Кіріспе

Уильям Хоуп "Монета" Харви (16 тамыз 1851 – 11 ақпан 1936) – американдық заңгер, жазушы, саясаткер және сауықтыру орталығының иесі. Ол ақшаның екі металдық жүйесі (биметаллизм) идеясын қолдаған белгілі қоғамдық қайраткер ретінде танымал. Күмісті заңды төлем құралы ретінде қолдануға ынтасы кейіннен 1890 жылдардың басында Халық партиясы мен Демократиялық партия бағдарламаларына енгізілді. Харви сонымен қатар, қысқа ғұмырлы болған "Еркіндік партиясын" құрған және 1932 жылы АҚШ президентіне кандидат болған.

Алғашқы жылдар

Уильям Хоуп Харви 1851 жылғы 16 тамызда Вирджиния штатының Баффало (кейін Батыс Вирджиния) деген шағын қаласының жанындағы фермада дүниеге келді. Ол Роберт пен Анна Харвидің алты баласының бесіншісі еді. Оның әкесі, Роберт Тригг Харви, шотланд және ағылшын тегінен шыққан вирджиниялық, ал анасы вирджиниялық ата-бабалары отарлық дәуірге дейін жететін француз тегінен шыққан еді, олардың ата-бабалары жақын орналасқан Галлиполис, Огайо аймағын көптен бері мекендеген. Харви 1865-1867 жылдары Буффало академиясында оқыды, бұрын аудандық мектептерде білім алғаннан кейін. Харви 1884 жылы денсаулығына байланысты заңгерлік қызметтен кетіп, батысқа, Колорадоға көшіп, кенші болып жұмыс істеді және жылжымайтын мүлікті сатып алды-сатті. Чикагодағы ұйым, елдің айналасындағы газеттерге жарнамалық материалдар мен стереотақталар жіберу арқылы тікелей заңнама мен күміс ақшаның еркін айналысын қолдауға арналған еді. Харви «Америка патриоттары» ұйымының жетекшісі ретінде өзін «Бірінші ұлттық патриот» деп атады. 1898 жылы топ 250 жергілікті бөлімшенің үлкен желісіне және оның ресми органы «Патриоттар бюллетенінің» 30 000 таралымына ие екенін мәлімдеді, ол бастапқыда «Ұлттық биметаллист» деп жарияланған еді. Харви сонымен қатар 1896 жылғы сайлауда Арканзаста күміс ақтаушы Уильям Дженнингс Брайанды қолдау науқанына белсенді қатысты. 1896 жылғы науқан, оның ішінде Халық партиясының Демократиялық партиямен бірігуі, бұрынғы ұйым үшін апатқа ұшырады, нәтижесінде Брайан жеңілгеннен кейін оның кеңінен тарап кетуіне әкелді.

Курорттың негізін қалаушы

1900 жылы Харви саясаттан қол үзді және бизнес әлеміне бет бұрды. Ол Роджерстен (Арканзас штаты) 8 шақырымдай қашықтықта жер сатып алып, сол жерде денсаулық сақтау орталығы (шипажай) салуды жоспарлады. Харви бұл жерге "Монте Не" деген ат қойды, ол испан және жергілікті американдық тілдерде "тау" және "су" деген мағынаны білдіреді деп мәлімдеді. 1901 жылдың мамыр айында ол онда қонақ үй салып, кейіннен операцияны кеңейтіп, тағы екі қонақ үй, теннис корты және Арканзастағы алғашқы жабық бассейн салды. Харви өзінің курортын Сент-Луис және Сан-Франциско темір жолымен байланыстыратын қосымша темір жол желісін салды. 1913 жылы ол оңтүстік-батыста жақсы жолдар, автокөлік жолдарындағы белгілер мен карталарды насихаттау мақсатында Ozark Trails Association ұйымын құрды. Өмірінің соңғы жылдары Монте Не қарыздарға батып, денсаулығы нашарлағандықтан, ол адамзат өркениетінің құлауға жақын тұрғанына сенді. Ол "Пирамида" деп атаған үлкен обелиск салуды жоспарлай бастады. Бұл болашақ ұрпақ үшін қоғамның өркендеген шағында қандай болғанын көрсететін уақыт капсуласы ретінде қызмет етуі керек еді. Пирамиданың құрылысы бойынша алдын ала жұмыстар жүргізілсе де, Харви амфитеатр салуға ден қойып, қаражатының көп бөлігін жұмсады. 1929 жылғы қор нарығының құлдырауынан кейін Монте Недегі барлық жұмыстар тоқтатылып, Пирамида ешқашан салынбады.

