Кіріспе

Италияның Сиена қаласындағы алаң

Пиацца-дель-Кампо – Италияның Тоскана аймағындағы Сиена қаласының тарихи орталығындағы басты қоғамдық кеңістік. Кампо Еуропаның ең ұлы ортағасырлық алаңдарының бірі деп есептеледі. Ол әсемдігімен және архитектуралық тұтастығымен бүкіл әлемге танымал. Алаңды қабыршақ пішіндес қоршап тұрған жерде Публико сарайы мен оның Торре-дель-Манья мұнарасы, сондай-ақ әртүрлі синьорильді сарайлар орналасқан. Солтүстік-батыс жағында Фонте-Гайя орналасқан. Жыл сайын екі рет өткізілетін ат жарысы – Палио ди Сиена – осы алаңның шетінде ұйымдастырылады. Пиацца жыл сайынғы Strade Bianche велосипедтік жарысының мәресіне де арналған.

Тарих

Ашық алаң – он үшінші ғасырдан бұрын Сиена қаласын құраған үш төбедегі қауымдардың – Кастелларе, Сан-Мартино және Камолияның – кездесу орнына жақын, еңіс беткейде орналасқан базар болып табылады. Сиенада бұрынғы этрус қоныстары болған болуы мүмкін, бірақ ол маңызды римдік бекініс болған жоқ, және кампо кейде айтылатындай, рим форумының орнында емес. Алаң 1349 жылы балық қабыршақтарының пішінімен төселген қызыл кірпішпен және сегіз қатарлы травертинмен жабылған, олар алаңды тоғыз бөлікке бөліп, Палаццо Публиконың алдындағы гавинонаның (орталық су ағызылымының) аузынан таралады. Бұл бөліктердің саны «Тоғыздың» (Новески) билігін символдайды, олар кампоны жоспарлап, 1292-1355 жылдар аралығында Сиенаның ортағасырлық гүлдену кезеңінде басқарды. Кампо қаладағы қоғамдық өмірдің орталығы болды және қазір де солай болып табылады. Алаңнан қалаға қарай 11 тар, көлеңкелі көше созылып жатыр. Алаңды көркейтін палаццо-синьориллилер сол кезде қала басқаруында үстемдік құрған отбасылардың – Санседони, Пиколомини және Сарачинилердің үйлері болды. Олардың үйлері біртұтас шатырмен жабылған, бұл әдептілік пен талғамдылықты көрсету үшін салған, ал бұрынғы биік мұнаралы үйлер, қауымдық келіспеушіліктердің белгісі саналған, Сиенадан алыс емес Сан-Жиминьянода әлі де көрініс тапқан. Сиенаның заңдарында азаматтық және сәулеттік әдептілік туралы ережелер болған: «Сиена қаласының сұлулығына және оның барлық халқының қанағаттануына жауап ретінде, жаңа ғимараттар салу қалалық жолдар бойындағы бар ғимараттармен үйлесімді болуы керек, ешбір ғимарат екіншісінен жоғары көрінбеуі керек, олар қаланың сұлулығын арттыру үшін теңдестіріліп, орналастырылуы тиіс». Осы кеш готикалық үйлердің біртүтастығы, олардың қабырғаларында қолданылған кірпіштердің біркелкілігімен қамтамасыз етілді: кірпіш жасау коммунаның монополиясы болды, ол стандарттардың сақталуын қадағалады. Ақ мәрмәрден жасалған Fonte Gaia бастапқыда Джакопо делла Кверча жобалап, салған, оның бассейнінің қабырғаларындағы барельефтері Пиацца Дуомодағы Санта-Мария-делла-Скала ауруханасында сақталған. 1419 жылғы фонтанның құдайлардың түпнұсқа мүсіндері 1866 жылы Тито Саррокки жасаған көшірмелермен ауыстырылды, ол Джакопо делла Кверчаның Рия Сильвия мен Акка Ларенцияның екі жалаңаш мүсінін алып тастады, өйткені он тоғызыншы ғасырдың қала басшылары оларды тым жабайы немесе тым ашық деп санады. 1419 жылы орнатылған кезде Джакопо делла Кверчаның жалаңаш фигуралары ежелгі заманнан бері қоғамдық орында тұрған алғашқы екі әйел мүсіні болды, олар Ева немесе тәубеге келген қасиетті емес еді.