Кіріспе

Халықаралық Бейбітшілік Мұражайы (бұрынғы Дейтон Халықаралық Бейбітшілік Мұражайы) – АҚШ-тың Огайо штатының Дейтон қаласының орталығындағы тарихи Сот үйі алаңында орналасқан коммерциялық емес бейбітшілік мұражайы. Мұражайдың миссиясы – білім беру және ынтымақтастық арқылы теңдік, азаматтық және бейбіт әлемді насихаттау. Оның бағдарламалары мен көрмелері бейтарап, зайырлы және қақтығыстарды шешу, теңдік, әлеуметтік әділдік, төзімділік және табиғатты қорғау тақырыптарын қамтиды. Ол 1995 жылғы Босния соғысын аяқтаған Дейтон келісімін еске алады. Бұл – «Америкадағы жалғыз бейбітшілік мұражайы». Бейбітшілік мұражайы дәстүрлі мұражай ретінде жұмыс істеумен қатар, бейбітшілікке ұмтылатын адамдар үшін орталық болып табылады. Мұражайда тұрақты, уақытша және жылжымалы көрмелер бар, олар қақтығыстарды зорлықсыз шешудің және табиғаттағы тұрақтылықтың бай тарихы мен мүмкіндіктерін көрсетеді. Мұражай жыл сайын екі-үш қонақ көрмесін қабылдайды. Дейтонның Сот үйі алаңындағы Сот үйі Плаза ғимаратында орналасқан Бейбітшілік мұражайы кітапхананы, интерактивті балалар бөлмесін, студияны, Джек Мигер галереясын, жылжымалы және тұрақты коллекцияларды, сахнаны және шағын сыйлық дүкенін қамтиды. Мұражайда кітаптарды талқылау, тікелей музыка, әңгіме айту және қонақ спикерлерді шақыру сияқты іс-шаралар өткізіледі. Мұражай жұма және сенбі күндері сағат 10:00-ден 17:00-ге дейін, ал сейсенбі және бейсенбі күндері жоспарланған мектеп сапарлары мен топтық экскурсиялар үшін ашық. Кіру билетінің бағасы 5 доллар, ал мүшелер үшін тегін.

Тарих

Дейтон халықаралық бейбітшілік мұражайы 2004 жылы фермерлер Ральф және Кристин Далл, сондай-ақ Дж. Фредерик Армент, Лиза Вултерс және Стив Фрайбург бірлесіп құрылған. Әлемдегі алғашқы бейбітшілік мұражайы 1902 жылы Швейцарияның Люцен қаласында ашылған. Мұражайды атқарушы директор Кевин Келли басқарады. Бұл АҚШ-та ашылған екінші бейбітшілік мұражайы болды; алғашқысы Чикаго қаласындағы Бейбітшілік мұражайы еді, ол 2006 жылы жабылды. Қазіргі таңда Батыс жарты шардың ішінде физикалық орналасқан жалғыз толыққанды бейбітшілік мұражайы осы. 2005 жылы мұражай Дейтон қаласының тарихи Исаак Полак үйіне көшірілді. 2014 жылы 1877 жылғы құрылыс заманауи технологиямен жаңартылды. Жаңа жабдықтардың арқасында Бейбітшілік мұражайы мультимедиалық, интерактивті көрмелер жасауға және бірнеше залға бағдарламалар мен виртуалды көрмелерді таратуға мүмкіндік алды. Ральф және Кристин Далл ұзақ жылдар бойы бейбітшілік қозғалысының белсенді мүшелері болып, Fellowship of Reconciliation ұйымында қатысып, жарық көрген кітаптары мен жергілікті аумақтағы жұмыстары үшін көптеген наградаларға ие болды. Ральф 2009 жылы Green Energy Ohio ұйымынан «Огайоның пионері» сыйлығын, ал 2010 жылы – Ұлттық Экологиялық басқару жөніндегі EPA сыйлығын алды. Олар кеткеннен кейін мұражай жергілікті өзгерістерге баса назар аударып, жергілікті көшбасшылармен кездесіп, қоғамда бейбітшілік туралы кеңірек түсінік қалыптастыруға ынталандырды. 2017 жылы мұражай Дейтон университеті, Дейтон филармониясы және басқа да жергілікті өнер мекемелерімен бірлесіп, «Өнер арқылы бейбітшілік құру» атты жергілікті жобаға қатысты. Соңғы кезде, 2019 жылы Дейтон қаласында болған оқ жарылысы мен АҚШ-та қарулы зорлық-зомбылықтың өсуіне жауап ретінде мұражай Facing Project ұйымымен бірлесіп, қарулы зорлық-зомбылықтан зардап шеккендердің әңгімелерін қамтитын 16 әңгімеден тұратын жинақты жариялады. «Қарулы зорлық-зомбылыққа қарсы тұру: Бұл әрқашан біреудің үйіне жақын» атты кітап 2020 жылдың 1 тамызында жарық көрді. 2021 жылдың қыркүйек айында пандемияға байланысты мұражай уақытша жабылды. Осы кезеңде виртуалды йога сабақтары, пікірсайыстар мен білім беру презентациялары тұрақты түрде өткізілді. 2022 жылдың мамыр айында мұражай сот алаңында орналасқан жаңа ғимаратта қайта ашылды. Пандемиядан кейін ашылған алғашқы жаңа көрмесі – Бернард Клейнаның Мартин Лютер Кингтің Чикагодағы бостандық қозғалысына арналған фотосуреттер сериясы болды.