"Еркіндік" партиясы және 1932 жылғы президенттік сайлау

1932 жылы Харви өзінің қаржылық теорияларына негізделген "Еркіндік партиясын" құрды және 1932 жылғы сайлауда АҚШ президентігіне кандидат ретінде осы партияның тізімінде басымдық құрды. Харви он штаттың бюллетенінде ғана тіркелді және шамамен 53 000 дауыс жинап, жалпы дауыс беру нәтижесінде бесінші орынды иеленді, бұл ел бойынша дауыстардың 0,13 пайызын немесе бюллетеньдегі дауыстардың 0,80 пайызын құрады. Дегенмен, оның 30 000 дауысы Вашингтон штатында ғана берілді, онда ол штат бойынша дауыс берудің 4,93 пайызымен үшінші орынды иеленді.

Өлім және мұра

Харви 1936 жылдың 11 ақпанында Арканзас штатының Бентон округіндегі Монте-Не қаласында қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде 84 жаста болған. Харвидің Батыс Вирджиния штатының Хантингтон қаласындағы үйі, көбінесе Монета Харви үйі деп белгілі, Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

Шығармалары

Монетаның қаржы мектебі. [1893] Чикаго: Монеталар баспасы, 1894. Екі ұлттың хикаясы. Чикаго: Монеталар баспасы, 1894. Ақшаның негізгі принциптері және алтын мен күміс бойынша статистика. Чикаго: Монеталар баспасы, 1894. Монетаның қаржы мектебі – соңғы жаңалықтар. Чикаго: Монеталар баспасы, 1895. "Монетаның қаржы мектебі және оның сыншылары", Солтүстік Америка шолуы, 161 том (1 шілде, 1895), 71–79 беттер. Халықтың ақшасы. Чикаго: Чарльз Х. Сигал компаниясы, 1895. Нью-Йорктың Розуэлл Г. Хорры мен Иллинойстің Уильям Х. Харви арасындағы қаржылық мәселе бойынша Ұлы пікірсайыс: Пікірсайыс тақырыбы – "Монетаның қаржы мектебінің" алты тарауы. Чикаго: Debate Publishing Co., н.ж. [1895]. 1873 жылғы қылмыс және Харви Лофлиннің бірлескен пікірсайысы. Чикаго: Монеталар баспасы, 1895. Американың патриоттары. Чикаго: Монеталар баспасы, 1895. "Ақылға қонымды сөз": Нэшвилл, Теннесси штаты, 9 желтоқсан, 1895 ж. Чикаго: Debate Publishing Co., желтоқсан 1895. Ақша, трасттар және империализм туралы Монета. Чикаго: Монеталар баспасы, 1899. Мінезді қалыптастыру; мектептерде пайдалануға арналған кітап. Монте-Не, АР: Herald Publishing Co., 1904. Ем. Чикаго: Mundus Publishing Co., 1915. Озарк тауларындағы Монте-Не, Арканзас штатында 1916 жылдың 24–29 шілдесінде өткен мінезді қалыптастыру жөніндегі конференцияның есебі. Монте-Не, АР: Мінезді қалыптастыруды қолдау комитеті, н.ж. [1916]. Саналылық немесе саяси организмнің миындағы кедергі. Монте-Не, АР: Уильям Х. (Монета) Харви, 1920. Пауылдың мемлекеттік басқару мектебі. Чикаго: Mundus Publishing Co., 1924. Помона, Калифорния қаласына жылдам өркендеу әкелетін ем. Монте-Не, АР: Mundus Publishing Co., н.ж. Пирамида кітапшасы: Он суретпен. Монте-Не, АР: Пирамида қауымдастығы, 1928. Кітап. Роджерс, АР: Mundus Publishing Co., 1930.