Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк косметолог және Max Factor компаниясының негізін қалаушы, 1877 жылы туған поляк-американдық эмигрант Макс Фактор аға (15 қыркүйек 1877 – 30 тамыз 1938), тумысымен Максимилиан Факторович, поляк-американдық.
Polish beautician and founder of Max Factor
the Polish American emigre born 1877
Max Factor Sr. (September 15, 1877 – August 30, 1938), born Maksymilian Faktorowicz, was a Polish American
Ерте өмір
Польшалық еврей тегінен шыққан Фактор Здуньская-Вола қаласында Абрахам Факторовичтің (1850/52 – 1938 жылға дейін) және Сесилия Вроцлавскаяның отбасында дүниеге келген. Оның әкесі, қажырлы еңбек еткен азық-түлік дүкеншісі, раввин немесе тоқыма фабрикасының жұмысшысы (ақпарат көзіне байланысты) төрт баласына формалды білім беруге шамасы келмеді. Сегіз жасқа келгенде Фактор тіс дәрігерінің және фармацевттың көмекшісі болып жұмыс істеді. Тоғыз жасында Польшаның орталық бөлігіндегі Лодзь қаласында шаш жасаушы және косметика шеберінің оқушысы болды. Осы тәжірибе оған Берлиндегі Антон компаниясында, жетекші шаштараз және косметика жасаушыда жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Он төрт жасқа келгенде ол Мәскеудегі Корпо шаш жасаушысының және Императорлық Ресейдің Ұлы операсының косметикашысы болып жұмыс істеді. Ол он сегіз жасынан жиырма екі жасқа дейін Ресей империясының армиясында міндетті әскери қызметін өтеді, онда госпитальдық корпусқа кірді. Қызметтен босатылғаннан кейін, ол Рязань қаласында қолмен жасалған румяна, кремдер, парфюмерия және шаштар сататын дүкен ашты. Ол Ресей ақсүйектері үшін өнер көрсететін көшпенді театр труппасы Фактордың косметикасын қолданғанда кеңінен танылды. Ресей билігі Факторды патша отбасының және Императорлық Ресейдің Ұлы операсының ресми косметика маманы етіп тағайындады, бұл оның қатаң бақылауда болуына әкелді. Ол Эстер Розаға (ол оны Лиззи деп атады) үйленді және 1904 жылдың басына қарай Фреда, Сесилия және Дэвис деген үш балалары болды. 1904 жылы Ресей империясында күшейіп келе жатқан еврейлерге қарсы қуғын-сүргін туралы алаңдап, ол әйелімен бірге ағасы Натан мен інісі Фишельге Америкаға баруға шешім қабылдады. Патшалық қызметінен босатылмау қаупін сезіне отырып, ол досының көмегімен Карловы-Вариде демалысқа шығуға шара жасады. Тағы бір дереккөз бойынша, ол отбасымен бірге қыраулы ормандар арқылы кеме күтіп тұрған портына қашып кеткен. Отбасымен кездескеннен кейін олар S. S. Moltke III кемесімен үшінші класс вагонда саяхаттап, 1904 жылдың 25 ақпанында Эллис аралында тіркелді; ол өзімен 400 АҚШ доллары алып келді. Олар Миссури штатының Сент-Луис қаласына қоныстанды.
Factor, of Polish Jewish descent, was born in Zduńska Wola to Abraham Faktorowicz (1850/52 before 1938) and Cecylia Wrocławska. His father, a hard working grocer, rabbi, or textile mill worker (depending upon the source), could not afford a formal education for his four children. By the age of eight years, Factor was working as an assistant to a dentist and pharmacist. At the age of nine, he was apprenticed to a wig maker and cosmetician in Łódź, in central Poland. That experience enabled him to gain a position at Anton's of Berlin, a leading hairstylist and cosmetics creator. By the age of fourteen, he was working at Korpo, a Moscow wig maker and cosmetician to the Imperial Russian Grand Opera. He spent the years from age eighteen to twenty two undertaking his compulsory military service in the Imperial Russian Army, where he served in the Hospital Corps. Upon his discharge, he opened his own shop in the town of Ryazan, selling hand made rouges, creams, fragrances, and wigs. He became well known when a traveling theatrical troupe wore Factor's cosmetics to perform for Russian nobility. The Russian nobility appointed Factor the official cosmetics expert for the royal family and the Imperial Russian Grand Opera, an honor which led to him being closely monitored. He married Esther Rosa (whom he called Lizzie) and by early 1904 they had produced three children, Freda, Cecilia and Davis. By 1904, concerned about the increasing anti Jewish persecution developing in the Russian Empire, he and his wife decided to follow his brother Nathan and uncle Fischel to America. Worried that he would not be released from his royal service, he arranged with the assistance of a friend to take a rest cure at Karlovy Vary. According to another version he escaped with his family through the frosty woods straight into the harbor with a waiting ship. After meeting up with his family they traveled in the steerage class on board the S. S. Moltke III and were processed at Ellis Island on February 25, 1904; he had US$400 in his possession. They settled in St. Louis, Missouri.
