Кіріспе
Палаццо Пубблико (қалалық әкімшілік ғимараты) – Италияның орталық бөлігіндегі Тоскана аймағының Сиена қаласында орналасқан сарай. Құрылысы 1297 жылы Сиена Республикасының үкіметі орналасатын орын ретінде басталды, ол Подеста мен Тоғыз кеңес, сайланған лауазым иелерінен тұратын, атқарушы (және діни емес мәселелер бойынша сот) функцияларын орындаған. Сарай ортағасырлық және готикалық сәулет үлгісінде салынған, ал ішкі жағы фрескалармен безендірілген, ең маңыздысы – Амброджио Лоренцеттидің «Жақсы және жаман үкіметтің аллегориясы» деп аталатын жинағы.
The Palazzo Pubblico (town hall) is a palace in Siena, Tuscany, central Italy. Construction began in 1297 to serve as the seat of the Republic of Siena's government, which consisted of the Podestà and Council of Nine, the elected officials who performed executive functions (and judicial ones in secular matters). The palace is of medieval and Gothic architecture, and the interior is lined with frescoes most importantly, the collection known as The Allegory of Good and Bad Government by Ambrogio Lorenzetti.
Сәулет
Құрылыстың сырты – готикалық элементтері бар итальяндық ортағасырлық сәулет үлгісі. Төменгі қабаты тастан, ал жоғарғы қабаттары тік бұрышты кірпіштен тұрғызылған. Кірпіштің аяқталған беті тасқа қарағанда арзан болғандықтан, сәулетшілерге басқа жерлерде құнды әрлеулерді қолдануға мүмкіндік берді. Сарайдың қасбеті ішке қарай сәл иілген (қисық), бұл Сиенаның орталық алаңы – Пиацца дель Кампоның сыртқы қисығын (дөңгелек) көрсетеді. Бұл қасбеттің үстінде үлкен, дөңгелек, жалпақ қола пластинасы [Христограмма] орналасқан, бұл Әйіптегі Сан Бернардино қолданған символ. 1425 жылы үкімет осыны Сиеналық ұлы уағызшының, әлеуметтік және саяси фракцияларды басуға бағытталған уағыздары үшін көрсеткен алғысына қарай орнатқан. Торре дель Манья қоңырау мұнарасы 1325 және 1344 жылдар аралығында салынды, оның тәжін суретші Липпо Мемми жасаған. Мұнара көршілес Флоренциядағы мұнарадан биік болу үшін жобаланған; сол кезде ол Италиядағы ең биік құрылым болды. 14 ғасырдың ортасында механикалық сағатпен жабдықталды. Оның дизайны бірнеше басқа мұнаралардың құрылысына негіз болды, соның ішінде 1852 жылы салынған Англияның Гримсби қаласындағы Док мұнарасы және 1908 жылы аяқталған Бирмингем университетінің Эджбастон кампусындағы Джозеф Чемберлен ескерткіш сағаты мұнарасы. Палаццоның жоғарғы қабаттарындағы терезелер Сиена сәулетіне тән, әшекейленген үш жапырақты аркалармен безендірілген. Барлық терезелердің сүйір аркалары готикалық стильдің айқын белгісі. Дүниежүзілік фрескалардың ең танымалдары – Амброджио Лоренцеттидің Тоғыздар залындағы (Sala della Pace деп те аталады) үкімет туралы сериядан үш панорама. Бұл фрескалар "Жақсы және жаман үкіметтің аллегориясы" деген атпен белгілі. "Жақсы үкімет" аллегориясында әділдік әйел бейнесінде бейнеленген. Ол өзінің тағында жүзіп тұрған Даналықтың бейнесі ұстаған теңгерім таразысына ишара жасап тұр. Көрерменнің сол жағында сотталған қылмыскердің басы кесілген, ал оң жағында әділдіктің сыйлығын