Халықаралық құқық
-
Заңдық өкілеттік және мемлекеттік құзыреттілік
Заңдық құқық өкімі: анықтама, түрлері (жергілікті, мемлекеттік, федералдық). Халықаралық заң, конституциялық құқық негіздері. Әділет енгізу билігі.
-
Біріккен Ұлттар Лигасының Мандат жүйесі және аумақтық басқару
Лига Ұлттары Мандаты: Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін халықаралық құқық бойынша аумақтарды басқару. Төңкерілген құқықтар, БҰҰ-ға өтуі.
-
Танылмаған мемлекеттер және микроұлттар
Микроұлттар – мойындалмаған мемлекеттер. Олардың құрылу себептері, мақсаттары, қызметтері мен халықаралық құқықтағы жағдайы туралы ақпарат.
-
1933 жылғы Америка мемлекеттерінің мемлекеттік мәртебе туралы келісімі
1933 ж. Американ мемлекеттерінің шартнамасы: мемлекеттік мәртебе, өзін-өзі анықтау, халықаралық құқықтық тану. Софонисба Престон Бреккенридж – алғашқы әйел делегат.
-
1922-1946 жылдар аралығындағы Халықаралық сот
Халықаралық Әділет Сарайы (1922-1946): тарихы, құрылуы, қызметі, істері. Ұлттар Лигасына қарасты сот, маңызды жағдайлар мен кеңестер.
-
Халықаралық шарттар және келісімдер
Халықаралық құқық бойынша мемлекеттер арасындағы келісімдер, шарттар мен халықаралық келісімдер туралы мағлұмат. Құқықтық міндеттемелер, шарт түрлері.
-
Халықаралық құқықта аумақтық тұтастық принципі
Аумақтық тұтастық – халықаралық құқық қағидаты. Елдердің шекарасын қорғау құқығын, күш қолдану арқылы аумақтарды аннексиялауға тыйым салады. БҰҰ Хартиясында бекітілген.
-
Әлем елдері мен тәуелді аумақтары континенттер бойынша тізімі
Әлем елдері: тәуелсіз мемлекеттер, тәуелді аумақтар, БҰҰ мүше елдері, жартылай мойындалған мемлекеттер, континенттер бойынша тізім. Туларымен! 🌍🇰🇿
-
Теңіз құқығы және оның қолданылуы
Теңіз құқығы: кемелер, теңіз даулары, халықаралық шарттар, жағалау сулары, мемлекеттер арасындағы қатынастар. БҰҰ Теңіз құқығы конвенциясы.
-
Халықаралық құқық бұзушылыққа жауап ретіндегі шаралар
Халықаралық құқық бұзушылыққа жауап ретіндегі шаралар: жазалау мақсатындағы өзбекстік шабуылдар, шарттары мен шектеулері. Соғыс заңдарындағы өзбекстік шаралар.
-
Шағын мемлекеттер және олардың ерекшеліктері
Шағын мемлекеттер: анықтама, сипаттамалары, халықаралық құқықтағы мәселелер. Андорра, Лихтенштейн, Ватикан сияқты мемлекеттер туралы ақпарат.
-
Соғысқа себеп болатын жағдай немесе сылтау
Соғысқа себеп болатын немесе ақтауға қолданылатын оқиға – casus belli. Халықаралық құқықтағы маңызды түсінік, соғыс жариялау себебі.
-
Демаilitarizatsiyalangan аймақтар және олардың мақсаты
Әскери қызметке тыйым салынған аймақтар – демилитаризация аймақтары (DMZ) туралы біліңіз. Солтүстік және Оңтүстік Корея, ғарыш, Антарктида мысалдары.
-
Аумақтық юрисдикциядан босатылу және халықаралық құқық
Экстерриториалдық құқық: халықаралық заңда жергілікті заңнан босатылу. Дипломаттар, мемлекет басшылары, кемелерге қолданылады. Тарихы, қағидалары.
-
Тәуелді аумақтар және олардың мәртебесі
Тәуелді аумақтар: толық тәуелсіздігі жоқ, мемлекеттен тыс аймақтар. Әкімшілік тәуелділік, автономия, колониялар туралы мағлұмат. Құқықтық мәртебесі.
-
Халықаралық қатынастардағы протекторат: 17 ғасырдан бергі британдық үлгілер
Халықаралық қатынастардағы протекторат – қорғаушы мемлекеттің басқа елді қорғауы. Тәуелсіздігін сақтап, ішкі істерін басқарады, бірақ жоғары билікті мойындайды.
-
Халықаралық ғарыш құқығының негізі
Халықаралық ғарыш құқығының негіздері: 1967 жылғы шарты, ғарыштағы қару-жарақ, бейбіт мақсаттағы зерттеулер, мемлекеттердің тең құқығы. 🚀⚖️
-
Саяси шекаралар мен аумақтық белгілеулер
Мемлекеттік шекаралар: географиялық белгілеу, саяси келісімдер, бақылау түрлері. Шекаралардың қалыптасуы, ашық және қорғалған аймақтар туралы ақпарат.
