Кіріспе

Palazzo Brera немесе Palazzo di Brera – Италияның солтүстігіндегі Ломбардия аймағында орналасқан Милан қаласындағы монументалды сарай. Ол екі жүз жыл бойы иезуиттер колледжі ретінде пайдаланылды. Қазір бұл сарайда бірнеше мәдени орталықтар орналасқан, олардың ішінде Милан қаласының өнер академиясы Accademia di Brera және оның галереясы Pinacoteca di Brera; Orto Botanico di Brera ботаникалық бағы; Osservatorio Astronomico di Brera астрономиялық обсерваториясы; Istituto Lombardo Accademia di Scienze e Lettere ғылыми қоғамы; және маңызды Biblioteca di Brera кітапханасы бар.

Тарих

Сарайдың бастауы 1150–1188 жылдар аралығында консул болған Герсио да Баджионың жерінде салынған монастырдан бастау алады. 1178 жылы ол Хюмиляти тәртібінің қолына өтті. Берадағы Санта-Мария шіркеуі (19 ғасырда бұзылған) 1180 және 1229 жылдар аралығында салынды; 1346 және 1348 жылдар аралығында пизандық мүсінші Джованни ди Балдуччо готикалық мәрмәр порталын қосты, сондай-ақ Джованни да Милано, Винченцо Фоппа және Бернардино Луини салған фрескалар да бар еді. Пий V-тің 7 ақпанда Хюмиляти тәртібін таратуынан кейін 1571 жылы монастырь Карло Борромеоның өтінішімен және Григорий XIII-нің мақұлдауымен иезуиттер колледжіне айналды. Колледжте 3000-ға жуық студент оқыды, сондықтан көбірек орын қажет болды. 1573 және 1590 жылдар аралығында Мартино Басси Павиядағы Борромео колледжі үлгісінде жаңа ғимаратты жобалаумен айналысты. Қазіргі сарай шамамен 1615 жылы Франческо Мария Ричинидің жобасы бойынша салынды. Құрылыс 1627 жылы басталды, бірақ 1630 жылғы оба эпидемиясы салдарынан тоқтатылып, тек 1651 жылы қайта басталды; 1658 жылы Ричини қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Джан Доменико құрылысты жалғастырды. 1773 жылы 21 шілдеде Климент XIV-тің иезуиттерді таратуынан кейін сарай сол кездегі Солтүстік Италияның билеушілеріне, Австрияның Габсбург әулетіне өтті. 1780 жылы Джузеппе Пьермарини ішкі ауланы аяқтап, Брера көшесінен әсем кіреберіс жасады. Берадағы Санта-Мария шіркеуі 1806 жылы діни мәртебесінен айырылды. 19 ғасырдың басында Наполеонның монастырьларды таратуынан кейін ғимараттың фасады бұзылып, шіркеудің негізгі бөлігі көлденең бөлінді; жоғарғы қабаты Академияның өнер галереясының Наполеондық бөлмелеріне, ал төменгі қабаты көнеліктер мұражайының мүсіндеріне айналды. 1859 жылы Антонио Канованың «Марс Бейбітші ретінде» атты Наполеон мүсінінің қоладан жасалған көшірмесі, 1811 жылы Франческо Ригетти мен оның ұлы Луиджи тарапынан Римде құйылды және сарай ауласының ортасына орнатылды.

Сарайдағы мекемелер

1773 жылдан бастап сарайда бірқатар мәдени, ғылыми және көркемдік мекемелер орналасты. Бера астрономиялық обсерваториясы тоғыз жыл бұрын, 1764 жылы иезуит Руджеро Боскович құрған болатын. Мария Тереза Австрия 1773 жылы Regia Biblioteca Braidense кітапханасын құрды, 1774 жылдан бастап иезуиттердің өсімдік бағын Orto Botanico di Brera ботаникалық бағына кеңейтті және 1776 жылы Reale Accademia di Belle Arti көркемсурет академиясын құрды. Сарайда сонымен қатар философия және құқық салаларындағы Scuole Palatine мектептері, гимназия, физика және химия зертханалары, сондай-ақ ауыл шаруашылығы қоғамы Società Patriottica да орналасқан. Академияның сурет галереясы, қазіргі Пинакотека ди Брера, 1806 жылы Наполеон дәуірінде ашылды. 1810 жылы Наполеонның 1797 жылы Болоньяда Istituto Nazionale della Repubblica Cisalpina ретінде құрған Istituto Reale di Scienze, Lettere ed Arti ғылыми қоғамы Палаццо Брераға көшірілді; қазір ол Istituto Lombardo Accademia di Scienze e Lettere институты.