Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Президент Абрахам Линкольннің төртінші ұлы (1853–1871)
Fourth son of President Abraham Lincoln (1853–1871)
Томас "Тад" Линкольн (4 сәуір 1853 – 15 шілде 1871) – Америка Құрама Штаттарының 16-шы президенті Абрахам Линкольн мен оның әйелі Мэри Тодд Линкольннің төртінші және ең кіші ұлы.
Thomas "Tad" Lincoln (April 4, 1853 – July 15, 1871) was the fourth and youngest son of the 16th President of the United States Abraham Lincoln and his wife Mary Todd Lincoln.
Ерте өмір және білім
Томас Линкольн 1853 жылдың 4 сәуірінде Авраам Линкольн мен Мэри Тодттың төртінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның үш үлкен ағасы – Роберт (1843–1926), Эдвард (1846–1850) және Уильям (1850–1862). Әкесінің әкесі Томас Линкольннің құрметіне оған есім қойылған, бірақ кішкентай денесі мен үлкен басы үшін әкесі оны «Тад» деп лақап ат қойды, себебі ол нәресте кезінде түйеқұйрықша сияқты қимылдаған. Кейде Тадтың есімі Таддей деп қате жазылып кездеседі. Тад ерін және таңдай жарығымен дүниеге келді, бұл оның өмірі бойы сөйлеу қиындықтарына себеп болды. Ол діңгелектеп сөйлейтін және сөздерін жылдам әрі түсініксіз айтатын. Көбінесе Линкольнге жақын адамдар ғана оны түсіне алатын. Мысалы, ол әкесінің күзетшісі Уильям Х. Крукты «Түк» деп, ал әкесіне «Жақсым» дегеннің орнына «Папа Дэй» деп атады. Таңдай жарығының салдарынан тістері біркелкі болмады, сондықтан тамақ шайнау оған қиындық тудырды, сондықтан оның тағамы арнайы дайындалатын. Линкольн мен оның інісі Вилли Спрингфилдте тұрған кезінде «жарамсыз балалар» деп есептелді. Авраам Линкольннің заңгер әрі серігі Уильям Херндон, Линкольннің балаларды Иллинойс штатындағы жұмысына алып келетін кездері туралы былай деп жазды: «Балалар өз ойын-сауықтарында ешқандай шектеу көрмейтін. Олар кітаптарды сөрелерден түсірсе де, қаламдардың ұштарын бүксе де, сия құйып тастаса да, заң қағаздарын еденге шашып тастаса да, қарындаштарды түкіруге арналған ыдысқа лақтырса да, бұл олардың әкесінің сабырлы мінез-құлқына ешқандай зиян келтірмейтін».
Thomas Lincoln was born on April 4, 1853, the fourth son of Abraham Lincoln and Mary Todd. His three elder brothers were Robert (1843–1926), Edward (1846–1850), and William (1850–1862). Named after his paternal grandfather Thomas Lincoln, he was soon nicknamed "Tad" by his father, for his small body and large head, and because as an infant he wiggled like a tadpole. Tad's first name has occasionally been erroneously recorded as Thaddeus. Tad was born with a form of cleft lip and palate, which caused him speech problems throughout his life. He had a lisp and delivered his words rapidly and unintelligibly. Often only those close to Lincoln were able to understand him. For example, he called his father's bodyguard, William H. Crook, "Took," and his father "Papa Day" instead of "Papa Dear." The cleft palate contributed to uneven teeth; he had such difficulty chewing food that his meals were specially prepared. Lincoln and his brother Willie were considered "notorious hellions" during the period they lived in Springfield. William Herndon, Abraham Lincoln's law partner, wrote about the times Lincoln would bring the boys to work with him in Illinois: "The boys were absolutely unrestrained in their amusement. If they pulled down all the books from the shelves, bent the points of all the pens, overturned inkstands, scattered law papers over the floor or threw the pencils into the spittoon, it never disturbed the serenity of their father's good nature."
