Кіріспе
Канадалық саясаткер Дин А. Дель Мастро (1970 жылғы 16 тамызда туған) – Канаданың бұрынғы саясаткері. Ол 2006 жылғы 23 қаңтардан 2014 жылғы 5 қарашаға дейін Канада Парламентінің Коммундар палатасында Консервативтік партиясының мүшесі ретінде Питерборо округін өкілдік етті. 2008 жылғы сайлауда Канаданың сайлау заңын бұзғаны үшін сотталғаннан кейін парламенттен кетті. Бұрын ол Канада Премьер-Министрінің және Үкіметаралық істер министрінің парламенттік хатшысы болып қызмет атқарған.
Dean A. Del Mastro (born August 16, 1970) is a former Canadian politician. He represented Peterborough in the House of Commons of Canada as a member of the Conservative Party from January 23, 2006 until November 5, 2014. He resigned from parliament after being convicted of breaking the Elections Canada Act during the 2008 election. He had previously served as the parliamentary secretary to the Prime Minister of Canada and the Minister of Intergovernmental Affairs.
Ерте өмір және мансап
Дель Мастро Питерборо қаласындағы итальяндық-канадтық отбасында дүниеге келді, Лейкфилдте орта мектепке барып, Адам Скотт колледжін және кәсіптік-техникалық училищені бітірді. Ол Виндзор университетінің Одетт бизнес мектебін бітірген және коммерция бакалаврының құрметті дипломын алған. Дель Мастро отбасы автосалон ашқан, қазір ол автокөліктермен қатар, RV (көшпелі үйлер) сатады. Дель Мастро бұрын Канаданың Либералдық партиясын қолдаған, бірақ 1993 жылғы федералды сайлаудан кейін партияға көңілі тоймағанын айтқан.
Саяси мансап
2005 жылы мамыр айында Дель Мастро Питерборо округі үшін консервативті партияның кандидаттығына ие болды, алты басқа үміткерді жеңіп, бұрынғы партия кандидаттығына ие болған Джеймс Джексонды соңғы дауыс беру кезінде сегіз дауыспен басып өтті. Ол 2006 жылғы федералды сайлауда жеңіске жетіп, Либералдық партияның қарсыласын шамалы айырмамен жеңді. Консерваторлар осы сайлауда азшылық үкімет құрды, ал Дель Мастро Стивен Харпер әкімшілігінің қолдаушысы ретінде парламентке енді. 2008 жылғы сайлауда ол үлкен көпшілік дауысымен қайта сайланды, Харпер үкіметі өкіл орындарын көбейтті, бірақ көпшілікке жете алмады. 2008 жылдың 7 қарашасында ол Канада мұрасы министрінің парламенттік хатшысы болып тағайындалды. Оның веб-сайтына сәйкес, ол сондай-ақ Спорт министрінің парламенттік хатшысы болды. Ол Канада Премьер-Министрінің және Үкіметаралық істер министрінің парламенттік хатшысы қызметін атқарды. Дель Мастро 2006 жылғы Израиль-Ливан қақтығысы кезінде 2006 жылдың тамызында Канаданың Араб қатынастары жөніндегі ұлттық кеңесі ұйымдастырған Таяу Шығысқа парламенттік делегацияға қатысуды жоспарлаған. Ол сапардан соңғы сәтте бас тартты, және бұл шешімнің себептері туралы әртүрлі мәліметтер бар. Кейбіреулер Премьер-Министр кеңсесінің оған Израильді қолдайтын үкіметтің позициясына қарсы келетін сапарға қатыспауға қысым көрсеткенін айтады, бірақ Дель Мастро мұны жоққа шығарып, қауіпсіздік мәселесін атады. Дель Мастро 2010 жылы Либералдық партияның депутаты Массимо Пакетти ұсынған жеке заң жобасына қарсы сөйледі, ол үкіметтен Екінші дүниежүзілік соғыста итальяндық канадалықтарды ұстауға байланысты ресми кешірім сұрауды талап етті. Дель Мастро заң жобасы нашар жазылғанын және үкіметті сот процесіне ұшыратуы мүмкін екенін айтты, сондай-ақ көптеген итальяндық канадалықтар премьер-министр Брайан Малронидің жиырма жыл бұрын берген бейресми кешіріміне қанағаттанғандарын мәлімдеді. Заң жобасы консерваторлардың қолдауысыз Палатада мақұлданды.
