Кіші шошқа – сирек кездесетін түр — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

сүтқоректілер түрі

Түркiлер қорабы
| атауы = Пигмей шошқасы
| тұқымы = Porcula
| ата-анасы = Ходжсон, 1847
| ата-анасын көрсету = 2
| түрі = salvania
| билігі = Ходжсон, 1847
| синонимдері = Sus salvanius
| суреті = Pygmy hog in Assam breeding centre AJT Johnsingh. JPG
| сурет сипаттамасы = Ассамдағы Пигмей шошқасын зерттеу және өсіру орталығында
| статусы = EN
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус анықтамасы =
| статус2 = CITES A1
| статус2 жүйесі = CITES
| статус2 анықтамасы = Адамның араласуы және пигмей шошқаларының табиғи ортасын жою салдарынан, бұл түр 1960 жылдардың басында жойылып кеткен деп есептелді. Алайда, 1971 жылы Ассамдағы Барнади қорығының жанындағы өрттен қашып бара жатқанда, пигмей шошқаларының шағын популяциясы қайтадан табылды. Бүгінде пигмей шошқаларының жалғыз белгілі популяциясы Үндістанның Ассам штатындағы Манас ұлттық саябағында қоныстанған. Ходжсонның пигмей шошқасын жеке тұқым ретінде жіктеуіне қарсылық білдірілді, олар пигмей шошқасының ерекше физикалық қасиеттері "сыртқы" және оның кішкентай дене мөлшерінің нәтижесі ғана екенін, сондықтан бұл белгілер Sus тұқымының басқа өкілдерінен бөліп көрсетуге жеткіліксіз деп санайды. Оның түрлік епітеті salvania – пигмей шошқасы табылған сал ормандарының атынан алынған. Шешім бірауыздан қабылданбаса да, кейін пигмей шошқасы Sus тұқымына жататындығы анықталды және Sus salvanius деп қайта аталды. 2007 жылы жүргізілген генетикалық талдау, үш митохондриялық ДНК локусының өзгеруін және басқа филогенетикалық гипотезалардың қатаң статистикалық тексеруін қоса, Ходжсонның пигмей шошқасы Sus-тан бөлек және ерекше тұқым екендігі туралы бастапқы жіктелуін растады. Талдау сонымен қатар пигмей шошқасының ешқашан жабайы шошқамен немесе басқа Sus түрлерімен топтаспағанын көрсетті.

Сипаттамалары

Пигмей шошқасының терісі сұрғылт қоңыр түсті, ал оның жүні қара қоңыр қылшықтардан тұрады. Оның көз радужкасы қоңыр жаңғақты, және бетінде әдетте ешқандай тегіс бөртпелер болмайды. Басы сүйірленіп, маңдайы мен мойынның артқы жағында шаштарының кішкене шоғы болады. Оның тістері жақсы жетілген, жоғары иілген кәдімгі тістері және дөңгелек ұштарлы азу тістері бар. Ересек еркектердің аузының қабырғаларында үстіңгі кәдімгі тістері көрінеді. Бүгінде бар болғаны 250-ге жуық пигмей шошқасы бар деген болжам бар.