-
Иеліксіз жерлер: Халықаралық құқықтағы "терра нуллиус" ұғымы
Terra nullius – халықаралық құқықтағы "ешкімнің жері" ұғымы. Осы принцип бойынша мемлекеттерді жерді иеленуге қалай құқылы екенін біліңіз. Бир-Тавил, Антарктида жайлы ақпарат.
-
Соғыс жариялау рәсімі
Соғыс жариялау – мемлекеттер арасындағы соғыс жағдайын ресми түрде хабарлау. Заңдық жауапкершілік елдерде әртүрлі, көбінесе басшы жасайды.
-
Ортақ Дұшпанға Қарсы Ырысқыластық (Ortak Dushmangha Qarsy Ыrysqylastyq)
Совместная война: анықтама, халықаралық құқықтағы маңызы, одақтас емес мемлекеттердің қатысуы. Төртінші Женева конвенциясы бойынша қорғау шаралары.
-
Мемлекеттік шекарадан тыс құқықтық юрисдикция
Экстерриториялық юрисдикция: мемлекеттің шекарасы за пределами билігі. Келісім немесе күш арқылы қолданылады. Құқықтық мәселелерді шешуде маңызды.
-
Халықаралық құқықтың өзгертілмейтін қағидалары
Халықаралық құқықтың ерекше қағидалары – jus cogens, геноцид, қарақшылық, құлдық, агрессия, азаптау сияқты іс-әрекеттерге тыйым салады. Ешқандай ел бұл қағидалардан бас тарта алмайды.
-
Бейбіт келісімшарттар мен соғыстың аяқталуы
Бейбіт келісім – соғыс аяқталғаннан кейін елдер арасындағы ресми бітім шарты. Құқықтық жағдайды тоқтату, келесі қадамдарды айқындау маңызды.
-
Тәуелсіз қарсы тапсыру түрі
Тәуелсіз қарсы тапсыру – жауға ешқандай кепілдік берілмейтін толық бас илу. Психологиялық қысым, жеңіс мүмкіндігі, халықаралық құқық қарастырылады.
-
Теңіздердің еркіндігі: Халықаралық құқық тұрғысынан
Теңіз құқығы: Теңіздерде еркін жүзу принципі, соғыстың алдын алу. Халықаралық келісімдермен ғана шектелуі мүмкін. Уилсонның 14 тармағынан.
-
Халықаралық құқықта құжатты бекіту рәсімі
Халықаралық құқықта ратификация – мемлекеттің келісімге байланысуға ресми келісімін білдіретін маңызды процесс. Ішкі мақұлдау мен заңнамалық актілерге жол ашады.
-
Қарулы күштері жоқ тәуелсіз мемлекеттер
Әскери күші жоқ тәуелсіз мемлекеттер тізімі. Қорғаныс басқа елге жүктелген немесе әскери альтернативі бар аймақтар кірмейді. Монако, Исландия сияқты елдер туралы ақпарат.
-
Соғыс әрекеттеріне қатысушы тараптар
Соғыс әрекеттеріндегі тараптар: «белгериент» терминінің мағынасы, бейтарап елдермен айырмасы, соғыс заңдарындағы жауапкершілік.
-
Қарулы қақтығыс құқығы: Соғысқа қатысу шарттары
Жұмысқа қатысу құқығы (jus ad bellum) – соғыс бастау шарттарын анықтайтын халықаралық құқық қағидалары. БҰҰ хартасы негізгі ережелерді белгілейді.
-
Халықаралық құқықтағы өздік қорғаныс және күш қолдану шектеулері
Халықаралық құқық, соғыс себептері, БҰҰ Хартиясы, өздік қорғаныс құқығы туралы маңызды мәліметтер. Әділетті соғыс негіздері мен БҰҰ-ның рөлі талданды.
-
Теңіз құқығының тарихы мен халықаралық ережелері
Теңіз құқығы: халықаралық заң, теңіздік кеңістіктегі мемлекеттердің құқықтары мен міндеттері, UNCLOS конвенциясы, тарихы және маңызы.
-
Үкімет басшылары арасындағы келісімдер
Мемлекет басшыларының келісімі: мақұлдау жолы, заңдық күші, АҚШ тәжірибесі. Халықаралық міндеттемелерге қатысудың маңызды құралы.
-
Шетел әскерлерінің құқықтық мәртебесі туралы келісімдер
Келісімдердің маңызды түрі: әскери күштердің статусы туралы келісім (SOFA). Қонақ елдегі әскери құрылымдардың құқықтарын анықтайды. Халықаралық құқық бойынша әскери оккупациядан өзгеше.
