, судьялар іске қатысты маңызды заңдық мәселелер бойынша пікір алмасып, содан кейін сот шешімін дайындау мерзімі белгіленді. Әр судья өз пікірін жазған анонимді қорытындыны дайындады, ал пікірлер Сот төрағасы жеке судьялардың ұсынған қорытындыларын қамтитын шешімді дайындағанға дейін 2-3 күн бойы таратылды. Содан кейін Сот қандай шешімге келуге ниетті екенін және қандай негізгі аргументтерді пайдалануға дайын екенін келісті. Бұл осыдан кейін Президент, хатшы және жасырын дауыс беру арқылы сайланған екі судьядан тұратын 4 адамнан тұратын комиссияға берілді, ол Соттың барлық құрамымен бекітілген соңғы шешімді дайындады. Соңғы шешім қабылданғаннан кейін ол жұртшылыққа және баспасөзге жарияланды. Әр шешімде шешімнің негіздемесі және судьялардың келісімдері көрсетілді, ал келіспейтін судьялар өздерінің жеке пікірлерін білдіруге құқылы болды, барлық шешімдер даудың тараптарының өкілдерінің қатысуымен ашық сотта оқылды. Шешімдер тек Сот отырысы кезінде белгісіз болған жаңа фактілер анықталған жағдайда ғана қайта қаралуы мүмкін еді, бірақ егер фактілер белгілі болса, бірақ абайсыздық салдарынан талқыланбаса, қайта қарастырылмады. Сот "кеңесші пікірлерді" де шығарды, олар Сотты құру туралы Келісімнің 14-бабынан туындады, онда "Сот Кеңес немесе Ассамблея жіберген кез келген дау бойынша кеңесші пікір бере алады" делінген. Гудрич мұны құрастырушылардың Сотқа тек кеңес беру өкілеттігін бергенін, міндетті емес екенін көрсететінін түсіндірді. Сот судьясы болған Мэнли Отмер Хадсон кеңесші пікір "өз мақсатына сай болды. Бұл кеңес беру. Бұл ешқандай шешім емес, сондықтан ол ешқандай мемлекет үшін міндетті емес" деді, бірақ Шарль Де Висшер белгілі бір жағдайларда кеңесші пікір Ұлттар Лигасы Кеңесі үшін және кейбір жағдайларда жеке мемлекеттер үшін міндетті болуы мүмкін деп мәлімдеді, ал М. Политис Соттың кеңесші пікірлері міндетті шешіммен тең деп келісті. 1927 жылы Сот осы мәселені қарастыру үшін комиссия тағайындады, ол "іс жүзінде дауласушы тараптар болған жағдайда, даулы және кеңесші істер арасындағы айырмашылық номиналды ғана, сондықтан кеңесші пікірлер міндетті емес деген пікір көбінесе теориялық сипатта" деп хабарлады. Іс жүзінде кеңесші пікірлер көбінесе орындалды, себебі бұл "революциялық" халықаралық соттың шешімдері орындалмаса, оның беделіне нұқсан келтірілуі мүмкін деген қорқыныш болды. Сот кеңес беруден аулақ болу құқығын сақтап қалды және оны кейде пайдаланды.
Хатшы және тіркелім
Сотта судьялардан басқа, сот хатшысы және оның хатшылығы, сот кеңсесі де болды. Сот 1922 жылғы 30 қаңтарда процедураны белгілеу және сот қызметкерлерін тағайындау үшін ашылған алғашқы отырысына жиналғанда, Ұлттар Лигасының Бас хатшысы Ассамблея арқылы шұғыл қаулы қабылдады. Осы қаулыға сәйкес, Лиганың лауазымды адамы мен оның қызметкерлері тиісінше сот хатшысы және сот кеңсесі болып тағайындалды. Алғашқы сот хатшысы – Аке Хаммаршёльд болды. Гаагада тұруы міндетті болған хатшыға тиімді хатшылық құру жоспарын әзірлеу, мүмкіндігінше аз штаттық бірліктерді пайдалану және шығындарды азайту міндеті жүктелді. Осыған байланысты, ол хатшылықтың әрбір мүшесін белгілі бір бөлімнің басшысы етіп тағайындады, соның арқасында штаттық бірліктердің нақты саны сот кеңсесіне әсер етпей, қажет болған жағдайда ұлғайтылып немесе азайтылып отыруға болатын. 1927 жылы сот хатшысының орынбасары лауазымы құрылды. Оның міндеті сот үшін құқықтық зерттеулер жүргізу және сот кеңсесіне келіп түскен барлық дипломатиялық хат-хабарларға жауап беру болды. Бірінші сот хатшысының орынбасары – Пол Руеггер. Ол 1928 жылғы 17 тамызда отставкаға кеткеннен кейін Хулио Лопес Оливан оның орнына таңдалды. 