Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1799 жылғы Нидерландыдағы шайқас. 1759 жылғы 13 сәуірдегі Берген шайқасында де Бройль бастаған француз армиясы, Жеті жылдық соғыс кезінде Франкфурт-на-Майн қаласының жанында британдық, Ганноверлік, Гессендік және Брауншвейг әскерлерінен құралған, Брауншвейг әміршісі Фердинанд басқаратын одақтас әскерге қарсы тұрды.
the 1799 battle in the Netherlands
The Battle of Bergen on 13 April 1759 saw the French army under de Broglie withstand an allied British, Hanoverian, Hessian, Brunswick army under Prince Ferdinand of Brunswick near Frankfurt am Main during the Seven Years' War.
Өмірбаян
1759 жылы науқан басталғанда, принц Фердинанд наурыздың соңында қысталақтан шығып, француздардан озып кетті. Оның бағыты Франкфурт қаласы болды, онда француздардың Майн өзені бойындағы базасы орналасқан еді. Мақсаты – француздарды Вестфалиядан ығыстырып, одақтастар үшін бастаманы қолға алу болатын. Ай соңында оның әскері үш дивизияға бөлінген, шамамен 27 000 сарбаздан тұрды. Бірінші дивизияны Фердинандтың өзі, екіншісін Изенбург-Бирштейннің принці Иоганн Казимир, ал үшіншісін Гольштейн-Готторп герцогы басқарды. Әрекеттер Фельдмаршал фон Цвайбриккеннің басшылығындағы император армиясынан Фулда мен Майнингенді басып алумен басталды. Император армиясы Богемияға шегінген кезде Фердинанд Гессенге көшіп, Бройль корпусына күш қосылмас бұрын оған шабуыл жасауды үміттенеді. Алайда, Бройль генерал фон Дихерн бастаған саксондық контингент пен басқа француз полктерін жинап, корпусын нығайта алды. Ол өзінің шағын армиясын Берген бекінілген қаласында орналастырып, жағдайдың қалай дамитынын күтті.
As the campaigning season of 1759 opened, Prince Ferdinand stole a march on the French by moving out of winter quarters in late March. His destination was Frankfurt, where the French had a base on the Main River. The intent was to drive the French out of Westphalia and seize the initiative for the allies. By the end of the month, his army comprised some 27,000 men grouped into three divisions. One was commanded by Ferdinand himself, one by Prince Johann Casimir of Isenburg Birstein, and the third by the Duke of Holstein Gottorp. Operations commenced with the seizing of Fulda and Meiningen from troops of the Imperial army under Field Marshal von Zweibrücken. As the Imperial army retreated into Bohemia, Ferdinand moved into Hesse hoping to fall upon Broglie's corps before it could be reinforced. Broglie, however, was able to reinforce his corps with a contingent of Saxons under the General von Dyhern along with other French regiments that he was able to assemble. He placed his small army at the fortified town of Bergen and awaited developments.
Кіріспе
Соғыс алаңы қорғанысқа қолайлы болды. Бергеннің қабырғалы қаласы оң жақта, Майн өзенінің тасқынды жазығына қарап тұрған тіктеудің үстінде орналасқан, сондықтан сол жағынан оны айналып өту мүмкін емес еді. Қаланың солтүстік-батысында "Бергер Варте" орналасқан, ол орталыққа басымдық білдіретін аласа төбе, оның үстінде ескі мұнара тұр (қазір де тұр). Одан солға қарай Нидда өзенінің жағасында Вильбель қаласы орналасқан, оның тасқынды жазығы кең орманмен жабылған. Брогли Берген қаласына және оның артына көптеген жаяу әскер орналастырды. Сол жағында ол жеңіл жаяу әскерін орманға орналастырды, олар саксон жасағымен және оның атқыштар бөлігімен қолдауға ие болды. Ол өзінің артиллериясының көп бөлігін сегіз батареяға бөліп орталыққа орналастырды. Ол қару-жарақ артында өзінің қосалқы әскерін және атты әскерін орналастырды. Оның резервтері "күту колонналары" түрінде құрылды, бұл Наполеон тактикасын болжайтын және сол кезде кеңінен қолданылмаған формация.
The battlefield lent itself to a defensive stance. The walled town of Bergen was on the right atop a bluff overlooking the floodplain of the Main River and thus could not be flanked on that side. Northwest of the town was the "Berger Warte", a low hill that dominated the center and atop of which stood (and still stands) an old tower. Left of that was the town of Vilbel, located on the Nidda River, whose floodplain was covered by an expanse of woods. Broglie placed a large quantity of infantry in and behind the town of Bergen. On his left, he placed his light infantry in the woods supported by the Saxon contingent as well as some of his cavalry. He placed most of his artillery in the center in eight batteries. Behind the guns he positioned the bulk of his cavalry as well as his reserves. His reserves were formed in "columns of waiting", a type of formation that anticipated Napoleonic tactics and hence was not in common use at this time.