Құрама Штаттардағы өмір
Ол өзінің румяндары мен кремдерін 1904 жылғы әлемдік көрмеде, жаңадан жазылған Макс Фактор деген атпен сатты. Оның серіктесі барлық тауарын ұрлап, кірісін де алып кетті. Ағасы мен әкесінің көмегімен Фактор қалпына келді және шаштараздық дүкен ашты. 1904 жылдың тамызында Макс пен оның әйелі төртінші балаларын, Фрэнсис "Фрэнк" Факторды дүниеге әкелді. Бірақ 1906 жылдың 17 наурызында оның әйелі есінен танып, миға қан құйылудан көз жұмды. Төрт баласына ана іздеп, 1906 жылдың 15 тамызында Хума "Гелен" Срадковскаға үйленді. Луи 1907 жылдың 29 тамызында дүниеге келгеніне қарамастан, неке ұзаққа соқпады және ұзақ сот таласына әкеп соқты, нәтижесінде Фактор барлық балаларының күтімін алды.
He sold his rouges and creams at the 1904 World's Fair, operating under the newly re spelled name Max Factor. His partner in the venture stole all of his stock and the profits. With assistance from his brother and uncle, Factor recovered and opened a barber's shop. In August 1904, Max and his wife had their fourth child, Francis "Frank" Factor. However, on March 17, 1906, his wife collapsed and died from a brain hemorrhage. Anxious to provide a mother for his four children, he married Huma "Helen" Sradkowska on 15 August 1906. Despite the birth of Louis on August 29, 1907, the marriage was short lived and ended in a prolonged court battle, as result of which Factor obtained custody of all of his children.
Империя құру
1908 жылғы 21 қаңтарда Фактор көршісі Дженни Кукқа (1 наурыз 1886 – 3 желтоқсан 1949) үйленді. Сол жылы Фактор отбасымен Лос-Анджелеске көшті, өсіп келе жатқан киноиндустриясына тапсырыс бойынша жасалған шаштар мен театрлық макияж ұсыну мүмкіндігін байқады. Бастапқыда ол Оңтүстік Орталық авенюінде дүкен ашып, бизнесін «Макс Фактордың антисептикалық шаш дүкені» деп жарнамалады. 1909 жылы «Max Factor & Company» компаниясын құрғаннан кейін ол көп ұзамай Лейхнер мен Майнордың, екі жетекші театрлық макияж өндірушісінің Батыс жағалауындағы дистрибьюторы болды. Киноның алғашқы жылдары сахналық макияж жеткілікті жұқа жағылмаса, экранда қанағаттанарлық нәтиже бермейтін. Түстері де сәйкес келмейтін. Фактор жаңа фильмдерге арналған макияж жасау үшін әртүрлі қоспалармен тәжірибе жүргізе бастады. 1914 жылға қарай ол киноға арналған алғашқы косметиканы – крем түріндегі жұқа май бояуды, банкаға салынған, 12 түрлі дәл түсте жасалған өнімді шығарды. Театрлық косметикадан айырмашылығы, ол жарылмайды және қабыршақтамайды. Осы үлкен жетістігімен Макс Фактор киномакияж саласындағы авторитетке айналды. Ұзақ өтпей киножұлдыздар «икемді май бояуды» сынап көруге құштар болды, ал кинопродюсерлер Фактордың адам шашынан жасалған шаштарын іздеді. Ол шаштарды ескі вестерн фильмдерін түсірушілерге жалға берді, бірақ оның ұлдарына рөлдер берілуі керек еді. Ұлдары қымбат шаштарды қадағалап отыратын. 1920 жылдары Фактор көптеген косметикалық өнімдерді жұртшылыққа ұсынды және әрбір қыз Max Factor косметикасын қолданып киножұлдызына ұқсауы мүмкін екенін айтты. Бизнестің алғашқы жылдары Фактор актерлер мен актрисаларға өзі жеке өнімдерін жағушы еді. Ол актерлер мен актрисаларды экранда ең жақсы жарықта көрсету үшін макияжды бейімдей білуімен танымал болды. Оның ең танымал клиенттері: Бен Турпин, Глория Свансон, Мэри Пикфорд, Пола Негри, Жан Харлоу, Клодетт Колберт, Бетт Дэвис, Норма Ширер, Джоан Кроуфорд, Люсиль Болл және Джуди Гарланд. Соның нәтижесінде барлық ірі киноактрисалар Голливуд бульварының жанындағы Макс Фактор сұлулық салонының тұрақты клиенттеріне айналды. Макс Фактордың есімі көптеген фильмдердің титрлерінде пайда болды, ал Фактор кейбір эпизодтарда өзі де түсті. Фактор 1912 жылы АҚШ азаматы болды. 1920 жылы Макс Фактор Фрэнк Фактордың ұсынысына келісіп, өнімдерін ресми түрде «макияж» деп атауды бастады. Осыған дейін «косметика» термині қолданылып келді, себебі «макияж» сөзі тек театр актерлері немесе күмәнді беделі бар адамдар қолданатын нәрсе деп есептелді – әдепті қоғамда қолдануға болмайтын.