1931 жылы Оливан Хаммаршёльдтің орнына сот хатшысы болып тағайындалды, ал оның орнына М. Л. Дж. Х. Йорстад келді. Сот кеңсесінің үш бас лауазым иесі – сот хатшысы мен оның орынбасарынан кейін үш редакциялық хатшы болды. Бірінші редакциялық хатшы, Редакциялық хатшы деп аталды, ол соттың басылымдарын (соның ішінде судьялар ғана алатын құпия бюллетень) және соттың құзырлығын анықтайтын заңдық ережелерді, сондай-ақ соттың жылдық есебін қамтитын ресми журналдың D және E бөлімдерін дайындаумен айналысты. Екінші редакциялық хатшы, Ауызша хатшы деп аталды, негізінен сот отырыстарының ауызша аудармасы мен аудармасымен айналысты. Ашық отырыстар кезінде оған аудармашылар көмектесті, ал жабық отырыстар кезінде тек ол, сот хатшысы және оның орынбасары ғана қатысатын. Осы міндетіне байланысты Ауызша хатшы сот хаттамаларының ауызша түсіндірмелерін, сотқа ұсынылған істер мен сұрақтарды қамтитын ресми журналдың C бөлімін жазумен де айналысты. Үшінші хатшы, яғни Жазбаша хатшы, сот ісінің жазбаша аудармасымен айналысты, ол «көп және көлемді» болды. Оған басқа хатшылар мен оның тілінен басқа тілдерге аудармашылар көмектесті. Барлық хатшылар ағылшын және француз тілдерін еркін білуі және неміс және испан тілдерін меңгеруі керек болды. Сот кеңсесі бірнеше бөлімге бөлінді: Мұрағат, Есеп және Қамтамасыз ету бөлімі, Баспа қызметі және Көшіру бөлімі. Мұрағатқа соттың құжаттарын және соттың өзі пайдаланатын құқықтық мәтіндерді тарату қызметі кірді және оны ұйымдастыру ең қиын бөлімдердің бірі ретінде сипаттады. Есеп және Қамтамасыз ету бөлімі соттың жылдық бюджетін алу және бөлу туралы өтініштерді қарастырды. Бюджетті сот хатшысы дайындады, сот бекітті және Ұлттар Лигасына ұсынды. Лейдендегі бір баспаханадан басқарылатын Баспа бөлімі соттың басылымдарын тарату үшін құрылды. Көшіру бөлімі стенография, машинкамен теру және көшіру қызметтерін қамтиды, сонымен қатар сот хатшысы мен судьялардың хатшылары, сөзбе-сөз жазбалар жасай алатын жедел хабаршылар және көшірушілер кірді. Бөлімдердің ең кішісі болып табылатын ол соттың жұмысына байланысты 12 мен 40 қызметкерден тұрды.
Құзыреті
Соттың құзыреті көбінесе ерікті болды, бірақ кейбір жағдайларда "міндетті құзыреті" болды, және мемлекеттерге істерді оларға жіберу талап етілді. Бұл үш көзден туындады: Ұлттар Лигасының Факультативтік тармағы, жалпы халықаралық конвенциялар және "ерекше екіжақты халықаралық шарттар". Факультативтік тармақ – сотты құру туралы хаттамаға қосылған тармақ болды, ол барлық қол қоюшы мемлекеттерге белгілі бір дауларды сотқа жіберуді талап етті, нәтижесінде міндетті үкімдер шығарылды. Соттың ұқсас құзыреті бар шамамен 30 халықаралық конвенция болды, оның ішінде Версаль шарты, Әуе қатынасы туралы конвенция, Сен-Жермен шарты және Ұлттар Лигасы қол қойған барлық мандаттар. Сондай-ақ, екіжақты халықаралық шарттарға дауларды сотқа жіберуге мүмкіндік беретін тармақтар енгізілуі күтілді; мұндай ережелер Чехословакия мен Австрия арасындағы, сондай-ақ Чехословакия мен Польша арасындағы шарттарда кездесті. Өмір бойында Сот өз құзыретін мүмкіндігінше кеңейтті. Қатаң айтқанда, Соттың құзыреті тек мемлекеттер арасындағы дауларға ғана қатысты, бірақ егер екінші мемлекет жеке тұлғаның ісін сотқа әкелсе, ол мемлекет пен жеке тұлға арасындағы дауларды жиі қабылдады. Ол екінші мемлекет өзінің құқықтарын қорғайды деп мәлімдеді, сондықтан дау екі мемлекет арасындағы дауға айналды. Соттың "дипломатиялық жолмен қанағаттанарлық шешілмейтін" даулар үшін арналғаны туралы шарт, іс сотқа әкелінетін алдында дипломатиялық талқылаулар өткізілгенін дәлелдеуді талап етпеді. "Қарыз істерінде" ол халықаралық құқық бұзылған деген айыптама болмаса да, талапқа халықаралық элемент бар екені дәлелденбесе де, құзыреттілігін жариялады. Сот өзін Ұлттар Лигасының Ковенанттары "егер дәлелденсе, халықаралық міндеттемелерді бұзуға алып келетін кез келген фактінің болуы" туралы істерде құзыреттілікке ие болуға рұқсат беретінімен ақтады және фактінің "кәдімгі түрде кез келген болуы мүмкін" болғандықтан, дау муниципалдық құқыққа қатысты болса, құзыреттілігі бар екенін айтты. Муниципалдық құқық халықаралық құқық бойынша даудың қосымша мәселесі ретінде қарастырылуы мүмкін екендігі бұрыннан белгілі болғанмен, "Қарыз істері" муниципалдық құқықты халықаралық мәселелерді қолданбастан талқылады.