-
Халықаралық қатынастарда өзаралық принцип
Қарымдылық қағидаты – халықаралық қатынастар мен келісімдерде маңызды. Бұл принцип елдер арасындағы жеңілдіктер, құқықтар мен санкциялардың өзара қайтарылуын қамтиды.
-
Ай келісімі: 1979 жылғы шарттың мазмұны мен қазіргі жағдайы
Ай келісімі: 1979 ж. жасалған, Ай мен ғарыш денелеріндегі қызметті реттеуге бағытталған халықаралық шарт. Қазіргі уақытта кеңінен қолданылмайды, ресурстардың мемлекеттік меншікке өтуіне тыйым салады.
-
Қорғаныс соғысы және соғыстың әділдігі критерийлері
Соғыстың қорғаныс түрі – халықаралық құқықтағы өзін-өзі қорғау құқығы. БҰҰ Хартиясының 51-бабында бекітілген. 1812 жылғы соғыс мысалы.
-
Халықаралық дәстүрлі құқық: мемлекеттер арасындағы қолданылуы
Халықаралық әдеттегі құқық – мемлекеттер арасындағы маңызды құқықтық көз. Оның қалыптасу шарттары, мемлекеттік тәжірибе мен opinio juris принциптері түсіндіріледі.
-
Құқықтық мақсатта қолданылатын "Erga Omnes" ұғымы
Erga omnes құқықтары: мағынасы, қолданылуы, халықаралық құқықтағы орны. Бұл құқықтар барлық тараптарға қатысты, келісімшартсыз да қорғалады.
-
Саяси бірліктер арасындағы өзара құрмет принциптері
Заңдағы «комитет» – мемлекеттер, соттар арасындағы өзара құрмет пен әрекеттерді тану принципі. Егемендік теңдігіне негізделген, қайырлымдылық қағидасы.
-
1978 жылғы Мемлекеттердің келісімдер мүрагерлігі жөніндегі Вена конвенциясы
1978 ж. жасалған Вена конвенциясы мемлекеттердің келісімшарттарға қатысу құқығын реттейді. Жаңа тәуелсіз мемлекеттерге жеңілдіктер, бөлінген мемлекеттерге – міндеттемелер қарастырылған.
-
Халықаралық құқық көздері және оларға қатысты ғылыми теориялар
Халықаралық құқық көздері: келісімдер, әдет-ғұрыптар, қағидалар, сот шешімдері, ғылыми еңбектер. Халықаралық сот статутының 38-бабына шолу.
-
Қылмыстық юрисдикция: анықтама және мемлекеттер аралық қатынастар
Қылмыстық юрисдикция: мемлекеттік соттардың қылмыстық істерді қарау құқығы, федералдық және штаттық соттар арасындағы қатынастар, халықаралық құқық.
-
Рим және халықаралық құқықтағы "Uti possidetis" принципі
Uti possidetis: рим және халықаралық құқықтағы жерді иелену қағидасы. Дауларды шешу, жерді қорғау және иелікті сақтау туралы маңызды ақпарат.
-
Кальво доктринасы: Халықаралық инвестициялық даулар және ұлттық заңдық егемендік
Кальво доктринасы: халықаралық инвестициялық дауларды инвестиция орналасқан елдің юрисдикциясы шешеді. Шетелдік инвесторларға елдік соттар арқылы қорғаныс.
-
Корнелис ван Бейнкерсхук: Теңіз құқығын дамытушы және голланд құқықтанушысы
Корнелис ван Бейнкерсхок: голландский юрист, теоретик права, реформатор римского права и международного права. Труды, вклад в юриспруденцию.
-
Көтеріліс тізбегі: Халықаралық қақтығыстар мен одақтастықтардың қаупі
Көлік одақтары халықаралық қатынастардағы мемлекеттер арасындағы қақтығыс қаупін арттырады. Өзара қорғаныс келісімдері соғысқа көп мемлекетті тартуы мүмкін.
-
Visit and Search
-
Бөлінген Егемендік: Жаңа Әлемдік Рет пен Ұлттық Өкілдіктердің Ықпалдасуы
Бөлшектелген егемендік: мемлекеттердің өзара әрекеттесуі, жаһандық басқару, егемендіктің бөлісуі, Anne-Marie Slaughter теориясы, халықаралық ынтымақтастық.
-
Мемлекеттік сенім және құқық нормалары
Құқық, адам сенімдерімен реттеледі: Opinio juris – заңдық міндеттеме деп саналатын іс-әрекеттерге сенім. Халықаралық құқықта маңызды роль атқарады.