Ақ үйдегі жылдары
Әкелері президент болып сайланғаннан кейін, Тед пен Уилли екеуі де Ақ үйге көшіп келді, ол олардың жаңа ойын алаңы мен үйіне айналды. Линкольн ханымның тілегі бойынша Джулия Тафт кіші ағаларын, 14 жасар "Бадты" (Хорацио Нельсон Тафт кіші, 1847–1915) және 12 жасар "Холлиді" (Хальси Кук Тафт, 1849–1897) Ақ үйге әкелді, олар екі жас Линкольннің ойын серіктері болды. 1862 жылдың ақпан айында Линкольннің екі ұлы да ішек жұқпасымен ауырды және екеуі де төсекке жатты. Уилли 20 ақпанда қайтыс болды, ал Тед жазылып кетті. Бірақ ол бір ай бойы жиі жылады, себебі тек ағасының өліміне ғана емес, сонымен қатар Бад пен Холли есімді екі ойын серігінен де айырылды, өйткені анасы Уилли қайтыс болғаннан кейін оларды жіберді, себебі олар оған оны қайта-қайта еске түсірді. Уиллидің өлімінен кейін Тедтің ата-анасы оның мінез-құлқына көбірек төзе бастады, сондықтан Тед уақытының көп бөлігін әкесімен өткізді. Әкесі тірі болғанда Тед еріншектікке бой алдырып, өзіне шек қоймады, мектепке бармады. Джон Хейдің айтуынша, Ақ үйге шақырылған көптеген ұстаздар көңілі толып, жұмыстан кетіп жатты. Тед Ақ үйдің барлық бөлмелерінде еркін жүрді, және ол президенттік кеңестерді үзіп, жануарларды жинап, әкесін көруге келушілерден ақы алып, тағы басқа да көп нәрсе жасады деген әңгімелер бар. 1865 жылдың 14 сәуірінде Тед «Аладдин және ғажайып шам» атты қойылымды көру үшін Гровер театрына барды, ал оның ата-анасы Том Тейлордың «Біздің американдық туысымыз» атты пьесасын Форд театрында тамашалады. Сол түні оның әкесі Конфедерация тарапынан шыққан Джон Уилкс Буттың қолынан қаза тапты. Қаза туралы хабар Гровер театрына жеткенде, директор бүкіл залға хабарлады. Тед қашып, айқайлады: «Әкем өлді! Олар әкемді өлтірді!» Тед Ақ үйге қайтарылды, ал анасы оны Петерсен үйіне, әкесінің өлім төсегіне әкелуді өтінді. «Тедті әкеліңдер, ол Тедпен сөйлей алады, ол оны қатты жақсы көреді». Сол түні кешкі уақытта, қайғыдан қатты күйзелген Тедті Ақ үйдің күзетшісі төсегіне жатқызды. Президент Линкольн келесі күні, 15 сәуірде, таңғы сағат 7:22-де қайтыс болды. Әкесінің өлімі туралы Тед былай деді:
Upon their father's election as President, both Tad and Willie moved into the White House and it became their new playground and home. At the request of Mrs. Lincoln, Julia Taft brought her younger brothers, 14 year old "Bud" (Horatio Nelson Taft Jr., 1847–1915) and 12 year old "Holly" (Halsey Cook Taft, 1849–1897), to the White House, and they became playmates of the two young Lincolns. In February 1862, both Lincoln boys contracted typhoid fever and both boys were bedridden. Willie died on February 20, while Tad recovered. However he cried frequently for a month, not only for his brother's death, but for the loss of his other two playmates Bud and Holly, for his mother sent them away after Willie's death, because they reminded her too much of him. After Willie's death, Tad's parents became even more lenient toward Tad's behavior, and Tad spent nearly all his time with his father. During the time his father was alive, Tad was impulsive and unrestrained, and did not attend school. John Hay wrote that the boy's numerous tutors in the White House usually quit in frustration. Tad had free run of the White House, and there are stories of him interrupting presidential meetings, collecting animals, charging visitors to see his father, and more. On April 14, 1865, Tad went to Grover's Theatre to see the play Aladdin and the Wonderful Lamp while his parents attended the performance of Tom Taylor's play Our American Cousin at Ford's Theatre. That night, his father was assassinated by Confederate sympathizer John Wilkes Booth. When news of the assassination spread to Grover's Theatre, the manager made an announcement to the entire audience. Tad began running and screaming: "They killed Papa! They killed Papa!" Tad was escorted back to the White House, while his mother pleaded to have him brought to his father's deathbed at the Petersen House. "Bring Tad—he will speak to Tad—he loves him so." Late that night, an inconsolable Tad was put to bed by a White House doorman. President Lincoln died the next morning, on Saturday, April 15, at 7:22 am. About the death of his father, Tad said:
«Әкем қайтыс болды. Мен оны енді ешқашан көрмейтінімді қиын сене аламын. Енді мен өзімді-өзім сақтауды үйренуім керек. Иә, әкем қайтыс болды, енді мен тек Тед Линкольнмін, кішкентай Тед, басқа балалар сияқты. Мен енді президенттің ұлы емеспін. Менде енді көп сыйлық болмайды. Мен жақсы бала болуға тырысамын, бір күні әкем мен ағам Уиллиге жұмақта қосылуға үміттенемін».