Жолаушылар теміржол қызметі
2007 жылы Дель Мастро Харпер үкіметін Питербородан Торонтоға дейінгі жолаушылар пойызы қызметін қайта ашуға көндірді, бұл қызмет Via Rail он жеті жыл бұрын тоқтатылған еді. Оның бағалауынша, жолдың жаңартуына 150 миллион доллар қажет болады және күніне тоғыз жүз адам осы қызметтен пайдаланады. 2008 жылдың ақпан айында қаржы министрі Джим Флаэрти үкіметінің бұл бағытты қайта ашатынын жариялады. Жергілікті халық арасында қолдауға ие болғанымен, бұл жоспар тиімсіз, нашар жоспарланған және тек саяси үлкейту үшін жасалған деп кеңінен сынға түсті. Кейбір басылымдар бұл бағыттың бірнеше консервативті сайлау округтерінен, тіпті Флаэртидің өзінен өтетінін атап өтті. 2010 жылы провинциялық және федералдық үкіметтер тапсырыс берген зерттеу жобаның құны 541 миллион доллардан 1,5 миллиард долларға дейін жетеді деп көрсетті. Дель Мастро бұл көрсеткіштерді сынға алып, зерттеу авторларын әділетсіздікпен айыптады, бірақ жоба тек осы есеп негізінде қарастырылса, ілгерілемейтінін мойындады. 2011 жылы Дель Мастро алғашқы жолаушылар пойызының 2014 жылдың 1 шілдесінде Питербородан жол тартатынын уәделеді. Дель Мастро сонымен қатар партиялық емес Төменгі палатаның Теміржол клубын басқарды және Торонто, Монреаль және Оттава қалаларын байланыстыратын жоғары жылдамдысты байланыс құру үшін лоббилік жұмыс жүргізді.
Әлеуметтік мәселелер
Дель Мастро әлеуметтік консерватор. 2006 жылы ол бір жынысты некелер мәселесі бойынша парламенттік пікірсайысты қайта ашуға бағытталған, бірақ сәтсіз аяқталған үкіметтік ұсынысты қолдады (Канадада 2005 жылдан бері заңды). Ол Парламент төбесінде абортқа қарсы митингілерге де қатысты, соның ішінде 2007 жылы «Өмір үшін науқан» коалициясы ұйымдастырған митингке қатысты.
Robocall туралы жаңсақ хабар
Дель Мастроға Robocall скандалына консерваторлардың жауабы үшін жауапты деп айып тағылды. Ол бұл робот қоңыраулары скандалын "негізсіз қаралау" деп атады. Ол Канада сайлау комиссиясынан робот қоңырауларына қатысты мәліметтерді жариялағандығы туралы сұрады. Канада сайлау комиссиясы мұндай айыптаудың өз комиссиясын жамандау екенін мәлімдеді, бұл робот қоңыраулары скандалының мәліметтері әдейі жарияланды дегенді білдіреді.