Шайқас
Фердинандтың әскері майданға бөліне-бөліне келді. Фердинандтың өзі алғы шеппен бірге келді, оған Эрбпринц басшылық етті. Фердинанд француздар әлі толықтай орналаспағанын қате есептегендіктен, ол қалған екі дивизияны күтпей, дереу шабуылға көшуге бұйрық берді. Ұзақ болжамдарға қарамастан, сағат сегізге дейін Вильбель қаласын Вильгельм фон Фрейтагтың жеңіл жаяу әскері басып алды, ал "Бергер Варте" -ден шығысқа қарай орналасқан "Ам Хоэн Штайн" тағы бір төменгі төбесі де басылып алынды. Берген позицияның маңызды екенін түсінген Фердинанд, сағат 8:30-да осы позицияға шабуыл жасауға бұйрық берді. Одақтастардың алғашқы шабуылы сәтті аяқталды, француз жаяу әскері олар басып алған қырлар мен баулардан қалаға кері шегінді. Сосын Брогли күшін нығайта бастады, бұл одақтастарға қарсы ағымды өзгертіп, оларды кері итерді. Сағат онда ханзада Изенбургтің дивизиясы келді. Изенбург шайқасқа араласып, француз әскерін тағы да Бергенге кері ығыстырды. Брогли дереу резервтен келген жаңа полктермен қарсы шабуыл жасап, одақтастардың қатарын бұзды және оларды тағы да кері шегіндірді. Изенбург өзінің әскерін қайта жинауға тырысқанда қаза тапты. Фердинанд әскеріне тәртіп орнатуға көп қиналды. Осы кезде шайқас баяулап, суыта бастады. Брогли резервтік әскерін және атты әскерін алға жылжытқанда, Фердинанд қарсыласының күшін бағалай алды. Сонымен қатар, француз артиллериясы қашықтықты дұрыс тауып, одақтас әскерін "Ам Хоэн Штайн" төбесіне кері итерді. Голштейн Готторптың дивизиясы соңғы рет майданға келгенде, тағы бір шабуылға дайындық тоқтатылды, ал шайқас түнгі қараңғылыққа дейін жалғасты, одан кейін одақтастар шегінді. Француздардың жеңісі анық болғанымен, Брогли Фердинандты қуып жеңбеді, ол әскерімен бірге Минденге қарай қашып құтылды.
Ferdinand's army arrived on the field of battle piecemeal. Ferdinand himself accompanied the vanguard, commanded by the Erbprinz. As Ferdinand mistakenly believed that the French had not yet fully deployed, he ordered an immediate attack, choosing not to wait for the other two divisions. Despite the long odds, by eight o'clock the town of Vilbel had been seized by Wilhelm von Freytag's light infantry and the "Am Hohen Stein," another low hill located east of the "Berger Warte," had been occupied. Perceiving that Bergen was the key to the position, by 8:30 Ferdinand had ordered an assault on this position. The initial allied attack was successful, driving the French infantry from the hedges and orchards that they occupied and back into the town. Then Broglie began to feed in reinforcements which turned the tide against the allies, driving them back. At ten o'clock Prince Isenburg's division arrived. Isenburg pitched into the fray, once again driving the French troops back into Bergen. Broglie immediately counterattacked with more fresh regiments that he had fed in from his reserve, disordering the allies and driving them back once more. Isenburg himself was killed while trying to rally his men. It was with difficulty that Ferdinand himself was able to restore order to his troops. At this point, the battle began to cool off. As Broglie brought his reserve and his cavalry forward, Ferdinand was able to gauge the size of his opponent's army. Furthermore, the French artillery was finding its range and forcing the allied army back up the "Am Hohen Stein." As Holstein Gottorp's division finally made it onto the field, preparations for another attack were abandoned and the battle turned into an artillery duel that lasted until the fall of night, when the allies withdrew. Although it was a clear French victory, Broglie did not aggressively pursue Ferdinand, who was able to slip away with his army back toward Minden.
Салдары
Бұл Фердинанд үшін ең ауыр сәт болды, тіпті оның қарындасының күйеуі, Ұлы Фридрих оның рухын көтеріп, көңіл айтты. Алайда Фердинанд сол жылдың өзінде Минден шайқасында өзін және әскерін ақтады. Одақтастардың жоғалғандары 2800 адамды құрады. Француздар 1800 адам өлтіріліп немесе жараланды. Ең көрнекті қаза болғандардың ішінде одақтас жақта Изенбург князі, ал француз және олардың одақтастары жағында саксондық генерал Георг Карл Дихерн болды.
This was Ferdinand's darkest moment, and even his brother in law, Frederick the Great commiserated with him to try to boost his morale. Ferdinand would recover, however, and redeem himself and his army later in the same year at the Battle of Minden. Allied casualties amounted to 2,800. The French lost 1,800 dead or wounded. Among the most notable casualties were the Prince of Isenburg on the allied side and Saxon general George Charles Dyhern on the side of the French and their allies.