алған адамдар бейнеленген. Әділдіктің аяғында, Әдептілік бейнесі, сол кездегідей сирек кездесетіндей, әйел бейнесінде бейнеленген, Сиенаның көрнекті азаматтарының 24 адал және танымал бейнесі арасынан ізгілікпен өтеді. Адамдар суреттегі ең үлкен тұлғаға, оң жақтағы орталықта орналасқан судьяға қарап тұр. Судьяның айналасында Бейбітшілік сияқты қосымша бейнелер бар, ол сәнді, ақ киім киген, әдемі сары шашы бар заманауи әйел бейнесі ретінде бейнеленген. Конкордия әділеттен алған бейбітшілік пен игілік арқандарын біріктіріп, оны азаматтарға береді, олар осы арқанды егемендіктің білегін байлау үшін бірге тартады. Әрбір қасиеттің аты жазылған, сондықтан әр бейне нені білдіретінін түсіну оңай. Бұл фресканың мағынасы айқын: жақсы үкімет халықты гүлдендіреді. Аллегория Сиенаның тұрақты республикалық үкіметінің құндылығы туралы маңызды хабарды жеткізеді. Ол діннің маңыздылығына сілтеме жасай отырып, зайырлы өмірдің элементтерін біріктіреді: Әділдік Сиенаның қамқоршысы, Көк патшайымы Марияға ұқсайды, ал судья христиандық Соңғы Соттағы Құдай немесе Мәсіхтің сол жақтағы құтқарылғандарды және оң жақтағы кінәлілерді соттайтынын көрсетеді. Ортағасырлық немесе прото-Ренессанс өнері ретінде жіктелген бұл суреттер ертедегі діни өнерден өзгешеліктерді көрсетеді. Аллегорияның қасында перпендикуляр қабырғаларда тағы екі сурет орналасқан: "Жақсы үкіметтің әсері" және "Жаман үкіметтің әсері". Екі фрескада да Сиена мен оның айналасының танымал көрінісі бейнеленген. "Жақсы үкімет" аллегориясында қала тұрғындары көшеде сауда жасап, би билейді. Қаладан тыс жерде егін жиналып жатқан далалар бар. "Жаман үкімет" аллегориясында қылмыс кең таралған, ауру азаматтар құлап жатқан қаланы аралап жүр, ал дала құрғақшылықтан зардап шегеді. Сарайдағы көптеген фрескалар, оның ішінде осылар да, ғимараттың жертөлесінде сақталған тұздың салдарынан зардап шеккен. Теория бойынша, тұз қабырғалардан ылғалды тартып алып, гипстің тым кеуіп, фрескалардың сыпырылуына себеп болған болуы мүмкін. Басқа фрескалардың арасында Ұлы Кеңес залында (Sala del Mappamondo) орналасқан Монтемасси қоршауындағы Гвидориччо да Фоллианоның фрескасы бар. Фресканың авторы ретінде дәстүрлі түрде Симон Мартини көрсетіледі, бірақ бұл мәселе бойынша пікірталас бар. Қабырғада Амброджио Лоренцетти жасаған, қазір жоғалған дөңгелек картаның іздері қалған. Осы фресканың астында "Жаңа фреска" жасырылған, ол жабылып, жартылай боялған. Бұл фрескада төбедегі қаланың қасында тұрған екі адам бейнеленген. Фресканың жағдайы нашар, оның шығу тегі мен мақсаты белгісіз. Ол да Лоренцеттидің дөңгелек картасынан зардап шеккен. Сиена 1348 жылы қара өлімге ұшырады, халықтың шамамен жартысы осы індеттен қайтыс болды. Республиканың экономикасы қирады және мемлекет Италиядағы маңызды орнынан тез төмендеді. Францискан діни ордені қалада билікке келді. Келесі ғасырлардағы тоқырау Сиенаның басқа итальяндық қалалар сияқты Ренессанс кезеңінде дамымауына, сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі бомбалаудан және қазіргі заманғы құрылыстан сақталуына әкелді.