-
Paris Convention of 1919
-
БҰҰ-дан шығу мүмкіндігі және халықаралық құқық
БҰҰ-дан шығу туралы хартада ереже жоқ. Халықаралық құқық бойынша, жағдай өзгерсе ғана мемлекет шыға алады. Бұл өте сирек кездеседі.
-
Кеңес беруші әрекеттер және халықаралық құқық
Әскери араласу халықаралық құқықпен реттеледі. БҰҰ жарғысы күш қолдануға тыйым салады, бірақ қауіпсіздік кеңесінің санкциясымен немесе өзіне-өз қорғаныс үшін рұқсат етіледі.
-
Халықаралық жеңілдіктер және жалға берулер: тарихы мен заңдық мәселелері
Халықаралық қатынастардағы жеңілдіктер, мемлекеттік құқықтарды шетелдік жеке тұлғаларға беруді білдіреді. Халықаралық құқықта реттелмейді, бірақ мемлекеттік заңмен басқарылады.
-
Халықаралық құқық жүйесі және Біріккен Ұлттар Ұйымының рөлі
Халықаралық құқық жүйесі мемлекеттердің қарым-қатынасын реттейді. Басты субъектілер – мемлекеттер, халықаралық ұйымдар мен жеке тұлғалар да болуы мүмкін.
-
Ұлттардың болу құқығы: тұжырымдамалық талдау
Ұлттардың болу құқығы – мемлекеттің негізгі қағидасы. Ренанның пікірінше, ұлт мүддесі үшін жеке құрбандыққа барғанда мемлекет құқықтық негізге ие болады. Халықаралық құқықта мойындалмаған.
-
Келісімдерді өзгертуге қатысты "rebus sic stantibus" доктринасы
Clausula rebus sic stantibus: келісімшарттарды өзгерген жағдайларға байланысты тоқтатуға мүмкіндік беретін құқықтық қағида. Халықаралық құқықтағы маңызды түсінік.
-
Халықаралық соттың қарауына түсетін мәселелер
Халықаралық соттың құзыреті: мемлекеттер аралық даулар мен халықаралық құқық мәселелері бойынша консультативтік пікірлер. Келісім – негізгі принцип!
-
Жарлық келісім: мазмұны мен ерекшеліктері
Келісімдердегі аяқталмаған келісімдер: мақұлдаудың шарттары, бағасы, мөлшері және дауларды шешу жолдары. Халықаралық құқықтағы ролі.
-
Шет мемлекет азаматтарына құқықтар мен жеңілдіктер беру шарты
Капитуляциялар: шетел азаматтарына берілген құқықтар мен жеңілдіктер. Осман империясы және Аббасид халифаты дәуірінен мысалдар. Тарих, құқық, келісімдер.
-
Шетел әскерлерінің құқықтық мәртебесі туралы заңдар
Шетел әскерлері заңы: елдер арасындағы әскери құқық мәселелері, қылмыстық юрисдикция, әскерилердің құқығы мен міндеттері туралы маңызды ақпарат.
-
Мемлекеттік қылмыс: анықтама, себептері мен бақылау мүмкіндіктері
Мемлекеттік қылмыстар: заң бұзушылықтар, халықаралық құқықтарға қарсы әрекеттер. Тергеу қиындықтары, мемлекеттік аппараттың ролі талданды.
-
Халықаралық құқықтың даму тарихы
Халықаралық құқықтың тарихы: мемлекеттер аралық қатынастардың қалыптасуы, көне дәуірден бастау, Рим құқығының ықпалы. Басты ұғымдар мен даму жолдары.
-
1930 жылғы ұлттық заңдар қақтығысы туралы конвенцияның салдары
1930 ж-ғы ұлттық заңдар қақтығысы туралы конвенциясы: «Басты ұлттық ережесі» – дипломатиялық қорғауды шектейді. Екі ұлтты азаматтарға қатысты мемлекеттік құқықтар.
-
Халықаралық теңіз құқығында кеме қадамының еркіндігі
Теңіз құқығындағы кемелердің еркін жүзуі – халықаралық заңмен қорғалатын, кез келген мемлекеттік туы бар кеменің теңізде еркін қозғалу құқығы.
-
Халықаралық құқықта мемлекеттің жауапкершілігі және зиян келтіруге байланысты жауапкершілік
Мемлекеттің халықаралық құқықтағы жауапкершілігі: бұзушылықтар, салдары, мемлекеттік органдардың жауаптылығы. Құқықтық нормалар мен шаралар туралы ақпарат.
-
Адамзатқа қарсы қылмыс жасағандардың құқықтық жағдайы
Құқықтық термин: «адамзаттың жауы». Бұрын қаңсықтар мен құл сатушылар заң қорғауынан тыс саналған, кез келген ел тарапынан жазаланатын. Теңіз заңдары тарихы.
-
Innocent passage
-
Lotus case
-
English school of international relations theory
-
Immunity from prosecution (international law)