Кіріспе

Нидерландыдағы арал

Грин (; Батыс фризия: Gryn) – Вадден теңізінде орналасқан, адам тұрмайтын шағын голланд аралшасы, Тершеллингтен оңтүстікке қарай шамамен 12 километр қашықтықта жатыр. Бұл Батыс Фризия аралдарының бірі және Тершеллинг муниципалитетіне қарасты. Аралдың қазіргі ауданы шамамен 0,1 км² құрайды.

Тарих

Орта ғасырларда аралда адамдар тұрған, және оның үстінде қоршаумен қоршалған елді мекен мен монастырь болған. Жағалаудың үздірімсіз эрозиясының нәтижесінде Гринд уақыт өте келе кішірейді. 1287 жылы Сент-Люсияның су тасқыны салдарынан елді мекенге көп зиян келді, жартылай қирады. Содан кейін қала тасталып, сол кезден бастап XVIII ғасырға дейін Гриндте бірнеше шаруалар тұрды, олар өз үйлерін жасанды төбелерге салды. 1800 жылға қарай Гриндтің ауданы 0,25 км² болды, бірақ арал жыл сайын 7 метр жылдамдықпен оңтүстік-шығысқа қарай жылжыды. Сол кезде барлық тұрғындары аралды тастап кетті, және содан кейін оны Тершеллинг тұрғындары қой жаюға және шөп шабуға пайдаланды. Сондай-ақ, онда қараша және теңізқайық жұмыртқаларын жинап жеген. 1916 жылы аралдағы жайылым құқықтарын табиғатты қорғауға арналған Vereniging Natuurmonumenten бірлестігі сатып алды, ол сонымен қатар аралдағы құс колонияларын күзету арқылы жұмыртқа жинауды тоқтатуға тырысты. 1933 жылы Афслютдейк бөгеті салынғаннан кейін, эрозия қарқыны одан да арта түсті. Дегенмен, арал бұрынғыдан кіші болғанымен, бүгінгі күнге дейін сақталды, ал оның қазіргі орналасқан жері Орта ғасырлардағы орнынан оңтүстік-шығысқа қарай жылжыған.

Қазір жемісті

Қазіргі кезде аралда ешкім тұрмайды, тек жаз айларында құс сақтаушылар мен биологтар пайдаланатын қабылдағыштан басқа. Грайнд аралға қауым көпшілігінің кіруіне тыйым салынған. Грайнд аралды бөгеттерден қорғамағандықтан, ол баяу шығысқа қарай жылжиды. Аралды қорғау және оның толығымен жойылып кетуіне жол бермеу үшін шаралар қабылданды: оның оңтүстік жағында бірнеше бөгеттер салынды және 1990 жылдардың басында аралдың солтүстік жағында төменгі құмды бөгет құрылып, нығайтылды. Осыдан кейін, эрозия процесі біртіндеп өсу процесіне ұласты.

Фауна

Батыс Еуропадағы ең ірі сэндвич шағалаларының колониясы Гринд аралында орналасқан: жыл сайын шамамен 10 000 жұп осы аралда көбейеді. Басқалармен қатар, қара шағала, арктикалық шағала, қара үйрек, ақбас үйрек, еуразиялық кескіш, қызыл аяқ, және кейде қысқақұлақты сұңқар да осы аралда көбейеді. Құмды бөгет салу кезінде аралды орман тышқандары мекендеген. Қазіргі уақытта Гриндті "Vereniging Natuurmonumenten" ұйымы басқарады.