Pa is dead. I can hardly believe that I shall never see him again. I must learn to take care of myself now. Yes, Pa is dead, and I am only Tad Lincoln now, little Tad, like other little boys. I am not a president's son now. I won't have many presents anymore. Well, I will try and be a good boy, and will hope to go someday to Pa and brother Willie, in Heaven.
Кейінгі өмірі
Қастандықтан кейін Мэри, Роберт және Тед Линкольндер Чикагода бірге тұрды. Роберт қысқа уақыттан соң көшіп кетті, ал Тед мектепке баруын бастады. 1868 жылы олар Чикагодан шығып, үш жылға жуық Еуропаға, Германияға, содан кейін Англияға барып тұрды. Линкольн қазіргі заманғы бір сарапшының "күрделі сөйлеу және тіл бұзылысы" деп атаған, ерін немесе таңдайдың жарылуымен байланысты аурудан зардап шекті. Бұл Линкольн Чикагода оқып жүргенде қиындықтар тудырды. Сол қаладағы Элизабет көшесіндегі мектепте оқығанда, сыныптастары оның сөйлеу кемістігіне байланысты оны кейде "Дүркілдеп сөйлейтін Тед" деп атады, бірақ ол өспірім шағында оны қалай басқаруды үйренді. Бұл оқиға Чикагодағы Клифтон Хаус қонақ үйінде болды. Өлімнің себебі әртүрлі айтылды: туберкулез, плеврит, пневмония. Джон Хей оны еске алуда "Кішкентай Тед" деп лақап қойды. Линкольннің жаназасы оның ағасы Роберттің Чикагодағы үйінде өтті. Оның денесі Спрингфилдке апалып, Оук Ридж зиратындағы Линкольн мазарында әкесі мен екі ағасының қасында жерленді. Роберт сүйекті пойызбен сүйемелдеп сапарлады, ал Мэри тым қайғылы болғандықтан сапарға бара алмады.
After the assassination, Mary, Robert, and Tad Lincoln lived together in Chicago. Robert moved out after a short time, and Tad began attending school. In 1868, they left Chicago and lived in Europe for almost three years, in Germany and later in England. Lincoln suffered from what one modern commentator has called a "complex speech and language disorder" related to some form of a cleft lip or palate. This caused some problems when Lincoln was in school in Chicago. While at the Elizabeth Street School in that city, his schoolmates sometimes called him "Stuttering Tad" because of the speech impediment, which he was able to learn how to manage as a teenager. at the Clifton House hotel in Chicago. The cause of death has been variously referred to as tuberculosis, a pleuristic attack, pneumonia, In an obituary, John Hay affectionately referred to him as "Little Tad." Funeral services were held for Lincoln in his brother Robert's home in Chicago. His body was transported to Springfield and buried in the Lincoln Tomb at Oak Ridge Cemetery, alongside his father and two of his brothers. Robert accompanied the casket on the train, but Mary was too distraught to make the trip.