2008 жылғы сайлаудағы шығындарды асыра тексеру және 2014 жылғы айыптау
2012 жылдың маусым айында Канада сайлау комиссиясы 2008 жылғы сайлау кезіндегі артық шығындар үшін Дель Мастроны тергеді. Тергеу Оттава қаласындағы Hollinshed Research Group компаниясына жеке чекпен 21 000 доллар төленгеніне қатысты, бірақ Дель Мастроға бұл сома өтелмеді, осылайша оның жеке шығындары 5 000 долларлық лимиттің артығын құрады. Дель Мастро сайлау заңын бұзбағанын және 21 000 долларлық чек Hollinshed компаниясы іске қосуға жоспарлаған GeoVote атты округтік карта жасау бағдарламасына жұмсалғанын, сайлау науқаны кезінде сайлаушыларға телефон соққанға емес екенін мәлімдеді. 2013 жылдың маусым айында Дель Мастро парламентте сөйлеген сөзінде, жамандау заңынан қорғалғандықтан, Канада сайлау комиссиясының тергеуіне куәгерлік берген Фрэнк Холлдың өмірінде зерттеуді қажет ететін алаңдатарлық мәліметтер бар екенін айыптады. 2013 жылдың 26 қыркүйегінде Канада сайлау комиссиясы Дель Мастроға Канада сайлау заңының төрт бұзушылығы бойынша айып тақты. Бұл айыптар үшін максималды жаза – бес жылға бас бостандығынан айыру және 5 000 доллар айыппұл. 2014 жылдың 31 қазанында Онтарио әділет сотының судьясы Лиза Камерон Дель Мастроны сайлау шығындарын лимиттен асырғаны және бұл бұзушылықты жасыруға тырысқаны үшін кінәлі деп тапты. Сот шешімінен кейін Дель Мастро 2014 жылдың 5 қарашасында Парламентте сөйлеген сөзінде қызметтен кетті. Дель Мастроға үкім 2015 жылдың 27 қаңтарында шығарылуға жоспарланған еді. 2015 жылдың 27 қаңтарында өткен сот отырысында Деан Дель Мастроның жаңа адвокаты судьядан бұрынғы сайлау шығындарына қатысты кінәлі үкімді жоюды сұрады. 2015 жылдың 18 ақпанында судья Камерон Дель Мастроның сот процесін тоқтату туралы өтінішін қабылдамады. Оған үкім 2015 жылдың 19 ақпанында шығарылуға жоспарланған еді. 2015 жылдың 23 ақпанындағы сот мәжілісінде прокурор Том Лемон Дель Мастроның әрекеттері "алдын ала жоспарланған, қасақана және жоғары деңгейдегі күрделілікке ие болғанын" мәлімдеді. Ол кем дегенде 9-12 айға сотталуды сұрады. "Дель Мастро өзінің әрекеттерінің салдарына немесе олардың ауырлығына көңіл бөлмейтін сияқты." 2015 жылдың 25 маусымында судья Лиза Камерон Дель Мастроның қылмыстарын "Канада демократиясына тікелей нұқсан келтіру" деп бағалап, оны бір айға түрмеге, төрт айға үй қамауына және 18 айға сынаққа жіберді. Сондай-ақ, ол оған шартты жазасын өтеп жатқанда мемлекеттік қызмет атқаруға және бес жыл мерзімге федералды сайлауға қатысуға тыйым салды. Дель Мастро сот шешіміне қарсы шағымдануға тырысты. 2017 жылдың 13 қыркүйегінде Онтарио апелляциялық соты оның шағымын қабылдамай, сот шешімін күшінде қалдырды. 2018 жылдың 5 сәуірінде Канада Жоғарғы сотына шағымдануға рұқсат берілмеді.