Егемендік және экология

Пигмей шошқалары – бір немесе екі аналығы және олардың балаларынан тұратын шағын отбасылық топтарда өмір сүретін әлеуметтік жануарлар. Олар аумақтық емес, кейде отбасылық топтарда 20-ға дейін жетеді. Ересек еркектер көбінесе жалғыз өмір сүреді және отбасылық топпен емес, бөлек тұрады. Дегенмен, олар жыл бойы негізгі отбасылық топпен байланысты болады. Олар түнде осы ұяларда ұйықтайды, сонымен қатар күндіз шілтір кезінде оларға тығынады, ал қыста жылыну үшін пайдаланады. Ұялар бала туғанда, жаңа туған шошқаларды жасырып, қорғау үшін де қолданылады. Шошқалар сұрғылт-қызғылт түсті болып туады, ал денелерінің бойындағы көңілді сары жолақтармен қоңыр түсті жүні өседі, содан кейін ересек түсіне жетеді. Табиғатта олардың өмір сүру ұзақтығы 8-14 жылды құрайды және 1-2 жастарында жыныстық жағынан жетіледі. Көбейісі жаңбыр маусымы алдында маусымдық түрде жүзеге асады, ал 100 күндік жүктілік кезеңінен кейін аналықтары 2-6 бала туады, орташа бала саны 3-4 шошқаны құрайды. Пигмей шошқалары өздерінің экожүйелерінде маңызды экологиялық рөл атқарады, себебі олар тамақ іздеу үшін мұрындарын пайдалана отырып, өсімдіктердің тұқымдарын ғана емес, сонымен қатар топырақтың сапасын жақсартады. Олар кейде питон, жыртқыш құстар және басқа да ет жейтін жануарлардың жеміріледі. Пигмей шошқаларды сақтау және көбейту бағдарламасы (PHCP) 1995 жылы осы қауіпті түрді және оның өмір сүру ортасын қорғау мақсатымен құрылды. Пигмей шошқаларының аз санын арттыру үшін бағдарламаның негізгі мақсаттарының бірі – түрдің ерте жойылу қаупінен сақтау үшін тұтқындықта көбейту және қайта ортаға жіберу бағдарламасын іске асыру болды. Манас Ұлттық саябағында рұқсат бойынша екі еркек және төрт аналық пигмей шошқасы ұсталып, Үндістандағы Басиштадағы орталыққа жеткізілді, олар қазіргі тұтқындықта көбейту бағдарламасының негізін қалады. Екі жылдан кейін көбейту бағдарламасы өте сәтті болды, пигмей шошқаларының саны 600%-дан астамға өсті және көбейіп жатқан популяцияны орналастыру үшін Намеридегі Потасалиде қосымша көбейту орталығы құрылды. PHCP пигмей шошқаларын көбейту орталығынан тікелей жабайы табиғатқа жіберуге болмайтынын түсінгендіктен, жануарларды жабайы өмірге бейімдеу үшін «жұмсақ жіберу» әдісін қолданады. Алдын ала бейімдеу процесі шамамен бес айға созылады және Потасалидегі арнайы салынған «алдын ала жіберу» орталығында жүргізіледі. Мұнда пигмей шошқалары әлеуметтік топтарға бөлінеді және табиғи ортаға ұқсас жағдайда, табиғи азық іздеу, ұя салу және басқа да табиғи мінез-құлықтармен айналыса алады. Жіберу алдында пигмей шошқалары 2-3 күнге қайта ортаға жіберу орнына әкелінеді, олардың жабайы табиғатқа жіберуге дайындығын қамтамасыз етеді. PHCP тұтқындықта көбейту бағдарламасымен қатар, пигмей шошқаларының табиғи ортасын қалпына келтіру және сақтау жұмыстарын да жүргізеді. Пигмей шошқаларының тіршілігі шөптесін жайлауларға байланысты болғандықтан, PHCP Ассам облысының орман шаруашылығы департаментімен тығыз жұмыс істеп, осы жайлауларды сақтауды қамтамасыз етеді.

Pygmy hogs are social animals that live in small family groups consisting of one or two females and their offspring. They are non territorial, and sometimes family groups can consist of as many as 20 individuals. Adult males are generally solitary and live separately rather than with the family group. However, they do maintain loose contact with the basic family group throughout the year. They sleep in these nests at night, but also retreat to these nests during the heat of the day, and use them to warm up in the winter. The nests are also used for birthing and to hide and protect newborn piglets. Piglets are born greyish pink in color, and develop a brown coat with faint yellow stripes along their body length before they attain their final adult coloring. Their average lifespan is between 8 and 14 years in the wild, and they become sexually mature at one or two years old. Breeding occurs seasonally before the monsoons, and after a gestation period of 100 days, females give birth to litters ranging between two and six offspring, with the average litter size being three to four piglets. Pygmy hogs also fulfill important ecological roles within their ecosystems, since by using their snouts to dig for food, they not only spread seeds from plants, but they also enhance the quality of the soil. They sometimes fall prey to pythons, raptors and other carnivores. The Pygmy Hog Conservation Breeding Programme (PHCP) was formed in 1995 in order to aid the implementation of a broad conservation action for not only this critically endangered species, but for its endangered habitat as well. In an effort to increase the small numbers of pygmy hogs, one of the Programme's main objectives was to implement a captive breeding and reintroduction program in order to protect against possible early extinction of the species. Two males and four female pygmy hogs were caught under permit in Manas National Park and transferred to a facility in Basistha, India, where they became the founders of the current captive breeding program. After two years, the breeding program was so successful that the pygmy hog population had increased by over 600%, and an additional breeding facility was established at Potasali in Nameri in order to house the increasing population. Realizing that the pygmy hogs cannot be released directly from the breeding facility back into the wild, the PHCP utilizes a “soft release” method in order to pre condition the animals to survive in the wild. The pre conditioning process takes about five months, and occurs in a specially constructed ‘pre release’ facility in Potasali. While here, the pygmy hogs are divided into social groups, and live in environments simulated to resemble their natural habitat where they can engage in natural foraging, nest building, and other natural behaviors. Just prior to their release, the pygmy hogs are taken to a reintroduction site where they are maintained for two to three days to ensure their readiness before they are officially released back into the wild. In addition to their captive breeding program, the PHCP is also working to restore and maintain the natural habitat of the pygmy hogs. As the survival of the pygmy hog is dependent on grassland habitats, the PHCP is working closely with forest department officials in Assam to ensure that these grasslands are maintained so that the pygmy hog can be saved.