Кіріспе

Американдық футболшы (1950–2020)

Мэтью Альберт Блэр (20 қыркүйек 1950 – 22 қазан 2020) – американдық футболшы, қорғаушы, Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Миннесота Викингтері» командасы үшін 1974 жылдан 1985 жылға дейін 12 маусым бойы ойнады. Колледж футболында «Солтүстік-шығыс Оклахома A&M Golden Norsemen» және «Айова штатының Циклондары» командалары үшін ойнады.

Алғашқы жылдар

Блэр Гавайидің Хило қаласында дүниеге келген, бірақ орта мектепке барған кезде оның отбасы Огайо штатына көшіп кетті. Оны Цинциннати клубы шақырғанмен, оның оқу көрсеткіштері талапқа сай келмегендіктен, ол Солтүстік-Шығыс Оклахома жас колледжіне түсті.

Колледж мансабы

Блэр солтүстік-шығыс Оклахома A&M футбол командасына қосылды және 1969 жылғы жастар чемпионатының құрамына кірді. Ол футбол арқылы жартылай стипендия ұтып алды, бірақ қалған жартысын алу үшін баскетбол командасына қосылуға мәжбүр болды. Блэрді Флорида, Флорида штаты, Алабама және Айова штаты сияқты көптеген командалар шақырып алды. Джонни Мейджорстың келісінен кейін Блэр Айова штатына түсуге бел буды. Ол 77 рет допты ұстап, бір рет перехват жасап, үш рет допты қайтарып алды. Ол Хула Боул, Шығыс-Батыс Shrine ойыны және Ағалар Боулына шақырылды.

Миннесота викингтері

Блэр 1974 жылғы NFL драфтының екінші раундында 51-ші жалпы таңдаумен «Миннесота Викингс» командасына қосылды. Блэр өзін тез арада NFC-дегі ең үздік және ең жылдам қорғаушылардың бірі ретінде көрсетті, 6 маусым қатарынан (1977–1982) Pro Bowl-ға шақырылды және NFL All Rookie командасына енді. Сонымен қатар, Блэр 1980 жылы All Pro, 1978 жылы All NFC және 1977, 1979 және 1981 жылдары All NFC екінші командасының құрамына ілікті. Ол сонымен қатар ерекше командалар ойыншысы ретінде де көзге түсті, әсіресе оның жоғары жылдамдығы мен уақытты дұрыс бағалау қабілетінің арқасында. Блэр НФЛ тарихында 20 рет допты қайтарудың (blocked kicks) рекордсмені, үшінші орында тұр. Блэр «Викингс» сапында екі рет Супер Боулға қатысты: IX Супер Боул (1974 жылғы маусым) және XI Супер Боул (1976 жылғы маусым), бірақ екеуі де сәйкесінше «Питтсбург Стиллерс» және «Окленд Рейдерс» командаларына жеңіліспен аяқталды. Блэр жарақат алған Рой Уинстонның орнына «Викингс» үшін жаңа маусымын бастады. IX Супер Боулдағы арнайы командалар ойынында Блэр Бобби Уолденнің допты қайтаруын тоқтатып, оны Терри Браун ендзонада ұстады, бұл «Викингс» командасының күні бойы соңғы ұпайы болды, себебі олар қосымша ұпай мүмкіндігінен айырылды. Ол 1976 жылғы «Миннесота Викингс» маусымының маңызды ойыншысы болды, онда команда 11–2–1 есебімен жеңіс оді және НФЛ-де ең аз ұпай жіберген командалардың қатарында екінші орынды иеленді (176 ұпай, ойынға шамамен 12,6 ұпай). Блэр қорғаушы позициясынан бес допты қайтарып алды және екі допты ұстады, ортада Джефф Симон және қарсы жағында Уоли Хилгенберг ойнады. «Викингс» 1976–77 жылғы NFL плей-оффының NFC чемпионатында «Рэмс» командасын тағы да жеңді, осы ойында Блэр екі допты қайтарып алды. 2022 жылы Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы Блэрді PFRA Hall of Very Good Class of 2022 құрамына енгізді.

Өлім

2015 жылғы сұхбатында Блэр өзінің деменцияның ерте көріністерін көрсеткенін мәлімдеді. Ол неврологінің бұл белгілердің себебі шаңқаудың салдарынан туындаған хроникалық травматикалық энцефалопатия (ХТЭ) болуы мүмкін екенін айтқандығын жеткізді. Блэр 2020 жылдың 22 қазанында 70 жасында дүниеден өтті. Оның қайтыс болу себебі бірден жарияланбады, бірақ Блэр соңғы жылдары деменцияның асқынуларымен күресіп келген болатын.