Басқа
Дель Мастро 2007 жылы Төменгі палатаның Этика комитетінде консерваторлық өкіл болды және Карльхайнц Шрайбер мен Брайан Малруни арасындағы даулы бизнес-мәмілелерді қараған комитеттің жұмысына қатысты. 2009 жылы ол Канаданың телерадиокомпанияларына сигналдарын тарату үшін кабельдік және спутниктік операторлардан төлем алуға рұқсат беретін ұсынысқа қарсы сөйледі. 2012 жылы Дель Мастро Төменгі палатада Либералдық партияның 2011 жылғы федералды сайлау кезінде американдық телемаркетинг фирмасын пайдаланғанын мәлімдеді, бірақ шындығында ол канадалық компания болды. Кейіннен оның өзінің сайлау штабы Огайо штатындағы Front Porch Strategies компаниясының қызметін пайдаланған 14 консерваторлық партия штабының бірі екені белгілі болды. Дель Мастро осы әрекеттердің ешқайсысының «робоколлдар» дауына қатысы жоқ екенін айтады. 2012 жылы CBC парламенттік тілшісі Кейди О’Мэлли Дель Мастроның жиі «жабық есік» кездесулер өткізетінін айыптап, оның партиясының ашықтық және жариялылық саясатына қайшы келетін сынап жазба жариялады. C 11 заң жобасы (бұрын C 32, C 61 және C 60 заң жобалары) бойынша авторлық құқық заңнамасындағы цифрлық құлыптар ережесіне қатысты сынға жауап бергенде, Дель Мастро форматты өзгертуді дүкеннен шұлық сатып алып, кейін ақы төлемей бір жұп аяқ киімді алып кеткенмен салыстырды. 2014 жылдың 28 қазанында Facebook-те жариялаған хабарламасында ол Парламенттік баспасөз галереясының аты-жөні аталмаған бір мүшесіне қатысты сексуалдық шантаж жасады деген айып тақты.
Облыстық саясат
Джон Тори 2009 жылы Онтарионың Прогрессивті консервативтік партиясының басшысы лауазымынан кеткен кезде, Дель Мастро оның орнын басуға мүмкін үміткерлердің бірі ретінде қысқаша талқыланды. Алайда, бұл әрекетке айналмады, және ол кейін Кристин Эллиоттың кандидатурасын қолдайтынын жариялады. Эллиотт – Дель Мастроның бұрынғы консерватор әріптесі, бұрынғы қаржы министрі, қайтыс болған Джим Флаэртидің әйелі.
Этика комитеті
2013 жылдың наурызында Жаңа демократиялық партияның депутаты Чарли Ангус премьер-министр Стивен Харперден Дель Мастроны Канада Парламентінің Ақпаратқа қолжеткізу, құпиялылық және этика тұрақты комитетінен уақытша шеттетуді сұрады. Дель Мастро 2012 жылдың маусымынан бері қатарынан 26 отырыстан қатыспады. Оның маусымда өткен соңғы отырысынан бұрын Ottawa Citizen басылымы Сайлау Канадасының 2008 жылғы қайта сайлау науқаны кезінде Дель Мастроның сайлау науқанына артық қаржы жұмсады деген күдік бойынша тергеп жатқанын хабарлады. Дель Мастроның жылдық жалақысы 173 565 доллар, бірақ ол комитетте отырғаны үшін қосымша төлем алмайды.
Саясаттың сыртында
Сотталғаннан кейін Дель Мастроға бір айға бас бостандығынан айырылды, ол 2015 жылдың 25 маусымындағы түнін түрмеде өткізді, содан кейін 2016 жылы тыңдалатын апелляцияға дейін босатылды. Оның үкімінің бір бөлігі ретінде ол бес жылға саясаттан шеттетілді, сондықтан Дель Мастро 2015 жылғы федералды сайлауға қатыса алмады. 2016 жылдың 5 сәуірінде Онтарио судьясы Брайан Шонесси Дель Мастроның апелляциясын қабылдамады. Судья Шонесси бұрынғы консервативті депутаттың сайлау шығындарының лимитін бұзуын және одан қашуға жасаған әрекеттерін "ауыр қылмыс" деп бағалап, Дель Мастроға алғашқы жазасының қалған бөлігін өтеуді бұйырды. Дель Мастро 2022 жылғы жергілікті сайлауда Каван-Монаган қаласының вице-мэрі лауазымына түсті, бірақ жеңіліске ұшырады.