On January 21, 1908, Factor married Jennie Cook (March 1, 1886 – December 3, 1949), a neighbor. Later that year, Factor moved his family to Los Angeles, California, when he saw an opportunity to provide made to order wigs and theatrical make up to the growing film industry. Initially, he established a shop on South Central Avenue, and advertised the business as "Max Factor's Antiseptic Hair Store." After the foundation of "Max Factor & Company" in 1909, he soon became the West Coast distributor of Leichner and Minor, two leading theatrical make up manufacturers. Greasepaint in stick form—although the accepted make up for use on the stage—could not be applied thinly enough, nor were the colors appropriate, to work satisfactorily on the screen during the early years of movie making. Factor began experimenting with various compounds in an effort to develop a suitable make up for the new film medium. By 1914, he had perfected the first cosmetic specifically created for motion picture use—a thinner greasepaint in cream form, packaged in a jar, and created in 12 precisely graduated shades. Unlike theatrical cosmetics, it would not crack or cake. With this major achievement to his credit, Max Factor became the authority on cosmetics for film making. Soon, movie stars were eager to sample the "flexible greasepaint," while movie producers sought Factor's human hair wigs. He allowed the wigs to be rented to the producers of old Westerns, on the condition that his sons were given parts. The boys would watch the expensive wigs. Factor marketed a range of cosmetics to the public during the 1920s, and insisted that every girl could look like a movie star by using Max Factor cosmetics. In the early years of the business, Factor personally applied his products to actors and actresses. He developed a reputation for being able to customize makeup to present actors and actresses in the best possible light on screen. Among his most notable clients were: Ben Turpin, Gloria Swanson, Mary Pickford, Pola Negri, Jean Harlow, Claudette Colbert, Bette Davis, Norma Shearer, Joan Crawford, Lucille Ball, and Judy Garland. As a result, virtually all of the major movie actresses were regular customers of the Max Factor beauty salon, located near Hollywood Boulevard. Max Factor's name appeared on many movie credits, and Factor appeared in some cameos. Factor became a United States citizen in 1912. In 1920, Max Factor gave in to Frank Factor's suggestion, and officially began referring to his products as "make up." Until then, the term "cosmetics" had been used, because "make up" was considered to be used only by people in the theatre or of dubious reputation—not something to be used in polite society.
Өлім
1938 жылы Фактор ұлы Дэвиспен бірге Еуропаға іссапармен бара жатқанда, Парижде тоқтағанда өмірі үшін ақша талап етілген хат алды. Полиция алдамшылық арқылы қорқытқышты ұстауға әрекеттенді, бірақ келісілген орынға ақшаны алуға ешкім келмеді. Фактор бұл қауіптен қатты қорқып, жергілікті дәрігердің кеңесімен АҚШ-қа оралды, содан кейін төсегіне жатып қалды. Фактор 1938 жылдың 30 тамызында 60 жасында Калифорния штатының Беверли-Хиллс қаласында қайтыс болды.
In 1938, Factor was traveling in Europe on business with his son, Davis, when during a stopover in Paris, he received a note demanding money in exchange for his life. An attempt was made by the police using a decoy to capture the extortionist, but no one turned up at the agreed drop off point to collect the money. Factor was so shaken by the threat that he returned to the US at the behest of a local doctor, where upon arrival, he took to his bed. Factor died on August 30, 1938, at the age of 60, in Beverly Hills, California.
Құрметтер мен сыйлықтар
Кино өнер және ғылым академиясы Макс Факторға 1929 жылы кино индустриясына қосқан үлесі үшін құрметті «Оскар» сыйлығын табыс етті. Сонымен қатар, Макс Фактор Голливудтың Даңқ аллеясында (6922 Голливуд бульвары) жұлдызбен құрметтелген. Макс Фактор «Голливудқа хош келдіңіз!» атты классикалық әнде еске алынады. Клара Боудың жүрек пішіндес ерін жасауына сілтеме жасай отырып, әнде былай делінеді: «Актер болғың келсе / Мистер Факторға бас қой / Ол сенің ерніңді әдемілейді!»
The Academy of Motion Picture Arts and Sciences presented Max Factor with an honorary Academy Award in 1929 for his contributions to the film industry. Additionally, Max Factor is honored with a star on the Hollywood Walk of Fame (at 6922 Hollywood Boulevard). Max Factor is mentioned in the classic song, "Hooray For Hollywood." In a reference to his creation of Clara Bow's heart shaped lips, the song states, "To be an actor / See Mr. Factor / He'll make your pucker look good!"