Кіріспе

Италиядағы ежелгі римдік су құбыры Аква Анио Новус (лат. "Жаңа Анио су құбыры") – Рим қаласын сумен жабдықтаған ежелгі римдік су құбыры. Аква Клаудия сияқты, оның құрылысын император Калигула 38 жылы бастап, 52 жылы Клавдий аяқтады және оларды 1 тамызда пайдалануға берді. Аква Анио Ветус, Аква Марсия және Аква Клаудиямен бірге ол "Римнің төрт маңызды су құбырының" бірі саналады.

Бағыт

Фронтин оның бастауын Аква-Клаудия бастауына жақын деп сипаттаған, «Сублаценсис жолының қырық екінші шақырымында, Симбрувий ауданында». Су өзеннен алынған, тіпті жаңбыр болмаған кезде де лайлы және түссіз, себебі оның жанында өрісті, өңделген жерлер орналасқан, сондықтан жағалары бекем емес. Кіреберістегі су ағыны күніне 197 000 м³ құрады. Су құбыры басқа су құбырларының жетіспейтін бөліктерін толықтыру үшін, жолы бойындағы шлюздермен басқарылатын қиылыс арналарын пайдаланып, еркін қолданылды, бірақ лайлы болғандықтан, оларды таза емес етті. Судың сапасын жақсарту үшін Траян Субиакодағы вилласын безендіру үшін Нерон салған үш көлдің ең жоғарғы екеуінен қосымша бастаулар қосты, осылайша су құбырының ұзындығы 58 миль 700 қадамға дейін жетті. Көлдер өзендегі бөгеттер арқылы жасалған және римдіктер салған ең биік көлдер болды. Олар орта ғасырларда өзенмен шайылып кетті. Су құбыры Тиволиден жоғары екі арнаға бөлініп, Герикомоға жақын жерде қайта біріктірілді. Via Latina жолының жетінші шақырымынан сүзгіш резервуарынан, ол Аква-Клаудияның аркаларымен, соңғысының үстіне орналасқан арнамен тасымалданды. Бұл Минерва Медика храмының жанындағы Эскилин төбесіндегі үлкен резервуарда аяқталды. Aqua Anio Novus Римге келген барлық су құбырларының ең жоғары су деңгейіне ие болды, бұл оған ең биік аудандарға жетуге мүмкіндік берді, бірақ сонымен қатар басқаларына қарағанда биік көпірлермен жоғары маршрутты қажет етті. Ол туф және кірпіштен салынған.

Көпірлер

Бүгін көрініп тұрған Аква Анио Новус көпірлері: Понте-дель-Арчи, Понте-Арчинелли, Понте-Сант-Антонио және Понте-Баручелли.

Сант-Антонио көпірі

Сан-Антонио көпірі Рим қаласын сумен жабдықтаған ең әдемі су тасымалдау көпірлерінің бірі саналады. Ол Acqua Raminga арнасын кесіп өтеді және бұрынғы заманда жоғалған қасиетті орынның құрметіне аталған. Көпірдің орталық және бастапқы бөлігі opus quadratum материалынан салынған, оның ішінде 32 метр биіктігі мен 10 метр кеңдігі бар әсерлі орталық аркасы ерекше көзге түседі. Көпірдің түрлі тіректерінде құрылыс кезінде, әсіресе көптеген жөндеу жұмыстарында мұжықтардың құралдарын іліп қоюға және тіреуге арналған тіректер көрінеді. Северан дәуірінен кейін көпір кірпішпен қапталған opus caementicium материалымен нығайтылып, төменгі бөлігіне шағын аркалар қосылған. Көпірдің шығыс жағында, арнаға жақын оңтүстік тірегінде ешқашан аяқталмаған тірек аркасының бөлігі сақталған, бұл көпірдің құрылысы барысында бірнеше рет жоба өзгергенін көрсетеді. Көпірдің батыс жағында канал тік бұрылып, ондаған метрге созылып жатады.

Понте Баручелли

Ponte Barucelli (Ponte Diruto деп те аталады) Анио Новус (оңтүстікке қарай) және Аква Клаудия (солтүстікке қарай) үшін Аква Нера ағысын кесіп өтуге арналған 8 метр арақашықтықта орналасқан екі монументальді көпірден тұрады. Екеуі де 38-52 жылдар аралығында салынған. Кейіннен олар тіреулермен және нығайтулармен күшейтіліп, біріккен екі алып құрылымға айналды. Анио Новус көпірінің ұзындығы шамамен 85 метр, ені 10 метр. Аква Нераға арналған негізгі биік және тар аркадан басқа, бірнеше кішкентай аркалары бар. Ол бастапқыда туфтан opus quadratum әдісімен салынған. Бірінші ғасырдың екінші жартысында ол opus mixtum әдісімен күшейтілді, бұл екі шығыс жақ тіреулерінде көрінеді. Үшінші ғасырдың басында солтүстік жағына бір-бірінен тең арақашықтықта тоғыз тікбұрышты тіреулер қосылды, ал оңтүстік жағына өзен төсегіне жақын жерде үш тіреу қосылды, кейіннен батыс жағалауда бес, ал шығыс жағында екі тіреу opus latericium және opus mixtum әдістерімен салынды. Кейіннен екі көпір үш кірпіш аркамен және тіреулермен біріктірілді.