Кіріспе

Orthomyxoviridae тұқымдасына жататын вирустар туысы.

Грипп C вирусы – Orthomyxoviridae вирустар тұқымдасына жататын Gammainfluenzavirus туысының жалғыз түрі, ол басқа грипп вирустары сияқты гриппті қоздырады. Грипп C вирустары адамдар мен шошқаларды жұқтырады. C типіне байланысты грипп, B немесе A типтерімен салыстырғанда сирек кездеседі, бірақ ауыр болуы мүмкін және жергілікті эпидемияларға себеп болуы мүмкін. C типінде 7 РНК сегменті және 9 ақуызды кодтайтын гендер бар, ал A және B типтерінде 8 РНК сегменті және кем дегенде 10 ақуызды кодтайтын гендер бар.

С вирусы

Грипп вирустары - Orthomyxoviridae тұқымдасына жататын вирустар. А, В, С және D грипп вирустары грипп вирустарының төрт антигендік типін білдіреді. Төрт антигендік типтің ішінде А вирусы ең ауыр, В вирусы аз ауыр, бірақ жарылыстарға себеп болуы мүмкін, ал С вирусы көбінесе жеңіл симптомдармен байланысты. D вирусы А және В типтеріндегі айырмашылық деңгейіне ұқсас, ал C және D типтері А және В типтерінен әлдеқайда жоғары деңгейде ерекшеленеді. С және D грипп вирустарының ортақ ата-бабадан шамамен 1500 жыл бұрын, 482 жыл шамасында бөлініп шыққандығы есептеледі. А вирусы жануарлар мен адамдарға жұқтыруы мүмкін, оның табиғи резервуары (табиғи қожайыны) құстар, ал В, С және D вирустарының жануарлар резервуарлары жоқ. Қазіргі уақытта С вирусының алты тұқымы бар, олардың 1896 жыл шамасында пайда болғандығы есептеледі. Бұл вирус тыныс алу жолдары арқылы немесе тірі емес заттар (фомиттер) арқылы адамнан адамға таралуы мүмкін, себебі ол қысқа мерзімге беткейлерде тіршілік ете алады. Грипп вирустарының инкубациялық кезеңі (патогенге ұшырағаннан бастап симптомдардың пайда болуына дейінгі уақыт) салыстырмалы түрде қысқа – 18–72 сағат, және олар тыныс алу жолдарының эпителийлік жасушаларын жұқтырады. Вирусқа байланысты суық тиюге ұқсас симптомдар: қызба (38–40 °C), құрғақ жөтел, мұрыннан шығу (ринорея), бас ауруы, бұлшықет ауруы және жалпы әлсіздік. Вирус бронхит және пневмония сияқты ауыр инфекцияларға алып келуі мүмкін. Кішкентай балалардың бұрынғы әсері аз, антиденелер әлі қалыптаспаған, ал егде саяқтың иммундық жүйесі нашарлайды. Бұл вирустар сонымен қатар жасуша мембранасының бетінде гликопротеиндер деп аталатын белоктарды қамтиды. А және В типтерінде екі гликопротеин бар: гемагглютинин (ГА) және нейраминидаза (НА). А типі осы гликопротеиндердің типтеріндегі айқын айырмашылықтарға негізделген кіші типтерге бөлінеді. С және D типтерінде тек бір гликопротеин бар: гемагглютинин-эстераза-фузия (HEF). Бұл гликопротеиндер вирус пен жасушалық мембраналардың бірігуіне және қосылуына мүмкіндік береді. Бұл мембраналардың бірігуі вирус ақуыздары мен геномының қожайын жасушаға шығуына мүмкіндік береді, содан кейін инфекция пайда болады. С және D типтері ғана эстераза ферментін экспрессиялайды. Бұл фермент А және В типтерінде өндірілетін нейраминидаза ферментіне ұқсас, өйткені олардың екеуі де қожайын жасуша рецепторларын жоюға қатысады. ELISA тесті HEF-ке HI тестінен жоғары сезімталдық көрсетеді. Грипп вирустарының C және D типтері ғана эстераза өндіретіндіктен, In Situ эстераза талдауы C және D типтерін анықтаудың жылдам және арзан әдісін ұсынады. Егер басқа үш типпен қатар Грипп вирусының C типіне де көбірек адамдар тексерілсе, бұрын C типімен байланысты емес инфекциялар анықталуы мүмкін.

Егу

А гриппі вирусының жануарлар қорында барлық белгілі субтиптері бар және ол антигендік өзгеріске ұшырауы мүмкін болғандықтан, осы грипп вирусы пандемия тудыруға қабілетті. А және В гриппі вирустары антигендік қабынуға бейімділігіне байланысты жыл сайын дерлік маусымдық эпидемияларды қозғайды. С гриппі вирусының мұндай қабілеті жоқ және ол адам денсаулығы үшін маңызды қауіп деп есептелмейді. Сондықтан, С гриппі вирусына қарсы егу шаралары жоқ.