Қазіргі бастамалар

Музей «Қалаларымыздағы бейбітшілік» жаһандық бастамасының, Austrian Service Abroad бағдарламасының, Балалар музейлері қауымдастығының белсенді мүшесі болып табылады және Киотода орналасқан Халықаралық Бейбітшілік музейлері желісінің кеңесші кеңесіне қатысады. Музей Халықаралық Бейбітшілік қалаларымен, Дейтон университетінің Адам құқықтары орталығымен, ThinkTV, Киев Бейбітшілік музейімен және Босния мен Герцеговинадағы Сребреница геноциді мемориалымен, сондай-ақ тағы да басқа ұйымдармен серіктестік етеді. Музейде тұрақты және уақытша экспонаттар көптеп ұсынылған, оның ішінде Дейтон бейбіт келісімдеріне арналған кең ауқымды экспозиция бар, онда интерактивті панельдер мен сенсорлық экрандар орналасқан. Олардың бейбіт келісімдерге арналған көрмесі осы саланың ең толыққанды көрмесі болып табылады және 2020 жылы 25 жылдығына орай цифрлық форматқа көшірілді. Қазіргі уақытта ол музейдің веб-сайтында қолжетімді. Музей «Дейтон бейбітшілік қаһармандарынан тұратын, бейбітшілікті орнату үшін бүкіл әлемде адамдардың жасап жатқан жақсылықтарын» көрсетеді. Көрмелерден өзге, музейдің тұрақты бағдарламаларына бірнеше талқылаулар кіреді, оның ішінде қонақ спикерлердің қатысуымен «Бейбітшілік құру» тақырыбындағы әртүрлі лекциялар мен Мартин Лютер Кингтің жазбаларына арналған «MLK диалогтары» атты қоғамдық талқылаулар сериясы бар. Бұдан бөлек, олар жыл сайын балалар үшін жазғы лагерь ұйымдастырады және Кингтің зорлық-зомбылықсыздық, медиация, бейбітшілік сауаттылығы және мейірімділік туралы білім беруге қатысты мерзімдік бағдарламаларды өткізеді. Музей сондай-ақ қоғам үшін ірі шаралар ұйымдастырды, 2019 жылғы Дейтон оқиғасынан кейін бұрынғы NFL ойыншысы және Дейтон тумасы Крис Борландпен бірлесіп, алғашқы Дейтон бейбітшілік фестивалін өткізді. Үш күнге созылған шарада музыка мен тегін йога сабақтары қарулы зорлық-зомбылық және қоғам туралы маңызды пікір алмасулармен үйлестірілді. Музейдің қазіргі атқарушы директоры Кевин Келли жергілікті БАҚ-та белсенділік танытып, Columbus Dispatch және Dayton Daily News газеттерінде нәсілдік және әлеуметтік әділдік туралы пікір мақалаларын жазады. Соңғы уақытта ол 2021 жылы АҚШ Капитолийіне шабуыл жасау, саяси шиеленістер және COVID-19 пандемиясы аясында азаматтық құқықтар иконалары Мартин Лютер Кинг және Джон Льюис туралы жазды. Музей сонымен қатар Дейтон әдеби бейбітшілік сыйлығына жыл сайын ұсынылатын көркем және ғылыми еңбектердің ресми сақтаушысы болып табылады. Ричард Холбрук сыйлығының соңғы лауреаттары – Джон Ирвинг, Элис Хоффман, Эли Визель, Шанель Миллер және Хала Алян.

Исаак Полак үйі

1877 жылы салынған Исаак Поллак үйі 2004 жылдан бері Дейтон халықаралық бейбітшілік мұражайына иелік етеді. 1854 жылы Францияның Ридселц қаласынан Дейтонға көшіп келген Исаак Поллак, сондай-ақ иммигрант Соломон Руамен бірге виски мен шарап сату бизнесін бастады. Екеуі де маңызды қоғамдық қайраткерлерге айналды, Поллак әсіресе Азамат соғысы кезінде Цинциннатиді қорғағандығы үшін танымал болды. Соғыс аяқталғаннан кейін екеуі де қатар тұрған үйлер салуға кірісті. Ренессанс және барокко стильдерінде салынған бұл үйлерге аяқталмайтын қаражат жұмсалды. Ішкі бөлігінде қолмен кескен тастар мен еменнен жасалған едендер орнатылды, ал үстіне әсем мансарда шатыры қойылды. 1877 жылы құрылыс аяқталғаннан кейін, отбасылар монета лақтырып, қай үйге ие болатынын шешті, нәтижесінде Поллак 319 Батыс Үшінші даңғылындағы үйге ие болды. Поллак 1903 жылы зейнетке шығып, үйден көшіп кетті және 1908 жылы қайтыс болды. Поллактар отбасынан кейін үй бірнеше қолына өтті, көбінесе тұрғын үй және би студиясы ретінде пайдаланылды. 1954 жылы Монтгомери округі екі үйді де сатып алды, Руаның көршілес үйін бұзып, Поллак үйін аймақты қайта дамытуға бағытталған қысымға қарамастан сақтап қалды. 1974 жылы үй Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді және үш жылдан кейін, 1977 жылы округтен сатып алынып, қазіргі орналасқан жері – Монумент даңғылына көшірілді. 2005 жылы Исаак Поллак үйі 2021 жылдың қыркүйегіне дейін мұражайға иелік етті. 2022 жылдың 27 мамырында мұражай жаңа орнында – 10 N Лудлоу көшесінде, Сот алаңынан жақын жерде лента кесу рәсімімен қайта ашылды.